10 milyar dolarlık dengeleri değiştirecek hamle! Türkiye fırsatı değerlendirecek vazgeçilmez hale gelecek

Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalar, küresel ticaret güzergâhlarında ciddi aksamalara yol açarken Türkiye, uluslararası taşımacılıkta daha güçlü bir konuma ulaşmak için harekete geçti. Ankara, yaklaşık 10 milyar dolarlık demiryolu yatırımıyla Çin'den Avrupa'ya uzanan ticaret koridorlarının merkezinde yer almayı hedefliyor.

Japon ekonomi gazetesi Nikkei Asia'nın haberine göre Türkiye, Asya ile Avrupa arasında kendi topraklarından kesintisiz yük taşımacılığı yapılmasını sağlayacak projelerini hızlandırdı. Özellikle Orta Koridor üzerindeki darboğazların giderilmesi ve taşıma kapasitesinin artırılması amaçlanıyor.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali kuzeydeki demiryolu güzergâhlarını aksatırken Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki istikrarsızlık, deniz taşımacılığındaki riskleri artırdı. Türkiye ise alternatif ticaret yollarını geliştirmeye yönelik yatırımlarıyla bu süreçte öne çıkmayı hedefliyor.

İSTANBUL BOĞAZI'NDA DEV HEDEF: 3 MİLYONDAN 50 MİLYON TONA!

Türkiye'nin ulaştırma yatırımlarının en önemli ayaklarından birini İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi oluşturuyor.

Yaklaşık 8 milyar dolara mal olması beklenen 127 kilometrelik demiryolu hattı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçerek İstanbul'un iki havalimanını ve Boğaz'ın her iki yakasındaki sanayi bölgelerini birbirine bağlayacak.

Projenin teknik tekliflerinin 11 Kasım'da açıklanması planlanırken finansmanına Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın katılması öngörülüyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, projenin dört ila beş yıl içerisinde tamamlanabileceğini belirtti.

Yeni bağlantıyla birlikte İstanbul Boğazı'ndaki yıllık demiryolu yük taşıma kapasitesinin 3 milyon tondan 50 milyon tona çıkarılması hedefleniyor.

MARMARAY'DAN GÜNDE SADECE 4 YÜK TRENİ GEÇEBİLİYOR

Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasındaki demiryolu taşımacılığında karşılaştığı önemli darboğazlardan biri Marmaray'ın sınırlı yük taşıma kapasitesi.

Mevcut durumda iki kıta arasındaki yük trenleri, ağırlıklı olarak yolcu taşımacılığı için kullanılan Marmaray tünelinden geçiyor.

Ancak tünelden günde yalnızca dört yük treninin geçişine izin veriliyor.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden kurulacak yeni demiryolu bağlantısıyla bu kapasite kısıtının ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

AVRUPA KAPISINDA YENİ DÖNEM: 4 SAATLİK YOL 90 DAKİKAYA İNECEK

Türkiye'nin Avrupa ile demiryolu bağlantısını güçlendiren bir diğer önemli yatırım da Kapıkule-Çerkezköy Demiryolu Hattı oldu.

Bulgaristan sınırındaki Kapıkule ile İstanbul yakınlarındaki Çerkezköy arasında uzanan 153 kilometrelik yeni hat, bu ay hizmete açıldı.

Avrupa Birliği'nin de desteklediği projenin toplam maliyeti 1,2 milyar euro olarak açıklandı.

Hattın 2028 yılında İstanbul Halkalı'ya kadar uzatılması planlanıyor.

Projenin tamamlanmasıyla İstanbul'dan Bulgaristan sınırına demiryolu yolculuğunun dört saatten 90 dakikaya düşmesi bekleniyor.

Aynı zamanda yıllık yük taşıma kapasitesinin 1,5 milyon tondan 9,5 milyon tona yükselmesi hedefleniyor.

TÜRKİYE'NİN BİR UCUNDAN DİĞERİNE 2 BİN KİLOMETRELİK KORİDOR

Ankara'nın hedefleri yalnızca İstanbul ve Avrupa bağlantılarıyla sınırlı değil.

Türkiye'nin doğu ve batı sınırlarını birbirine bağlayacak demiryolu projelerinin 2030-2031 döneminde tamamlanması planlanıyor.

İnşası devam eden ve ihalesi planlanan hatların tamamlanmasıyla 2 bin kilometreden uzun kesintisiz bir yük koridoru oluşturulacak.

Bu koridorun yıllık yük taşıma kapasitesinin 30 milyon tona ulaşması hedefleniyor.

Öte yandan Türkiye'de demiryolunun yurt içi yük taşımacılığındaki payının 2024 yılında yalnızca yüzde 3,5 seviyesinde kalması, mevcut taşımacılık tablosunda dikkat çeken veriler arasında yer alıyor.

