Esad'ın gamer hali! tüm gün çevrimiçi oyunlarda, hesap gününü bekliyor
Suriye devriminin birinci yılında akıllardaki soruların başında “Devrik lider Esad ne yapıyor?” oluyor haliyle.
Esad destekçileri liderlerinin Suriye’de iktidarı yeniden ele geçirmek adına planlar yaptığını iddia ededursun. Uluslararası medyadan gelen haberler son derece trajikomik bir hal almış durumda.
Esad bağımlılık derecesinde çevrimiçi bilgisayar oyunlarına kendisini kaptırmış ve tüm vaktini bu yönde harcıyormuş.
Bir hanedanın çöküşü
Suriye coğrafyası, son yirmi yılda yalnızca bir devletin çöküşünü değil, aynı zamanda modern Ortadoğu’nun en büyük ahlaki imtihanını izledi. Beşşar Esad’ın iktidarını sürdürme uğruna uyguladığı politikalar, yalnızca bir rejimin suç kataloğuna değil; uluslararası sistemin ikiyüzlülüğü, bölgesel aktörlerin çıkar körlüğü ve insanlığın hafıza kaybı üzerine yazılmış karanlık bir bölüme dönüştü. Bugün Suriye’yi anlamaya çalışanlara düşen şey Esad’ın yarattığı enkazı değil, enkazın altında saklanan siyasi anatomiyi okumaktır.
Çünkü Esad rejimi yalnızca bir diktatörlüğün değil; devlet aygıtını mezhepçi çekirdek üzerinden yeniden tasarlayan bir güvenlik teokrasisinin ürünüydü.
Beşşar Esad’ın devraldığı rejim, 1982 Hama katliamının küllerinden yükselmişti. Babası Hafız Esad’ın tanklarla, helikopterlerle ve sistematik imha emirleriyle şehri haritadan silmesi, rejimin gerçek ideolojik çimentosunu oluşturdu.
Oğlu, Beşar Esad da bu temele tüy dikecekti.
Beşşar Esad, 2000 yılında iktidara geldiğinde dünya genç bir liderin “reform” vaatlerini alkışlıyordu. Oysa reform söylemi, Baas’ın 40 yıllık baskısını makyajlamaktan başka bir işlev taşımıyordu. Suriye’de devlet, rejime göre tanımlanmıştı; hukuk, güvenlik aygıtına hapsedilmişti; toplum, mezhepsel çizgilerle yönetilen bir laboratuvara dönüştürülmüştü.
2013 Guta saldırısı, Esad rejiminin modern çağda işlenmiş en büyük savaş suçlarından biri olarak tarihe geçti. Çocuklar uykularında boğularak öldüler; nefesleri zehirle kesildi. O gün dünya, Esad’ın yalnızca bir otokrat değil, uluslararası hukukun bütün kırmızı çizgilerini ayaklar altına almaktan çekinmeyen bir fail olduğunu gördü.
Peki dünya ne yaptı?
Kınadı.
Sonra unuttu.
Bu durumu unutmayan, Esad ile helalleşmeyen bir isim vardı: Recep Tayyip Erdoğan…
Sonrası malum…
Sürgün günleri
8 Aralık 2024’ten bu yana Beşşar Esed’in Moskova’da olduğu artık uluslararası çevrelerde sır olmaktan çıktı. Suriye’nin bir zamanlar tartışmasız lideri olan Esed’in bugünkü hayatı, bir devlet başkanının günlüğünden çok, tarihin karanlık dipnotlarına sıkışmış bir figürün sessizliğiyle yazılıyor.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Kremlin, Esed ve ailesine resmî sığınma hakkı tanıdı. Ancak bu sığınma, bildiğimiz siyasi sürgünlere hiç benzemiyor. Yeni hayatı lüks içinde olabilir fakat tamamen gölgede, görünmezliğe mahkûm edilmiş durumda.
Ne siyasete dönecek ne kamuoyunda görünecek ne de medyayla en ufak bir temas kuracak. Kremlin’in Esed için çizdiği rota, bir lider için değil, tarih sahnesinden kontrollü biçimde çekilmesi istenen bir figür için hazırlanmış gibi.
Rusya’nın Bağdat Büyükelçisi Kutrashev de bu tabloyu dolaylı biçimde doğruladı. Büyükelçi, Esed ailesinin “kurallara bağlı kaldığı sürece iade edilmeyeceğini” söyledi. Bu ifade, diplomatik bir açıklamadan çok, bir tür gözdağı içeren güvenlik protokolünün itirafı niteliğinde.
Alman basını Die Zeit’e göre 20 daireli bir şatafat içerisinde yaşayan Esad vaktinin çoğunu bilgisayarda çevrimiçi oyunlarla geçiriyor.
Suriye’ye korku salan on binlerce bebeği hunharca katleden adam küçük bir çocuk gibi oyun konsollarının başında vakit geçiriyor.
Üstelik çevrimiçi oynadığını dikkate alırsak bu eli kanlı cani ile sanal bir ortamda karşı karşıya gelmek ihtimali mümkün.
Karısının akıbeti ise hala belirsiz. Ağır lösemi hastası olduğu biliniyordu.
Kardeşlerinin Rusya’da üniversite tahsillerini tamamladığı biliniyor; ama onlara dair her şey de Esad gibi sır ve sis perdesi içerisinde gizlenmiş durumda.
Esad muhtemelen oyun oynadığı sıra Suriye Devlet Başkanı Şara, Başkanlık Sarayında Ümran Bebeği ağırlıyordu.
