Vücuda girdikten aylar sonra hasta ediyor...
Çin'de başlayıp dünyanın üzerine kabus gibi çöken koronavirüs salgını nedeniyle haftalarca izole bir yaşam sürmek zorunda kalan insanlar kontrollü normalleşme çerçevesinde yasakların kaldırılmasının ardından eski sosyal yaşamına hızla dönmeye başladı. İzole günlerde psikolojisi bozulan insanlar en çok da kendilerini doğaya attı. Ama büyük bir risk var! Tehlikenin adı: Kene. Özellikle otluk, çalılık gibi yerlerde yaşayan keneler sağlık için koronadan tehlikeli virüslerin taşıyıcısı olabiliyor...
1
12
Türkiye'de kene denince akıllara Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi gelir ilk olarak. Ancak KKKA gibi hızlı ölüm riski olmasa da keneler birçok başka hastalığın da taşıyıcısı olabiliyor.
Bu sinsi hastalıklardan biri de ünlü şarkıcı Justin Bieber’ın da yakalandığı Lyme hastalığı.
Bu hastalığa bir kene ısırığı ile bulaşan mikrop yol açıyor ve vücuda girdikten aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabiliyor.
2
12
DOĞA GEZİLERİNDE DİKKATLİ OLUN
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. A. Sesin Kocagöz, Lyme hastalığının tedavi edilmediğinde kronikleşerek beyin fonksiyonlarından kas ve iskelete, kalpten sinir sistemine dek vücudun birçok bölgesinde hasara yol açarak hayati riske yol açtığını ifade etti.
Kocagöz, Lyme hastalığına karşı normalleşe sonrasında artan doğa gezileri ve yeşillik alanlarda kenelere karşı alınması gereken önlemleri anlatırken, bu konuda çeşitli önerilerde bulundu.
3
12
Tedavinin gecikmesi ölümcül sonuclar doğuruyor
Bahar ayları ile birlikte yaygınlaşan keneler ya kıyafetlere yapışıp sinsice ilerleyerek vücuda giriş yapıyor, ya da bacak, kol ve boyun gibi açık bölgelerden vücuda direkt tutunuyor. Isırdığında anestezik bir madde salgıladığı için de hiç hissedilmiyor.
Kene ısırdıktan sonra vücuda salgıladığı mikropların yol açtığı Lyme hastalığı enfekte olduğu kişide grip gibi viral bir enfeksiyon semptonları gösteriyor. Grip zannedilerek teşhis edilemeyip tedavisi geciktiğinde ise daha da ilerleyip hayati riske neden oluyor.
4
12
Justin Bieber bu hastalıkla mücadele ediyor
ABD'de her yıl yaklaşık 300 bin kişinin yakalandığı Lyme hastalığına yakalananlar arasında 26 yaşındaki ünlü şarkıcı Justin Bieber da bulunuyor.
Kene ısırığına bağlı ‘Borrelia burgdorferi’ isimli mikrobun neden olduğu Lyme hastalığı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Kocagöz, “Bahar aylarıyla birlikte yaygınlaşan keneler, çalılıkların olduğu yeşillik alanlarda ciddi tehlike oluşturuyor. Kenelerin yol açtığı Lyme hastalığı da, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gibi hayati riske yol açabiliyor. Ancak keneler nedeniyle yeşillik alanlara ilaçlama yapmak hem keneleri yok etmediği gibi hem de doğanın dengesini bozabileceği ve diğer canlılara zarar verebileceği için bunun yerine kişisel korunma önlemleri almak çok daha doğru olacaktır.” dedi.
