İstanbul 6°

Ana Sayfa
Magazin
'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz!

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz!

Yemen'in Hadramur bölgesinde yer alan ve çölün üzerinde yükselen antik çamur gökdelen kümesi Şibam insanoğlunun zorlu iklim koşullarına nasıl ayak uydurduğunun bir simgesi.

Yayınlanma: 04 Kasım 2017 16:50

Son Güncelleme: 16 Kasım 2022 16:57

Özel ve güncel haber mi arıyorsunuz? SuperHaber'i düzenli takip etmek için tıklayın

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 1 — Yemen'in Hadramur bölgesinde yer alan ve çölün üzerinde yükselen antik çamur gökdelen kümesi Şibam insanoğlunun zorlu iklim koşullarına nasıl ayak uydurduğunun bir simgesi.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 2 — Rubülhali Çölü'nde bulunan 16 yüzyıl dönemi kenti Şibam dünyada dikey yapılaşmayı hayata geçiren ilk yer. 1930'lu yıllarda İngiliz kaşif Freya Stark, Orta Doğu'nun güney topraklarında yer alan çamurdan inşa edilen Şibam'ı ''Çölün Manhattan'ı'' olarak adlandırdı.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 3 — Şibam her açıdan oldukça ilginç bir tasarıma sahip. Kayalık zemin üzerine inşa edilen Şibam sellerle oluşmuş geniş bir vadi ile çevrili. Yüksek konumu Şibam'ı hem sellerden koruyor hem de su kaynaklarına kolaylıkla erişim sağlıyor. Şibam kenti güçlendirilmiş duvarların ardında kare biçiminde kurulmuş. Bu sayede Şibam savaşçı kabilelere karşı korunmuş ve yüksek gökdelenler olası bir saldırı için gözetlemeyi kolay hale getirmiş.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 4 — Yapımında çamur tuğlalar kullanılan 7 katlı binaya eş değer yüksek yapılar Şibam'ı çevreleyen verimli topraklar kullanılarak inşa edilmiş. Toprak, saman ve su karışımı ile yapılan tuğlalar günlerce güneş altında bekletilmiş. Penceresi olmayan giriş katlar hayvan çiftliği ve hububat ambarı, üst katlar ise insanların kullanımına ayrılmış ortak alanlar olarak işlev görmüş. Yüksek yapıları birbirine bağlayan köprüler ve kapılar olası bir saldırı durumunda Şibam'da yaşayanların kenti kolayca tahliye edebilmeleri için düşünülmüş.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 5 — Rüzgar, yağmur ve sıcak sebebiyle oluşan erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalan Rubülhali Çölü'nde yükselen antik çamur gökdelenler sürekli olarak onarıma ihtiyaç duyuyor. 2008 yılında meydana gelen kasırgada Şibam sular altında kaldı ve kentte bulunan bazı çamur gökdelenler zarar gördü.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 6 — Şibam'a zarar veren tek etmenler yalnızca doğa kaynaklı değil. Şibam ayrıca insan kaynaklı tehditlere de oldukç açık. 2015 yılında Yemen'de başlayan iç savaş sebebiyle Şibam Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi'ne dahil edilmiş. Antik gökdelenler San'a bombardımanı sırasında önemli ölçüde hasar görmüş ve silahlı çatışma sebebiyle risk altında kalmış.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 7 — UNESCO Genel Müdürü İrina Bokova bir basın açıklamasında Yemen'deki iç savaşın insanların kimliğini, tarihini, hafızasını ve İslam Medeniyeti'nin başarısına şahitlik etmiş eşsiz kültür mirası Şibam'a zarar verdiğini belirtti.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 8 — Şibam dünya üzerinde tehlike altınad bulunan ilk ve tek kültür mirası değil. İkinci Dünya Savaşı sonrası kültürel mirasların birçoğunun tahrip olması sebebiyle UNESCO'nun Lahey Sözleşmesi olarak bilinen ve türünün ilk örneği olan imzalanan Silahlı Çatışma Durumunda Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi 14 Mayıs 1954 tarihinde imzalandı. UNESCO Sözleşmesi, 'her ulusa ait kültürel miras yapısına verilen her türlü zarar tüm insanoğluna verilmiş demektir ve bu yüzden uluslararası toplum koruma konusunda yetkilidir' hususu ile hareket eder.

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 9

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 10

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 11

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 12

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 13

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 14

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 15

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 16

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 17

'Çölün Manhattan'ı Şibam'a gidiyoruz! 18

Yemen