Uzman isim tek tek açıkladı! İşte EYT’de tüm merak edilenler
Emeklilikte yaşa takılanlar için getirilen EYT düzenlemesinin bu ay meclise gelerek yasalaşması bekleniyor. Düzenleme ile birlikte 8 Eylül 1999 öncesi SGK girişi olan ve prim gününü tamamlayan herkes emekli olabilecek. Peki EYT düzenlemesini bir kaç ay ile kaçıranlar ne yapabilir? Sigorta girişi öne çekilebilir mi? İşte EYT ile ilgili merak edilen her şey…
1
11
EYT düzenlemesinin bu ay meclise gelerek yasalaşması bekleniyor. Gözler yasal sürece çevrilirken çok sayıda soru cevabını bekliyor. Peki kimler EYT kapsamında? EYT'den emekli olabilmek için sigorta girişi geriye çekilebilir mi? Borçlanarak sigorta girişi geriye çekilebilir mi? Posta Gazetesi yazarı Ekrem Sarısu merak edilen soruları yanıtladı. İşte detaylar…
2
11
Soru: 11 Temmuz 1971 doğumluyum. Sigortalı işe giriş tarihim 15 Ocak 1997 olup SSK’ya 2434 gün, 6 Ağustos 2010 tarihinden itibaren başlayan Bağkur’umla da 4466 gün olmak üzere toplam 6900 gün prim ödemem var. EYT’liyim ama her iki kurumda da prim ödemem var. Emeklilik durumum hakkında bilgi verirseniz sevinirim.
Cevap: Primi ödenen son yedi yılda (son olarak ödenen 2520 gün prim içinde) fazla prim ödenen, prim ödemeleri eşitse son olarak tabi olunan sigortalılık statüsünden emekli olunuyor. Son yedi yıl hesabına göre Bağkur’dan emekli olacaksınız. Bağkur, emekli olmak için 9000 gün prim arar. Cumhurbaşkanı EYT’lilerde yaş aranmayacağını açıkladığından, 2100 gün daha prim ödeyerek priminizi 9000 güne tamamlayacağınız tarihte Bağkur’dan veya sigortalı bir işte çalışarak, Bağkur’dan sonra SSK’ya 1260 gün prim ödeyerek SSK’dan emekli olabilirsiniz.
3
11
Soru: Askerliğimi 1977’de yaptım. Ağustos 2000’de sigortalı çalışmaya başladım. Toplam 3000 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olurum?
Cevap: Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 1957 doğumlu olmalısınız. 600 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz (15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak). Muhtemelen 20 ay (600 gün) askerlik yaptınız. Askerliğinizi borçlanmamışsanız askerliğinizi borçlanarak priminizi 3600 güne tamamlayarak hemen emekli olmanız da mümkün.
4
11
Soru: 11 Ekim 1999’da göreve başlamış bir öğretmenim. Ne yazık ki yasanın 8 Eylül 1999’da çıkması nedeni ile hiç bir durumda EYT kapsamına giremiyorum. Bunu kabullenmek istemesem de yine de arayış içindeyim. 48 yaşa bile razıyım. 1977 doğumluyum. 58 çok geç. Doğum borçlanması falan gibi bir yol yok mudur?
Cevap: EYT yasası maalesef 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanları kapsıyor. Doğum borçlanması yapmanız için de yine bu tarihten önce staj sigortası dahil olmak üzere bir sigorta başlangıcınız olması gerekiyor. Çünkü sigorta başlangıç tarihinden sonraki doğumlar borçlanılabiliyor. Bu nedenle sigorta başlangıcınızı doğum borçlanması ile geri çekerek EYT’ye tabi olmanız şu anda mümkün değil. Cumhurbaşkanı sadece EYT’lilerde yaş aranmayacağını açıkladı. Başkaca bilgi vermedi. Henüz EYT yasasının esasları belli değil. EYT yasası çıktığı zaman durumunuz netleşir.
5
11
Soru: 1973 yılı doğumluyum. 1989 yılında SGK başlangıcım var. Ama ilk prim ödemem 1994 yılında başlıyor. Şu an 3700 civarı prim ödemem var. Hep 4A’lı olarak çalıştım. EYT kapsamında emekli olabilir miyim?
Cevap: EYT kapsamındasınız. EYT’de yaş aranmayacağı Cumhurbaşkanı’nca açıklanmış bulunuyor. Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceki bir tarihse, 1975 gün daha prim ödeyerek priminizi 5675 güne, sonraki bir tarihse 2050 gün daha prim ödeyerek priminizi 5750 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
6
11
Soru: 20 Eylül 1980 doğumluyum. 21 Eylül 1998 sigorta başlangıcımla 4541 gün prim ödemem var. Acaba bu çıkan EYT’de eksik olan primleri nakit olarak toplu ödeme şansımız var mı? Benim arada doğum borçlanmam yoktur.
