Türkiye’ye F-35 satışı kriz çıkardı! Netanyahu haddini aşınca Trump küplere bindi
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Trump’tan haftalardır randevu talep etmesine rağmen Beyaz Saray kapılarını açmıyor. Trump’ın, Netanyahu’nun Türkiye'ye silah satışı konusundaki müdahalesine "buna hakkı yok" diyerek çok sinirlendiği iddia edildi.
ABD merkezli haber portalı Axios'un Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu arasında Türkiye’ye askeri satışlar üzerinden ciddi bir kriz yaşanıyor. Netanyahu’nun, ABD'nin Türkiye'ye yönelik F-35 savaş uçağı ve motor tedariki planlarını açıkça eleştirmesi Trump’ı adeta küplere bindirdi.
"BUNA HAKKI YOK" DİYEREK KAPILARI KAPATTI
Beyaz Saray'dan iki yetkilinin aktardığı bilgilere göre Trump, Netanyahu’nun özellikle 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen NATO zirvesinden hemen önce Fox News’a verdiği mülakattaki sözlerine çok sinirlendi. Netanyahu söz konusu yayında, Türkiye'ye F-35 savaş uçağı ya da KAAN savaş uçağı için motor verilmemesi gerektiğini savunmuştu.
Yetkililerden biri, Trump’ın bu açıklamaları "haddini aşma" olarak değerlendirdiğini ve Netanyahu’nun ABD’nin silah satış politikalarına müdahale etmeye "hiçbir hakkı olmadığını" düşündüğünü belirtti.
BEYAZ SARAY RANDEVUSU ASKIYA ALINDI
İsrail medyasında Netanyahu’nun pazartesi günü Beyaz Saray’da Trump tarafından ağırlanacağına dair iddialar yer alsa da, kaynaklar şu an için böyle bir görüşmenin başkanın takviminde yer almadığını açıkladı. Netanyahu’nun haftalardır Trump ile yüz yüze bir görüşme gerçekleştirmek için çabaladığı öğrenildi.
Netanyahu'nun, vefat eden ABD'li Senatör Lindsey Graham’ın cenaze törenine katılmak üzere bu hafta sonu Washington'a gitmeyi ve bu vesileyle Trump ile görüşmeyi planladığı aktarılmıştı. Ancak cenaze töreninin ertelenmesiyle birlikte İsrail Başbakanlığı, seyahatin iptal edildiğini duyurdu. Beyaz Saray yetkilileri, "Bizim izlenimimiz, Bibi'nin (Netanyahu) zorla bir randevu oluşturmaya çalıştığı yönündeydi" ifadelerini kullandı.
İRAN KRİZİ İSRAİL İLE GERİLİMİ TIRMANDIRIYOR
İki yönetim arasındaki gerilim yalnızca Türkiye ve F-35 konusuyla sınırlı değil. Trump yönetimi ile Netanyahu hükümeti arasında İran’la yürütülen diplomasi süreçleri konusunda da derin görüş ayrılıkları yaşanıyor.
Son olarak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail hükümetindeki bazı isimlerin, askeri harekatı uzatabilmek amacıyla Washington'ın Tahran ile yürüttüğü diplomatik çabaları baltalamaya çalıştığını ima eden açıklamalarda bulunmuştu. F-35 konusundaki bu son krizin, iki müttefik arasındaki diplomatik uçurumu daha da derinleştirdiği belirtiliyor.
F-35 VE KAAN İÇİN S-400 FORMÜLÜ MASADA MI?
Pentagon ve Beyaz Saray kaynakları, Trump yönetiminin Türkiye ile askeri ilişkileri tamamen koparmak yerine "orta yol" aradığını belirtiyor.
İddialara göre ABD, Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesi ya da KAAN için F110 motor tedarikinin önünün açılması karşılığında S-400 füzelerinin İncirlik'te veya ABD denetimindeki bir bölgede "aktif olmayan statüde" tutulmasını içeren bir formülü Ankara ile sessizce müzakere ediyor.
İsrail'in en çok çekindiği konu, Türkiye’nin hem KAAN projesiyle kendi 5. nesil jetini üretmesi hem de F-35 filosuna sahip olarak Doğu Akdeniz'deki hava üstünlüğünü (mavi vatan ve hava sahası dengelerini) kendi lehine değiştirmesi.
PENTAGON: İSRAİL KENDİ SINIRLARINI AŞMAMALI
Sadece Trump değil, Pentagon'un üst düzey askeri kanadı da Netanyahu'nun bu çıkışından son derece rahatsız.
Askeri kaynaklar, Türkiye'nin NATO'nun güney kanadındaki rolünün ve Karadeniz-Ortadoğu dengelerindeki ağırlığının İsrail'in iç siyaset malzemesi yapılamayacak kadar kritik olduğunu savunuyor.
Özellikle JD Vance'in işaret ettiği "İran krizi" başlığında, ABD'nin bölgesel bir savaştan kaçınmak için Ankara'nın kolaylaştırıcı rolüne ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.
TEL AVİV'DE BİBİ PANİKLEDİ
Netanyahu'nun Washington seyahatinin iptal edilmesi ve Beyaz Saray randevusunun askıya alınması, İsrail iç siyasetinde de muhalefetin eline koz verdi.
İsrail medyası, Netanyahu’nun Trump ile "zorla" bir fotoğraf karesi vererek içerideki sarsılan koltuğunu sağlamlaştırmaya çalıştığını, ancak Trump'ın bu kapıyı yüzüne kapatarak "büyük bir diplomatik tokat" attığını yazıyor.
Yorumlar