Yangına müdahalede yeni çağ! Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu duyurdu: Tek Dosyalık" Canlı Yangın Simülatörü ve Karar Destek Panosu!
Orman yangınlarında artık sadece "Ne oluyor?" sorusuna yanıt aranmayacak, "Şimdi ne yapmalıyız?" sorusunun cevabı saniyeler içinde sahadaki ekiplerin ekranında olacak. İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, kurulum gerektirmeyen ve her bilgisayarda tek bir dosya olarak çalışabilen yerli karar destek sistemini duyurdu.
Türkiye'nin ciğerlerini yakan orman yangınlarına karşı yürütülen teknolojik savaşa, İstanbul Teknik Üniversitesi’nden (İTÜ) ezber bozan bir katkı geldi. Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu ve ekibi tarafından geliştirilen "Orman Yangını Tehlike ve Karar Destek Panosu", karmaşık meteorolojik verileri ve arazi koşullarını, sahadaki ekiplerin anında uygulayabileceği pratik can güvenliği ve tahliye planlarına dönüştürüyor.
KURULUM DERDİ YOK!
Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, herhangi bir karmaşık yazılım kurulumuna ihtiyaç duymaması. Her bilgisayarda, sadece bir internet tarayıcısı üzerinden tek bir dosya olarak çalışabilen sistem, canlı verileri anlık olarak işliyor. Afet anlarında saniyelerin bile kritik önemde olduğu düşünüldüğünde, sistemin bu hafif ve hızlı yapısı sahadaki koordinasyonu maksimum seviyeye çıkarıyor.
Yangının "Rüzgâr Şifrelerini" Çözüyor
Geliştirilen panonun arkasında devasa bir bilimsel omurga bulunuyor. Kanada FWI (Yangın Hava Durumu İndeksi), Haines, HDW, VPD gibi uluslararası yangın endekslerinin yanı sıra Rothermel/McArthur yayılma modellerini kullanan sistem, arazinin 16 yönlü analizini çıkarıyor.
Özellikle yangının yönünü ve şiddetini aniden değiştiren; deniz/kara meltemleri, dağ-vadi rüzgârları ve yangını bir anda canavarlaştıran fön rüzgârı gibi mikro-klimatik bileşenleri birbirinden ayırarak aşırı yangın davranışlarını önceden tahmin edebiliyor. Ayrıca NASA'nın FIRMS uydu verileriyle de entegre çalışarak sıcak noktaları anında ekrana yansıtıyor.
"Ne Oluyor" Değil, "Ne Yapmalıyız?" Panosu
Yazılım, sadece yangının durumunu raporlamakla kalmıyor, doğrudan insan hayatını korumaya yönelik stratejik çıktılar üretiyor. Sahadaki itfaiye ve orman işçileri için hayati önem taşıyan LCES (Gözcü, İletişim, Kaçış Yolları, Güvenli Alanlar) protokolünü dijitalleştiriyor.
Sistem;
Ekipler için güvenli geri çekilme tetik marjlarını,
Tehdit altındaki yerleşim yerleri için net tahliye zaman pencerelerini,
1 ile 5 arasında değişen acil tahliye öncelik skorlarını hesaplıyor.
"Sistem Karar Vermez, Kararı Destekler"
Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, sistemin temel felsefesini şu sözlerle özetliyor: "Pano karar vermez, karar destekler." Üretilen her verinin bir belirsizlik aralığı barındırdığını ve "saha doğrulamasının şart" olduğunu hatırlatan Kadıoğlu, sistemin resmî karar merciinin her zaman OGM (Orman Genel Müdürlüğü) ve AFAD olduğunun altını çiziyor.
Yangın yönetiminde yapay zekâ ve ileri meteoroloji mühendisliğini sahaya indiren bu projenin, önümüzdeki yangın sezonlarında can ve mal kayıplarını en aza indirmede en büyük yardımcılardan biri olması bekleniyor.
Yorumlar