Cezayir Parlamentosu, 24 Aralık 2025 tarihinde aldığı kararla Fransa’nın 1830-1962 yılları arasındaki sömürge dönemini resmen “devlet suçu” ilan eden yasayı oy birliğiyle kabul etti.
CEZAYİR TARİHİ BİR ADIM ATTI
Yasa, sömürge döneminde işlenen insanlık suçlarının tanınmasını, Fransa’dan resmi özür dilenmesini, tazminat ödenmesini ve yağmalanan kültürel varlıkların iadesini öngörüyor.
LE POINT: ERDOĞAN KAZANDI
Fransa’nın önde gelen yayınlarından Le Point, Cezayir’in bu hamlesini analiz ederken dikkat çekici bir başlık attı:
“Cumhurbaşkanı Erdoğan kazandı.”
Dergiye göre bu yasa, Fransa’nın Afrika’daki tarihi yüküyle yüzleşmesinin yanı sıra, Türkiye’nin son yıllarda bölgede kurduğu siyasi, ekonomik ve kültürel nüfuzun somut bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
SADECE TARİH DEĞİL, GÜÇ MÜCADELESİ
Le Point analizinde, Cezayir’in kararının yalnızca geçmişle hesaplaşma anlamına gelmediği vurgulandı. Türkiye’nin özellikle son dönemde Cezayir ile geliştirdiği stratejik ilişkilerin, Fransa’nın Mağrip bölgesindeki etkisini dengelediği belirtildi. Ankara’nın sömürgecilik karşıtı söylemiyle bölgede “mağdurların sesi” konumuna geldiği ifade edildi.
PARİS SIKIŞTI, DENGELER DEĞİŞİYOR
Analizde, Cezayir’in Fransa’dan özür ve tazminat talep etmesinin Paris yönetimini diplomatik açıdan zorladığına dikkat çekildi. Le Point, Türkiye’nin aktif dış politikası ve Afrika açılımı sayesinde Fransa’nın geleneksel etki alanlarının hızla daraldığını yazdı.
SÖMÜRGECİLİĞİ ÖVENE AĞIR CEZA
Yasayla birlikte, Fransız sömürgeciliğini öven veya propaganda yapan yazı, konuşma ve yayınlara ağır cezalar getirilmesi öngörülüyor. Metinde, Sahra Çölü’nde yapılan nükleer denemeler, sivillere yönelik katliamlar, zorla tehcirler ve yasaklı silah kullanımı gibi 30’dan fazla suç tek tek sıralanıyor.
130 YILLIK KANLI TARİH
Fransa’nın 1830’da başlayan Cezayir işgali, yaklaşık 130 yıl sürdü. 1 Kasım 1954’te başlayan bağımsızlık mücadelesi sırasında yaklaşık 1,5 milyon Cezayirli hayatını kaybetti. İnsan hakları örgütlerine göre sömürge döneminde ölenlerin sayısı çok daha yüksek.
FRANSA HALA RESMİ OLARAK TANIMIYOR
Tüm bu suçlamalara rağmen Fransa, Cezayir’de işlenen sömürge suçlarını bugüne kadar resmi olarak tanımadı. Cezayir’de ise her yıl 18 Şubat, Fransız sömürgeciliğine karşı hayatını kaybedenler için Ulusal Şehit Günü olarak anılıyor.
Kaynak: Haber Merkezi