Dünya nefesini tuttu, üç süper güç Çin'de aynı masaya oturdu! Trump, Şi ve Putin zirvesi başladı
Dünyanın nefesini tutarak izlediği tarihi üçlü zirve sona erdi. Çin'in Shenzhen kentinde 1,5 saat aynı masada oturan Trump, Putin ve Şi Cinping'den çarpıcı mesajlar geldi. Trump UCM'yi "haydut örgüt" ilan edip İran ve nükleer silah vurgusu yaparken, Şi Cinping ise "Kırmızı çizgilere dokunmayın" uyarısında bulundu. Nükleer savaşın hiçbir kazananı olmayacağının belirtildiği zirve, Avrupa'nın devre dışı bırakılarak küresel nüfuz alanlarının yeniden çizileceği endişeleri ortasında gerçekleşti.
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katıldığı üçlü zirve, Çin'in Shenzhen kentindeki Kylin Villa'da başladı.
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının beşinci yılını doldurmaya yaklaştığı bir dönemde düzenlenen zirve öncesinde açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Trump, ülkesinin ve Çin'in Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için birlikte çalışmak istediğini belirtti.

Trump, "İkimiz de Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona ermesine yardımcı olmak istiyoruz. Bu savaşın bitmesini çok istiyorum. Sanırım bu konuda ikimiz adına da konuşabilirim." ifadelerini kullandı.
Pekin yönetiminin "dünya barışı" gündemiyle duyurduğu üçlü zirve öncesinde konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise Trump'a hitaben, "Gösterdiğiniz çabalar herkesin gözü önünde ve tarihe geçecek." dedi.

TRUMP VE PUTİN ARASINDA İKİLİ GÖRÜŞME
ABD Başkanı Trump, zirve programına Rusya Devlet Başkanı Putin ile ayrı bir ikili görüşme de ekledi. Bu buluşma, iki liderin geçen yıl Alaska'da gerçekleştirdiği ve Ukrayna'daki savaşın şiddetini azaltacak bir anlaşma sağlanamayan zirveden sonraki ilk yüz yüze teması oldu.
"O KİM" DİYE SORDU
Görüşme öncesinde basın mensuplarına tanınan kısa görüntü alma süresinde ise kameralara dikkat çeken bir an yansıdı. Trump'ın, yanındaki Putin'i işaret ederek esprili bir ifadeyle "O kim?" diye sorması salonda gülümsemelere neden oldu.
"BU GÖRÜŞMEDEN HARİKA SONUÇLAR ÇIKABİLİR"
Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Putin ile ikili görüşmesine başlayan Trump, Rusya liderinden "dostum" diye söz ederek, "Bu görüşmeden harika sonuçlar çıkabilir, en azından bu yönde bir başlangıç yapılabilir." değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP DA Şİ DE "DİYALOG" İSTİYOR
Şi, Çin-Rusya-ABD arasında düzenlenen ilk üçlü zirvenin "çığır açıcı bir öneme" sahip olduğunu belirterek, "olumlu etkileşimlerin bir zorunluluk olduğunu" vurguladı.
ABD, Çin ve Rusya’nın "açık, saygılı ve verimli" bir diyalog sürdürme konusunda "özel bir sorumluluk taşıdığını" ifade eden Trump, diyalog olmadan barışın sağlanamayacağını kaydetti.
"NÜKLEER SİLAHLAR KONUSUNDA BİR ARAYA GELMELİYİZ"
ABD Başkanı Donald Trump, Putin ve Şi ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmede, "Nükleer silah konusunda bir araya gelmeliyiz. İran'da bunu yapıyoruz. İran'ın nükleer silahının olmasına müsaade edemeyiz." ifadelerini kullandı.
JEOPOLİTİK KRİZLER MASAYA YATIRILACAK
Avrupa ve Orta Doğu'daki savaşların, Pasifik'teki güç rekabetinin gölgesinde üç ülkeyi aynı masada buluşturan toplantıda Ukrayna, İran veya Kuzey Kore ile bağlantılı güncel jeopolitik kriz konularının ele alınması bekleniyor.
Üçlü toplantı öncesi taraflar arasında yapılan tartışmalara dair açıklamalar, zirvede nükleer silahların kontrolüne ilişkin konuların da görüşüleceğine işaret ediyor.
"BİZ ÇİN'İ GÖZETLİYORUZ, ONLAR DA BİZİ GÖZETLİYOR"
Trump, ABD ve Çin’in birbirlerine karşı casusluk faaliyetlerinde bulunduğunu belirterek, Washington’un istihbarat toplama konusunda Pekin’den daha etkili olduğunu öne sürdü.
Trump, "Biz Çin’i gözetliyoruz, onlar da bizi gözetliyor. Bence biz onlardan daha iyi casusluk yapıyoruz" diye konuştu.
Trump ayrıca, ikili ekonomik bağlara işaret ederek, "Çin ile çok fazla iş yapıyoruz" açıklamasını yaptı.
ÜÇ BAŞKENTTEN GÜNDEME İLİŞKİN FARKLI AÇIKLAMALAR
Analistlerin somut ilerlemelerden ziyade sembolik mesajların öne çıkmasını beklediği zirvenin gündemine ilişkin Pekin, Washington ve Moskova'dan farklı açıklamalar geldi. Başlangıçta Ukrayna'nın gündemde olmayacağı mesajını veren Washington yönetimine karşın Trump, daha sonra savaşın görüşüleceğini ifade etti. Şi Cinping ise çatışmayı Çin'in çözmesi gereken bir sorun olarak değerlendirmiyor.
Kremlin cephesinden yapılan açıklamada, gündemin henüz kesinleşmediği ancak "bir saatten uzun sürmemesi" planlanan görüşmede Ukrayna konusunu ele almaktan kaçınmanın zor olacağı kaydedildi.
Çin tarafıysa üç liderin "dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın geliştirilmesi konusunda kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını" duyurdu.

