Trump'tan İsrail'i zıplatacak sözler: Tazminat ödeyecekler

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı yürüttükleri savaş sırasında İsrail başta olmak üzere koruduklarını belirttiği ülkelerden tazminat talep etmeyi planladıklarını söyledi. Al Jazeera'nin haberine göre Trump, CBS News muhabiri Ross Douthat'a pazar günü yayımlanan röportajında söz konusu ülkelerin "savaş için yaptığımız tüm masrafları bize ödeyeceğini" belirtti.

"YÜZDE 100 ÖDEYECEKLER"

Trump, röportajda şu ifadeleri kullandı:

"Bütün o parayı geri alacağız. Yüzde 100 ödeyecekler. Çünkü biz olmasaydık var olmazlardı."

Al Jazeera'ya göre Trump, ilk kez İsrail'den de açıkça tazminat talep etti. İran'a karşı savaşın en başından itibaren doğrudan tarafı olan İsrail, Trump'ın ödeme yapması gerektiğini söylediği ülkeler arasında ilk kez açıkça sayıldı. Trump, ABD'nin askeri müdahalesi olmasaydı İsrail'in "var olmayacağını" öne sürdü.

TRUMP: "İSRAİL YOK OLURDU"

Trump şunları söyledi:

"İran'ın nükleer cephaneliğini etkisiz hale getirdik. Bunu yapmasaydım şu anda İsrail diye bir ülke olmazdı. İsrail yok olurdu."

ARA SEÇİMLERDEKİ YENİLGİNİN ARDINDAN TAZMİNAT TALEBİ

Geri ödeme talebi, Al Jazeera'ya göre Trump ve Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde ağır bir yenilgi almasının ardından geldi. Trump, seçim sonuçlarının kısmen İran savaşına yönelik kamuoyu tepkisinden kaynaklandığını kabul etmişti.

ABD Başkanı, o tarihten bu yana savaşın askeri açıdan "fiilen sona erdiğini" ilan ediyor. Çatışmayı başlatma kararını ise "çok iyi bir karar" olarak savunuyor.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN DE ÖDEME İSTEYECEK

Trump daha önce, ABD güçlerinin gemilere refakat ettiği ve çatışmaların etkilediği Hürmüz Boğazı çevresindeki Amerikan askeri varlığından yararlanan Körfez ülkelerinden de geri ödeme talep edeceğini söylemişti. Temmuz ayında düzenlediği basın toplantısında şu ifadeleri kullanmıştı:

"Dünyanın çok zengin bir bölgesini koruyoruz, para harcıyoruz. Bu nedenle yaptığımız şey, sağladığımız korumanın karşılığında ödeme almak olacak."

Trump, ödeme yapması gerektiğini düşündüğü ülkeler arasında Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn ve Kuveyt'i saymıştı.

KÖRFEZ ÜLKELERİ: SAVAŞ PLANLARI HAKKINDA ÖNCEDEN BİLGİ VERİLMEDİ

İsrail, ABD ile birlikte İran'a karşı savaşı başlatırken Körfez ülkeleri, Washington'ın savaş planları hakkında kendilerine önceden bilgi dahi verilmediğini belirtiyor. Bu ülkeler, İran'ın misilleme saldırılarından en ağır şekilde etkilenen taraflar arasında yer aldı.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi söz konusu ülkeler, çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesi çağrısında bulundu.

SAVAŞIN MALİYETİ 47,1 MİLYAR DOLAR

ABD ordusuna göre İran savaşının maliyeti, ekim ayı ortası itibarıyla 47,1 milyar dolara ulaştı. Bu rakamın, Orta Doğu genelindeki ABD askeri üslerinde meydana gelen hasarın onarım masraflarını içermemesi nedeniyle toplam maliyetin çok daha yüksek olması bekleniyor.

ABD Kongre Bütçe Ofisi ise eylül ayında yaptığı değerlendirmede, çatışmanın devam ettiği her ay için 2 ila 3 milyar dolar arasında ek maliyet oluşacağını tahmin etmişti.

ANALİSTLER: DOĞRUDAN GERİ ÖDEME TALEBİ PEK OLASI DEĞİL

Al Jazeera'ya göre analistler, Trump'ın müttefiklerinden doğrudan geri ödeme talep etmesinin pek olası olmadığını düşünüyor.

Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı'nda yardımcı araştırmacı Neil Quilliam, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada Trump'ın sözlerinin "ciddi bir politika önerisinden ziyade siyasi bir mesaj olarak anlaşılmasının daha doğru olacağını" söyledi.

Kuveyt Üniversitesi tarih profesörü ve Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı'nda yardımcı araştırmacı Bader el-Saif de özellikle Körfez ülkelerinin Trump'ın açıklamalarını "ihtiyatla karşılayacağını" belirtti. El-Saif şunları söyledi:

"Bence Trump, bir Amerikan haber kanalında bu açıklamaları iç kamuoyuna yönelik yaptı. Körfez ülkelerinin çoğunun da bunu bu şekilde değerlendireceğini düşünüyorum."

"SUÇLAYACAK BİRİLERİNİ ARIYOR"

Orta Doğu ve Kuzey Afrika güvenliği ile dış politikası konusunda uzman analist Stefan Lukas da Trump'ın iç siyasi hesaplarına dikkati çekti. Lukas, ABD Başkanı'nın "suçlayacak birilerini aradığını ve ara seçim sonuçlarından dikkati başka yöne çekmek için elinden gelen her şeyi yaptığını" söyledi.

Lukas, Al Jazeera'ya yaptığı değerlendirmede, Washington'ın bölgedeki Arap müttefiklerinin yüksek miktarda tazminat ödemek zorunda kalmasının veya benzer bir durumun yaşanmasının düşük ihtimal olduğunu belirtti.

İSRAİL'DEN EKONOMİK TAVİZ TALEBİ DAHA CİDDİ OLABİLİR

Lukas, Trump'ın özellikle İsrail'den ekonomik tavizler talep etme konusunda daha ciddi olabileceğini ifade etti. Trump, İsrail'e yıl sonundan sonra ABD yardımı yapılmayacağını açıklamıştı.