Hamileler oruç tutabilir mi? Gebelikte ve emzirme döneminde oruç riskleri
Hamilelikte oruç tutmak bebeğe zarar verir mi? Emzirirken oruç sütü azaltır mı? adın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Sonay Öztaş, gebelikte oruç riskleri, sıvı kaybı ve kan şekeri düşüklüğü konusunda önemli uyarılarda bulundu.
Ramazan ayında milyonlarca kişi oruç tutarken, hamile ve emziren annelerin durumu ayrı bir hassasiyet gerektiriyor. Tıbbi açıdan değerlendirildiğinde, gebelik ve emzirme döneminde uzun süreli açlık ve susuzluk bazı riskler oluşturabiliyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Sonay Öztaş, gebelik döneminde oruç tutma konusunda anne adaylarına önemli uyarılarda bulundu. Dr. Öztaş, karar sürecinde en belirleyici unsurun anne ve bebek sağlığı olduğunu vurguladı. Gebelik ve emzirme döneminde dini açıdan kolaylık sağlandığını hatırlatan Op. Dr. Sonay Öztaş, "Normal şartlarda sağlıklı bir yetişkin uzun süreli açlığa dayanabilir. Ancak gebelikte metabolizma hızlanır, enerji ihtiyacı artar ve kan şekeri daha hızlı düşer. Biz hekimler gebelerimize az ve sık beslenmelerini öneriyoruz" dedi.
UZUN SÜRELİ AÇLIK BEBEĞİ RİSKE ATIYOR
Uzun süreli açlığın gebelikte bazı riskler oluşturabileceğini belirten Dr. Öztaş, kan şekerinin düşmesine bağlı olarak yağ dokusunun parçalandığını ve kanda keton adı verilen maddelerin arttığını ifade etti. Bu maddelerin bebeğe uzun vadeli etkileri konusunda kesin veriler bulunmasa da risk ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
HAMİLEYKEN ORUÇ TUTMANIN ZARARLARI NELERDİR?
Hamilelik döneminde vücut, hem anne hem de bebeğin sağlığını koruyabilmek için düzenli ve dengeli beslenmeye ihtiyaç duyar. Özellikle; ilk trimesterde mide bulantısı ve kusma, son trimesterde ise sıvı kaybı ve besin eksikliği riski, oruç tutmayı zorlaştırabilir.
Uzun süreli açlık şu sorunlara yol açabilir:
Kan şekeri düşüklüğü, halsizlik ve bayılma riski
Dehidratasyon nedeniyle erken doğum riski
Protein, vitamin ve mineral eksiklikleri
Bebeğin gelişimi için gerekli besinlerin yetersiz alınması
Yetersiz beslenme ve dehidratasyon bebeğin gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle doktor kontrolü şarttır.
SIVI TÜKETİMİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Gebelikte artan kan hacmi ve bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısı nedeniyle su ihtiyacının da arttığını dile getiren Op. Dr. Öztaş, "Uzun süre susuz kalmak tansiyon düşüklüğüne, böbrek fonksiyonlarında etkilenmeye ve ciddi halsizliğe yol açabilir" uyarısında bulundu.
DURUM KİŞİYE ÖZEL DEĞERLENDİRİLMELİ
"Gebe oruç tutamaz mı?" sorusuna net bir "evet" ya da "hayır" yanıtı verilemeyeceğini belirten Dr. Öztaş, değerlendirmelerin kişiye özel yapılması gerektiğini söyledi. Eğer gebelik sağlıklı ilerliyorsa, anne adayında diyabet, hipertansiyon, kalp ya da böbrek hastalığı gibi ek bir rahatsızlık yoksa ve gebelik düşük riskli gruptaysa doktor kontrolünde bireysel değerlendirme yapılabileceğini belirten Öztaş, riskli gebeliklerde, gebelik şekeri olanlarda, tansiyon problemi yaşayanlarda veya bebekte gelişme geriliği bulunan durumlarda ise oruç tutmanın önerilmediğini ifade etti.
DENGELİ BESLENME VE SAHUR ŞART
Oruç tutmaya karar veren gebelerin mutlaka sahur yapması gerektiğini belirten Op. Dr. Sonay Öztaş, günlük alınması gereken sıvı miktarının iftar ile sahur arasında tamamlanmasının önemine dikkat çekti. Sahur ve iftarda aşırı yemek tüketiminin hazımsızlık ve gereksiz kilo artışına yol açabileceğini hatırlatan Öztaş, dengeli ve kontrollü beslenmenin önemini vurguladı.
ORUÇ TUTAN HAMİLE VE EMZİREN ANNELER NE YEMELİ?
Ramazan ayında öğün sayısının azalması yanlış beslenmeye yol açabilir. Bu nedenle beslenme planı dikkatli hazırlanmalıdır.
Öneriler:
Sahurda süt, yumurta, az tuzlu peynir ve yulaf tüketin.
Çiğ badem, fındık ve ceviz gibi sağlıklı yağlara yer verin.
Tam tahıllı ürünleri tercih edin.
Mevsim yeşilliklerini hem sahur hem iftarda tüketin.
Orucu hurma ve su ile açın, iftara hafif başlayın.
Sebze yemekleri ve salatalara ağırlık verin.
Yoğurt, ayran ve cacık gibi protein kaynakları tüketin.
Kuru baklagilleri haftada 1–2 kez tercih edin.
Tatlı yerine taze meyve seçin.
İftar ve sahur arasında en az 6–8 bardak su için.
Anne kendini aşırı halsiz hissederse veya süt miktarında belirgin azalma olursa oruç bırakılmalıdır.
EMZİREN ANNELER ORUÇ TUTABİLİR Mİ?
Emziren annelerde oruç kararı, süt üretimi ve annenin genel sağlık durumuna bağlıdır. Uzun süreli açlık ve susuzluk; süt miktarında azalma, anne ve bebekte enerji düşüklüğü gibi sonuçlara yol açabilir. Eğer süt üretiminde belirgin azalma gözlenirse, oruç ertelenmelidir.
LOHUSALIKTA ORUÇ TUTULUR MU?
Doğum sonrası ilk 6–8 haftayı kapsayan lohusalık döneminde oruç tıbbi olarak önerilmez. Bu süreçte vücut; doku onarımı, kan kaybının telafisi, enerji ve besin ihtiyacının karşılanması için ekstra desteğe ihtiyaç duyar. Özellikle emziren annelerde uzun süreli açlık iyileşme sürecini yavaşlatabilir.
Son olarak anne adaylarına çağrıda bulunan Öztaş, gebelik döneminde oruç tutmak isteyenlerin mutlaka takiplerini yapan hekim ve sağlık personeline danışmaları, mümkünse diyet desteği alarak süreci planlamaları gerektiğini sözlerine ekledi.
Kaynak: İHA