ABD'Lİ SENATÖRLER TRUMP'A, "APEC'TE ÇIKARLARIMIZI SAVUN" ÇAĞRISINDA BULUNDU
ABD'li senatör Jeanne Shaheen'in öncülüğünde yayımlanan ve aralarında Cory Booker ile Tim Kaine'in de bulunduğu diğer 8 Demokrat senatör tarafından imzalanan ortak açıklamada, Trump'ın kararlı tutum sergileyerek Şi ve Putin ile APEC Zirvesi kapsamındaki görüşmeleri ABD'nin çıkarlarını ve değerlerini savunmak için kullanması gerektiği belirtildi.
Trump'ın, Şi'ye Çin'in Amerikan teknolojisinden yararlanarak ABD'nin ekonomik ve ulusal güvenlik alanlarındaki üstünlüklerini aşındırmasını önlemek amacıyla ihracat kontrollerini sıkı şekilde uygulayacağını açıkça belirtmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, ABD Başkanı'nın Çin'in Tayvan'a yönelik "askeri baskısına" da karşı durması istendi.
PUTİN'DEN "ORTAK ÇIKAR" VURGUSU
Putin, Şi ve Trump’a Ukrayna’daki savaş da dahil olmak üzere çatışmaların çözümü konusunda ülkelerinin "birçok ortak çıkar" paylaştığını söyledi.
Putin ayrıca, "uluslararası barış ve güvenliği korumak konusunda ortak bir sorumluluk taşıdıklarını" sözlerine ekledi.
Şİ: BÜTÜN NÜKLEER SİLAHLAR İMHA EDİLMELİ
Çin’in Xinhua haber ajansının bildirdiğine göre, Şi, "Nükleer silahlar kapsamlı bir şekilde yasaklanmalı ve tamamen imha edilerek nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya kurulmalıdır" dedi.
Şi, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır; bunu önlemek için her türlü çaba gösterilmelidir" açıklamasını yaptı.
Çin Devlet Başkanı, Putin ve Trump’a "büyük güçlerin hassas konularda birbirlerinin kırmızı çizgilerine dokunmaması gerektiğini" söyledi. Şi, liderlerin "birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve temel çıkarlarına saygı duymaları" çağrısı yaptı.

TRUMP UCM'YE SALLADI: HAYDUT BİR KÜRESELCİ ÖRGÜT
Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni (ICC) hedef alarak, kurumu "haydut bir küreselci örgüt" diye tanımladı. Trump üçlü zirveyi, ICC’ye karşı Şi ve Putin’den destek almak için kullanacağını belirtti.
ZİRVE SONA ERDİ
Rus haber ajansı Tass'ın bildirdiğine göre, Trump, Putin ve Şi arasındaki üçlü zirve tamamlandı. Görüşmenin yaklaşık bir buçuk saat sürdüğü kaydedildi.
"DÜNYAYI NÜFUZ ALANLARINA AYIRABİLİRLER" ENDİŞESİ
Trump'ın petrol arzını sekteye uğratan ve küresel tüketici fiyatlarını yükselten İran savaşıyla meşgul olduğu, Çin'in ise Doğu Asya'daki konumunu sağlamlaştırmayı hedeflediği bir süreçte gerçekleşen zirve, üç liderin dünyayı nüfuz alanlarına ayırmaya çalışabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
Ukrayna'nın geleceğini etkileyen kararların Kiev ve Avrupa devre dışı bırakılarak alınması ihtimali de kaygılar arasında yer alıyor.
Öte yandan, Almanya'nın perşembe günü Ukrayna'nın müttefiklerini "Gönüllüler Koalisyonu" toplantısında ağırlaması planlanırken, toplantıya ABD'nin özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff'un da katılacağı bildirildi.
Yorumlar (1)