ÇİN'DEN LONDRA'YA SADECE 14 GÜN!

Türkiye'nin uluslararası taşımacılıktaki en önemli hedeflerinden biri de Çin ile Avrupa arasındaki teslimat sürelerini kısaltmak.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Orta Asya üzerinden geçen Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası'nın (Orta Koridor) önündeki en büyük sorunun bürokratik işlemler olduğunu söyledi.

Uraloğlu'na göre sınır geçişleri ve diğer idari süreçlerin iyi yönetilmesi durumunda Çin'den Londra'ya yük teslimat süresi 14 güne kadar düşebilir.

Koridorun geliştirilmesine yönelik uluslararası finansman çalışmaları da gündemde.

Avrupa Birliği, Global Gateway girişimi kapsamında Orta Koridor'a yönelik kamu ve özel sektör yatırımları için 12 milyar euroya kadar kaynak oluşturmayı hedefliyor.

DÜNYA BANKASI'NIN TÜRKİYE HESABI: 47 MİLYAR DOLARLIK POTANSİYEL

Türkiye'nin ticaret koridorlarına yönelik yatırımlarının ekonomik boyutuna ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerden biri Dünya Bankası'ndan geldi.

Dünya Bankası'nın hesaplamalarına göre Orta Koridor'da yaklaşık 25 milyar dolarlık temel altyapı ve 30 milyar dolarlık tamamlayıcı yatırım yapılması halinde yük hacmi 2040 yılına kadar 3,6 katına çıkabilir.

Bu yatırımların taşıma sürelerini yarıya indirebileceği öngörülüyor.

Dünya Bankası'nın değerlendirmesine göre koridorun geliştirilmesinin Türkiye ekonomisine uzun vadeli katkısı yüzde 4,1'e, parasal karşılığı ise yaklaşık 47 milyar dolara ulaşabilir.

ZENGEZUR KORİDORU İLE YENİ BİR GÜZERGÂH GÜNDEMDE

Türkiye'nin demiryolu bağlantılarını çeşitlendirmeye yönelik çalışmaları arasında Zengezur Koridoru da bulunuyor.

Gürcistan üzerinden ilerleyen mevcut güzergâha alternatif olarak Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesi ile Ermenistan'ın güneyi üzerinden Azerbaycan ana karasına uzanacak bir demiryolu bağlantısı değerlendiriliyor.

Türkiye ve Azerbaycan, Güney Kafkasya üzerinden geçmesi öngörülen bu güzergâhı Zengezur Koridoru olarak adlandırıyor.

IRAK ÜZERİNDEN AVRUPA'YA DEV PROJE: 25 MİLYAR DOLARLIK KALKINMA YOLU

Türkiye'nin uluslararası ulaştırma projeleri arasında Kalkınma Yolu Projesi de önemli bir yer tutuyor.

Irak'ın Büyük Fav Limanı'nı Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı amaçlayan projenin yaklaşık 25 milyar dolara mal olması bekleniyor.

Demiryolu ve kara yolu bağlantılarını kapsayan projenin ilerleyen aşamalarda enerji altyapısını da içermesi planlanıyor.

Nikkei Asia'nın aktardığına göre Ankara ile Bağdat, Irak'ın petrol gelirlerinin Türk müteahhitler tarafından gerçekleştirilecek inşaat faaliyetlerinin finansmanında kullanılmasını öngören model üzerinde anlaştı.

Irak Parlamentosu'nun onay vermesi halinde inşaatın gelecek yıl başlaması ve beş yılda tamamlanması hedefleniyor.

Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi'nin Türkiye ekonomisine 10 yılda toplam 55 milyar dolar katkı sağlayabileceğini söyledi.

MODERN HİCAZ DEMİRYOLU: HÜRMÜZ'E ALTERNATİF BAĞLANTI

Türkiye'nin desteklediği bir diğer ulaştırma girişimi ise Modern Hicaz Demiryolu Projesi.

Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan üzerinden ilerlemesi planlanan demiryolu güzergâhının ilerleyen dönemde Umman'a kadar uzatılması değerlendiriliyor.

Projenin, Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan alternatif bir ulaşım bağlantısı sağlaması öngörülüyor.

Öte yandan Bakan Uraloğlu, ABD destekli Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nu, bölgede devam eden çatışmalar nedeniyle “ölü doğmuş” olarak nitelendirdi.

Türkiye; İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi, Orta Koridor, Zengezur Koridoru, Kalkınma Yolu ve Modern Hicaz Demiryolu gibi projelerle Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasındaki yük taşımacılığında kapasitesini artırmayı hedefliyor.