Her kış kapıya dayandığında ekranlarda aynı senaryo sahnelenir: Uzak bir okyanustan korkutucu bir isim seçilir, yanına "149 yıl sonra bir ilk" etiketi yapıştırılır ve Türkiye'ye on yıllık kesin kehanetler dağıtılır. TGRT Haber'in 14 Kasım 2026 tarihli yayınında ve X paylaşımında "İklim profesörü" diye sunulan Prof. Dr. Doğan Yaşar'ın açıklamaları, bilimsel gerçeklerle medya sansasyonunun nasıl çarpıştığını gösteren derslik bir örnektir (TGRT Haber, 2026).

1. "İklim Profesörü" Değil, Deniz Jeoloğu

Bilimde unvanlar kadar uzmanlık alanları da belirleyicidir. Dokuz Eylül Üniversitesi resmi akademik kayıtlarına göre Prof. Dr. Doğan Yaşar; lisansını Jeoloji Mühendisliği, yüksek lisans ve doktorasını ise "Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği" alanında tamamlamış bir deniz jeoloğudur (Dokuz Eylül Üniversitesi AVESİS, t.y.). Deniz tabanı çökellerini incelemek ile dinamik atmosfer fiziği, sayısal iklim modellemesi ve sinoptik meteoroloji aynı bilim dalı değildir. Bir kalp cerrahına beyin ameliyatı yaptırmadığımız gibi, jeoloji kökenli bir akademisyeni "iklim bilimci" diye sunmak da izleyiciyi yanıltmaktır.

2. El Niño Türkiye Kışını Doğrudan Yönetmez

El Niño, Ekvatoral Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıdır; yani Türkiye'ye on binlerce kilometre uzakta gerçekleşen bir okyanus-atmosfer salınımıdır. Türkiye'nin kış yağışlarını ve soğuklarını asıl yöneten mekanizma Pasifik değil, Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) ve Arktik Salınım'dır (AO) (Karabörk vd., 2005). Hakemli çalışmalar El Niño sinyalinin çekirdek kış aylarında (Aralık–Şubat) belirgin olmadığını göstermektedir. Son 35 kışlık (1991–2026) veride Türkiye'nin Kasım–Mart yağışlarıyla El Niño endeksi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (r = +0,19; p = 0,27) (Alkazar, 2026). Güçlü El Niño yaşanan dört kışın ikisi yağışlı (2009/10, 2023/24), ikisi normalin altında (1997/98, 2015/16) geçmiştir; üstelik son 35 yılın en yağışlı kışı (2025/26) El Niño değil, La Niña koşullarında yaşanmıştır.

3. Haberdeki Diğer Hatalar Tek Tek Nelerdir?

4. Hava Tahmini ile İklim Tahmini Arasındaki Fark

Hava tahmini, önümüzdeki 1–15 gün içinde "Salı günü İstanbul'da saat kaçta yağmur yağacak, sıcaklık kaç derece olacak?" sorusunu başlangıç atmosfer koşullarıyla yanıtlar. İklim ve mevsimlik tahmin ise "Bu kış Türkiye ortalaması geçmiş 30 yılın normaline göre daha ılık mı, daha yağışlı mı olma eğiliminde?" sorusuna olasılıklarla yanıt verir (Copernicus C3S, 2026). Kısaca; hava tahmini yarın ne giyeceğinizi, iklim tahmini ise gardırobunuzda nasıl bir sezona hazırlanacağınızı söyler.

