Tarihin ilk İHA savaşını Türkiye kazandı
Dağlık Karabağ savaşının gidişatını kökünden değiştiren ve Azerbaycan'a 44 günde zaferi getiren Türk SİHA'larının başarısı dünya çapında yankılanmaya devam ediyor. ABD'den Ukrayna'ya birçok ülkede ses getiren Bayraktar TB2 SİHA'lar bu kez Almanya'da gündem. Almanya Savunma Bakanı, "Dağlık Karabağ'da tarihin ilk SİHA savaşı yaşandı. SİHA’lar, bombardımanlarla savaşın seyrini değiştirdi. Sonuçları, kaybeden taraf için çok ağır oldu" derken, ordunun SİHA talebinin karşılanmaması krize yol açtı.
1
26
Voice Of America (VOA-Amerika'nın Sesi)'nin haberine göre, Ermenistan'a diz çöktüren ve yaklaşık 30 yıldır işgal altında tuttuğu topraklardan çekilmesine yol açan SİHA’lar, Almanya'da siyaset, ordu ve medyada bir numaralı gündem oldu.
2
26
Medyadaki yorumlarda Dağlık Karabağ savaşı neredeyse 'Yalnızca SİHA’larla kazanılan ilk savaş' olarak nitelendi, konvansiyonel silahların artık SİHA’lar karşısında bir rolü olmayacağı belirtildi.
3
26
Analizlerde, muharebe tankları, toplar ve hava saldırı sistemleriyle, kara kuvvetleri ağırlıklı klasik savaş senaryolarında, SİHA’ların katkısıyla ciddi bir paradigma değişikliği yaşandığı kaydedildi.
4
26
Alman ordusunda "Silahlandırılmış insansız hava araçları kullanmalı mı, kullanmamalı mı?" tartışmaları yeni bir ivme kazanmış durumda. Federal Savunma Bakanı Annegret Kramp-Karrenbauer, Türk SİHA’ların başarısını öve öve bitiremedi:
5
26
"Karabağ’da, tarihin ilk SİHA savaşı yaşandı. SİHA’lar, bombardımanlarla savaşın seyrini değiştirdi. Sonuçları, kaybeden taraf için çok ağır oldu."
6
26
Alman ordusunun hava savunma ve saldırı sistemlerinin bu konuda eksikliğine vurgu yapan Bakan Kramp-Karrenbauer, ordu mevcudundaki insansız hava araçlarının silahlandırılması ve yeni SİHA’ların alınması isteğinde bulundu.
7
26
Almanya Genelkurmay Başkanı Eberhard Zorn ise, SİHA’ların, yurtdışında değişik misyonlarda görev yapan Alman askerlerin korunması açısından gerekli olduğunu belirtti ve "Alman ordusu olarak SİHA'ları kendi savunmamız ve kendimizi korumak için kullanmak istiyoruz" diye konuştu.
8
26
Almanya Savunma ve Stratejik Araştırmaler Enstitüsü (GIDS) Başkanı Gert Estenhofer, savunma sisteminin çağın gereklerine cevap verebilmesi için, insansız hava araçlarının silahlandırılması gerektiğini belirtiyor:
9
26
"Türkiye bu konuda çok yüksek bir teknik düzeye ulaştı. Biz SİHA’ların gerekliliğini tartışırken, Ankara yıllardır başarılı bir teknoloji oluşturdu. Değişik tipte araçlar geliştirdiler, sunulan arz alışveriş merkezlerindeki tezgahları hatırlatıyor."
10
26
Alman ordusunda yaklaşık 580 insansız hava aracı bulunuyor. Orduya ait insansız hava araçlarının silahlandırılması ve yeni SİHA’ların satın alınması Alman siyasetinde yıllardır tartışmalı bir konu. Koalisyon hükümetinde Birlik Partileri CDU/CSU İsrail’in geliştirdiği SİHA modeli Heron TP’nin alınmasını talep ederken koalisyon partneri SPD, bunu engelleyen taraf olarak biliniyor.
11
26
Droneların geliştirilmesi ve orduya SİHA tedarik edilmesi, Birlik Partileri’yle SPD arasında üç yıl önce imzalanan koalisyon sözleşmesinde yer almasına rağmen son olarak, SPD Genel Başkanı Norbert Walter-Borjans, "Alman ordusunda SİHA'ların kullanımını için gerekli tartışmalar anayasa hukuku açısından ve etik olarak tatmin edici değil. O yüzden bizim buna onay vermemiz söz konusu olamaz" diyerek sosyal demokratların tavrını netleştirdi ve silahlandırılmış yeni İHA’ların bu yasama dönemi bitmeden alınmasının önünü kapattı.