Cevap: Eksik primleri toplu ödeme yaparak tamamlayamazsınız. Hangi hallerde borçlanma yapılacağı kanunda tek tek sayılmış. Sayılan haller arasında toplu ödeme yapılarak gün kazanma usulü yok. EYT’lilerde yaş aranmayacağı Cumhurbaşkanı’nca açıklandı. Ancak prim gün sayısı açıklanmadı. Prim olarak 8 Eylül 1999’dan önce emeklilikte aranan 5000 gün mü yoksa kademeli geçişte aranan prim gün sayısı mı aranacak? Bu belli değil. Bu husus EYT yasa tasarısının TBMM’ye sunulacağı Ocak 2023 ayında belli olacak. Şayet 8 Eylül 1999’dan önceki 5000 gün aranırsa, 459 gün daha prim ödeyerek priminizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte, kademeli geçişte aranan prim aranacaksa 1434 gün daha prim ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlayacağınız tarihte EYT kapsamında yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.
7
11
Soru: 2003 yılında Emekli Sandığı’nda öğretmen olarak işe başladım. Sonra öğretim görevlisi oldum. 2015 yılında hastalık nedeniyle yüzde 40 engelim doğdu ve 2019’da yüzde 60’a ulaştı (Raporla sabit). 2023 yılında engel durumundan emekli olmayı düşünüyorum. Şu an itibariyle doktor öğretim üyesiyim, ek göstergem 4200. Ne kadar emekli maaşı ve ikramiye alabilirim? Kurumlardan hiç bilgi alamıyorum.
Cevap: Sorunuzda verdiğiniz bilgilere göre; birinci derecenin 1’inci kademesinden, 4200 ek gösterge üzerinden 19 yıl memuriyette geçen hizmet olmak üzere bugünkü katsayılardan tarafınıza yüzde 4 ek ödeme dahil 8 bin 450 lira civarında emekli aylığı bağlanır ve 223 bin lira civarında emekli ikramiyesi hesaplanır. Bu tutarlar 2023 yılı Ocak ayında tespit edilecek memur maaş katsayısına göre, yani zam oranına göre artacaktır.
8
11
Soru: 15 Mart 1970 doğumluyum.1 Ocak 1998’de Bağkur’lu oldum ve Bağkur’a 500 gün prim ödedim. Daha sonra Bağkur’u terk edip 1 Şubat 2001’de SSK’lı olarak çalışmaya başladım. SSK’ya da 7123 gün prim ödemem var. Toplam 7623 gün prim ödemem var. Bağkur girişim SSK girişi sayılır mı? Acaba ben EYT’li miyim?
Cevap: Bağkur giriş tarihi, SSK için de sigorta başlangıç tarihidir. EYT kapsamındasınız. Cumhurbaşkanı EYT’lilerde yaş aranmayacağını açıkladı. Yaş aranmayacak olup, sigortalılık süresi ve prim ödemeniz yeterli olduğundan EYT yasası çıktığında emekli olabilirsiniz.
9
11
Soru: 1973 doğumluyum. 1991 sigorta girişim var. SSK’ya 2500 gün prim ödedim. Ocak 2006 ayından beri Bağkur’luyum. Toplam 7930 gün primim var. Ne zaman emekli olurum?
Cevap: EYT kapsamındasınız. ETY’lilerde yaş aranmayacağı bizzat Cumhurbaşkanı tarafından açıklandı. 7200 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, EYT yasası çıktığında emekli olabilirsiniz.
10
11
Soru: 25 Ocak 1979 doğumluyum. 25 Ağustos 1999’da asker oldum. Sigortalı olarak ilk defa işe başlangıç tarihim 10 Nisan 2001 olup 5768 gün prim ödemem var. Askerlik borçlanması ile EYT kapsamına girebilir miyim?
Cevap: Sigorta başlangıç tarihinizi 7 Eylül 1999’a çekecek kadar askerlik süreniz olsa borçlanarak EYT kapsamına girebilirsiniz. Ancak 18 ay askerlik yaptığınızı varsayarsak, askerlik sürenizin tamamını borçlansanız bile, sigorta başlangıç tarihiniz 10 Ekim 1999 olur. Bu tarih de maalesef EYT kapsamına girmenizi sağlamaz.
11
11
Soru: Sigorta başlangıç tarihim 1980 olup 3080 gün prim ödemem var. 540 gün de askerliğimi yatırdığımda emekli olabilir miyim?
Cevap: Doğum ve askerlik tarihinizi bildirmemişsiniz. Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanarak priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte 60 yaşınızı da doldurursanız emekli olabilirsiniz. Dolduramazsanız, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
KAYNAK: Posta