5. Uluslararası Merkezler 2026–2027 Kışı İçin Ne Diyor?

Ekranlardaki "2037'ye kadar mega yağış" senaryosunun aksine dünyanın en saygın merkezleri temkinli bir tablo çizmektedir. NOAA CPC (12 Kasım 2026), güçlü El Niño'nun kış boyunca süreceğini ancak 2027 başlarında zayıflamaya başlayacağını açıklamıştır (NOAA CPC, 2026). Copernicus C3S / ECMWF (10 Kasım 2026) ise Avrupa'nın en kuzey ve en güney uçları hariç kışın ortalamadan biraz daha yağışlı, sıcaklıkların ise Avrupa genelinde (Türkiye dahil) normallerin üzerinde ve ılıman seyretme olasılığını daha yüksek görmektedir (Copernicus C3S, 2026). WMO ise El Niño gücünün tek başına bir ülkedeki etkiyi belirlemeyeceğini vurgular (WMO, 2026). Bölgesel modeller Türkiye'de Kasım–Mart yağışlarının 1991–2020 normalinin yaklaşık %12, sıcaklıklarının ise 1–2 °C üzerinde (kar yerine yağmur ağırlıklı) olabileceğine işaret etse de güven aralığı geniştir (Alkazar, 2026).

6. İklim Bilimci Kimdir, Şarlatanlık Nerede Başlar?

Gerçek bir iklim bilimci (klimatolog); Meteoroloji Mühendisliği veya Atmosfer Bilimleri kökenli olup termodinamik, akışkanlar mekaniği, sinoptik analiz ve sayısal iklim modellemesi eğitimi almış, bulgularını hakemli dergilerde belirsizlik sınırlarıyla yayınlayan uzmandır. Buna karşılık bilgi kirliliği üretenlerin ortak imzası nettir: Alan dışı unvanlarla ekrana çıkmak, "mega/süper" gibi korku etiketleri kullanmak, tekil bir doğa olayını on yıllık kesin kehanete bağlamak ve olasılıkları gizleyip "olacaktır da zaten" diye konuşmaktır. Unutmayalım; afetleri büyüten şey gökyüzündeki El Niño değil, dere yataklarına kurduğumuz şehirler ve ekranlardaki bilim dışı paniktir.

Kaynakça (APA 7)

Alkazar. (2026, 12 Ekim). El Niño, the 2026/27 winter and Türkiye's water. https://alkazar.com.tr/blog/el-nino-2026-27-winter-turkiye-water-hydropower/

Copernicus Climate Change Service [C3S]. (2026, 10 Kasım). Seasonal forecasts. https://climate.copernicus.eu/seasonal-forecasts

Dokuz Eylül Üniversitesi AVESİS. (t.y.). Prof. Dr. Doğan Yaşar — Eğitim Bilgileri. https://avesis.deu.edu.tr/dogan.yasar/egitim

Karabörk, M. Ç., Kahya, E., ve Karaca, M. (2005). The influences of the Southern and North Atlantic Oscillations on climatic surface variables in Turkey. Hydrological Processes, 19(6), 1185–1211. https://www.researchgate.net/publication/227703535_The_Influences_of_the_Southern_and_North_Atlantic_Oscillations_on_Climatic_Surface_Variables_in_Turkey

NOAA Climate Prediction Center [CPC]. (2026, 12 Kasım). ENSO Diagnostic Discussion. https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/analysis_monitoring/enso_advisory/ensodisc.shtml

T24. (2026, 19 Ekim). İstanbul'a düşen 'rekor' yağışın sele dönüşmesi nasıl önlenebilirdi? https://t24.com.tr/cevre/istanbul-a-dusen-rekor-yagisin-sele-donusmesi-nasil-onlenebilirdi,1353730

TGRT Haber. (2026, 14 Kasım). İklim profesöründen 'Mega El Nino' uyarısı! 149 yıl sonra bir ilk: 2037'ye kadar devam edecek. https://www.tgrthaber.com/gundem/iklim-profesorunden-mega-el-nino-uyarisi-149-yil-sonra-bir-ilk-2037ye-kadar-devam-ed-3371372

World Meteorological Organization [WMO]. (2026, 21 Ekim). Global Seasonal Climate Update for NDJ 2026–2027. https://wmo.int/resources/publication-series/global-seasonal-climate-updates/gscu-ndj2026