12
26
SPD’nin Federal Savunma Politikaları sözcücü Eva Högl, bundan kısa bir süre önce SİHA’ların alınmasından yana tavır belirtirken etik olarak da bir engel görmediğini, insansız hava araçlarının caydırıcı etkisi olacağını savunmuştu. SPD genel başkanının son açıklaması, gelecek yıl sonbaharda yapılacak genel seçime yönelik yatırım olarak değerlendirilirken aynı zamanda hükümette krize neden oldu.
13
26
CDU’nın savunma politikaları sözcüsü Hennig Otte, "Sosyal demokratlar askerlerimize ihanet ediyor. Yıllardır yapıcı ve nesnel olarak yapılan ve SİHA’ların önemini belgeleyen tartışmalara rağmen, SİHA’lara karşı çıkmaları, askerlerimizin güvenliğini tehdit ediyor" dedi.
14
26
Savunma Bakanlığı’ndan kaynaklar da Bakan Kramp-Karrenbauer’in SPD’nin tutumuna kızdığını ve bakanlığın bütçesinden bir bölümünü, 2015 yılında Almanya’nın Fransa, İspanya ve İtalya’yla başlattığı ortak SİHA projesi "Eurodrone"nın canlandırılması için ayırmayı hedeflediği belirtiliyor.
15
26
Almanya’nın Fransa’yla geliştirmeyi hedeflediği ilk silahlı insansız hava aracı "Euro Hawk" projesi, 12 yıl sürdükten ve 660 milyon Euro harcandıktan sonra 2018 yılında rafa kaldırılmış, geçen yıl Kanada’nın projeyi satın almak için Almanya’ya teklif sunduğu belirtilmişti.
16
26
Bayraktar TB2'ler Ermenistan'ın kullandığı Rus Pantsir hava savunma sistemlerini Dağlık Karabağ'da yok etti. Amerikan Washington Post gazetesinin 'Türkiye'nin sınır dışındaki askeri eylemleri, kendi ürettiği silahlı insansız hava araçlarından güç alıyor' başlıklı haberinin ardından Avrupa'dan da övgüler yükseldi.
17
26
ABD'li yayın devi Bloomberg'deki yazı ise bir kez daha dünyanın dikkatini SİHA'lara çekti. Leonerd Berschitsky imzalı yazı, Türkiye'nin başı çektiği İHA ve SİHA teknolojisinin şu anda oynadığı rolü ve geleceği nasıl değiştireceğini gözler önüne seriyor.
18
26
"Dağlık Karabağ'da bu sonbaharda, aynı insansız hava aracı Ermeni tankları, topları ve yine bazı Rus yapımı uçaksavar teçhizatı üzerinde çok etkili oldu.
19
26
Son zamanlarda yaşanan iki çatışmanın - Libya ve Dağlık Karabağ'daki - büyük kahramanı insan bile değil. Bayraktar TB2 olarak adlandırılan ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın damadı Selçuk Bayraktar’ın baş teknik sorumlusu olarak görev yaptığı bir Türk şirketi Baykar tarafından yapılan insansız hava aracı (İHA) veya silahlı insansız hava aracı (SİHA).
20
26
Geçen yıl Libya'da TB2, Rus uçaksavar sistemi Pantsir'e karşı başarı elde etti ve Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Fayez al-Sarraj hükümetine, Pantsir'lerle silahlanan General Halife Hafter'in saldırısına karşı Trablus'u tutmasında yardım etti
21
26
Bu, Azerbaycan'ın kesin zaferine ve 1990'larda bir önceki savaşta kaybettiği topraklarının çoğunu, Moskova'nın arabuluculuğunda yaptığı bir barış anlaşmasıyla geri almasına yardımcı oldu.
22
26
Ancak daha da büyük bir avantaj, Türkiye ve müttefiklerinin, Serrac hükümeti ve Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Azerbaycan rejiminin - saldırı-savunma dengesini bozmak için insansız hava araçları kullanmasından geliyor.
23
26
Hem Libya hem de Karabağ savaşlarında, insansız hava aracı operatörleri, muhalif tarafın güvenlik açıklarını anlamak için pek çok risk aldılar ve yol boyunca bir veya iki İHA/SİHA kaybetmeyi dert etmediler.
24
26
Ancak insansız hava araçları büyük güçler için baş belası olabilir, bunu Rusya'ya sormanız yeterli. Ermenistan Rus hava savunma sistemlerine güvendi ve bu kumarı kaybetti.
25
26
Pantsir'in Libya'da etkisiz kalmasından sonra, Rus ordusunun resmi haftalık gazetesi Zvezda, hava savunma sisteminin Türk insansız hava araçlarına karşı küçük düşürücü aciziyetini hala reddetse de sistemin bir düşmanın girmeyi öğrenebileceği bir 'kör nokta'sı olduğunu kabul etmek zorunda kaldı."
26
26
Geçen hafta Türkiye'den beş adet silahlı insansız hava aracı (SİHA) Bayraktar TB2 daha satın alacağını resmen ilan eden Ukrayna ise, tatbikatlarında Türk yapımı droneları test ediyor.