5
12
ÇOK SİNSİ
Fark edilemeyen bir ısırıkla bulaşan Lyme hastalığının ilk döneminde antibiyotikle tedavi edilmediğinde kronikleşme riski taşıdığını ifade eden Prof. Dr. A. Sesin Kocagöz, bu tehlikeli hastalığın ilerleyiş sürecini şöyle anlattı:
6
12
“Mikrobu taşıyan kenenin ısırığından sonraki ilk ayda yani Evre 1’de ısırık alanında kırmızı, yuvarlak ve kenara doğru yayılan ve yaranın orta bölgesindeki kızarıklığın sönükleştiği “boğa gözü” olarak tanımlanan döküntü görülür. Bu dönemde ateş, halsizlik, baş ağrısı, eklem ve kas ağrısı görülebilir. İlk ayda uygun antibiyotik tedavi verilmez ise Evre 2 denilen ‘erken yaygın enfeksiyon’ dönemine geçiş olabilir.
7
12
Bu dönemde vücudun diğer bölgelerine yayılmaya başlayarak sinir, kalp ve iskelet sistemine ait bulgular oluşturur. Bu evrede de teşhis edilip uygun tedavi verilmez ise Evre 3 yani ‘kronik Lyme hastalığı’ gelişebilir; hastalığın bulaşmasından aylar ya da yıllar sonra tutulan vücut bölgesine göre kronik eklem enfeksiyonları, beyin ve omurilik iltihaplanması, dengesiz ve anormal yürüyüş, ciltte kronik yaralar, yorgunluk, göz iltihabı ve romatizmal hastalıklar gibi bulgular görülür.”
8
12
Vücutta birçok sistemi bozuyor
Tedavi edilmediğinde beyin fonksiyonlarından kalbe ve sinir sistemine dek vücudun birçok bölgesini ciddi rahatsızlıklara yol açan Lyme hastalığının erken dönemde tedavi edilmezse ilerleyebildiğinin altını bir kez daha çizen Prof. Dr. A. Sesin Kocagöz, bu nedenle erken teşhisin önemini vurgulayarak “Kene ile teması olan ve muayene bulguları ile şüphelenilen durumlarda enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurularak laboratuvar tetkikleri ve tedavi planlanır. Hastanın durumuna göre gerekirse daha ileri tanı yöntemlerine başvurmak gerekebilir” diye konuşuyor.
9
12
ÖNERİLERE DİKKAT
Kocagöz kenenin vücuda en çok boyundan, bacaklardan ve kollardan girdiği uyarısında bulundu ve korunmak için alınacak önlemlere ilişkin şu bilgileri paylaştı:
10
12
-Kenelerin bulunduğu yeşil alanlardan, özellikle çalılıklardan, bol yapraklı yerlerden mümkün olduğunca uzak durun.
-Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlara gidecekseniz kene kovucu losyon sürün ya da kıyafete sıkılan sprey sıkın.
11
12
-Riskli alanlarda bulunduğunuzda kapalı giyinin; özellikle boynunuzu, kollarınızı ve bacaklarınızı uzun giysilerle kapatın. Pantolonun paçasını çorabınızın içine sokun.
-Kenenin daha net görülebilmesi için açık renkli giysiler giyin.
-Kıyafetlere yapışabildiklerinden eve gelir gelmez piknik kıyafetlerini hemen çıkarıp yıkayın.
12
12
VÜCUDUNUZA KENE GİRDİYSE NE YAPMALISINIZ?
Prof. Dr. A. Sesin Kocagöz, doğa gezisi ya da yeşillikler arasında piknik yapan kişilerin bu yerlerden evlerine döndüklerinde kıyafetlerini mutlaka çıkartıp yıkamaları gerektiğini belirttikten sonra “Vücudunuzda keneyi fark ettiğinizde ya da duştayken elinize ‘ben’ gibi bir çıkıntı geldiğinde gelişigüzel çıkarmaya çalışmayın. Kenenin koparılmadan ve ezmeden çıkarılması için hemen en yakın sağlık kuruluşuna; dermatoloji uzmanına ya da acil hekimine başvurun. Kene vücutta ne kadar uzun kalırsa o kadar çok enfeksiyon bulaştırıyor” uyarısında bulunuyor.
