Tarihi buluşma! Ortak basın toplantısında flaş vize açıklaması...

Liderlerin açıklamalarından satır başları şöyle:

Putin: Yapıcı bir görüşme

- Özellikle şunu kaydetmek istiyorum. Yapıcı bir görüşme yaptık. Bölgesel ve ikili konuları ele aldık. Bizim tarihimizde pek çok dönem var. Yapıcı saygı ve ortaklık öne çıkıyor.

- Türkiye ve Rusya'nın önceliği, ilişkileri kriz öncesi seviyeye döndürmek.

- Türkiye şirketleriyle ilgili kısıtlamaları kaldırararak ve ikili ilişkilerimizi geliştirerek programımızı hayata geçirmeyi planlıyoruz. Sayın Erdoğan’la bunları görüştük. İki ülkenin karma komisyonları görüşmeler gerçekleştirecek. Ticari işbirliğinde en önemli noktayı enerji projeleri tutuyor. Somut adımlar atmamız gerekiyor bu enerji projelerini hayata geçirmek için.

- Türk tarafı birçok büyük projede, nükleer santral gibi üzerine düşen adımları zaten atmış bulunuyor. Rus turistlerin Türkiye'ye gelmesi konusunda bazı yasaklamalar getirmiştik. Kriz öncesi döneme dönebilmemiz için zamana ihtiyacımız olacak. Turistlerimizin maksimum güvenliğinin sağlanması durumunda biz de elimizde geleni yapacağız.

- Suriye konusunun ayrı bir toplantıda değerlendirilmesine karar verdik. Ortak anlaştığımız konu terörle mücadele konusunda işbirliği. Sayun Erdoğan'a bugünkü açıkça görüşme için teşekkür etmek istiyorum. Yalnızca bölgemizde değil tüm düyada istikrarın korunması için birlikte elimizden geleni yapacağız.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları

Öncelikle değerli dostum Putin'e nazik daveti ve samimi misafirperverliği için teşekkür ediyorum.

Malum hadiseden sonra ilk yüz yüze görüşmemizdi. Aynı zamanda 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında ilk yurtdışı ziyaretimi Rusya'ya gerçekleştirmiş oldum. İlişkilerimizin eski seviyeye hatta daha da ilerisine taşınması konusunda hemfikiriz.

Charter uçuşların hayata geçirilmesi, tarım ürünleri kısıtlamaların kaldırılması, Türk müteşebbislerin önünün açılması, vize konusu gibi başlıklarda gerekli adımları müştereken peyderpey atacağız.

Türk-Rus Ortak Yatırım Fonu kurulması konusunda mutabık kaldık. Türkiye-Azerbaycan-Rusya üçlü zirvesi mekanizması kurulmasına da olumlu bakıyoruz.

Türk Akımı Projesi hızlı bir şekilde hayata geçirilecektir. Temaslarımız her seviyede ve yoğun şekilde sürecek.

Özellikle darbe girişiminin ertesi günü Putin'in hemen bizi aramış olması, dayanışma noktasında büyük bir önem idfade etmiştir.

Türk-Rus ilişkileri sadece ikili planda önem taşımıyor. İşbirliğimiz aynı zamanda bölgesel ve küresel barışın, huzurun tesis bakımından da çok önemlidir.

Biraz sonra ikili bir görüşmemiz olacak. Burada bunları ele alıp değerlendireceğiz.

Türkiye Rusya ilişkileri örnek bir seviyeye ulaştı. Bu notkaya tesadüfen değil, muazzam işbirliğimiz ile geldik.

Kıymetli dostum Putin ile birlikte ortak bir tavrı ortaya koyduk. Temaslarımızı yoğun bir şekilde sürdüreceğiz. Bölgemizin huzuru ve istikrarı için daha etkin bir şekilde kullanacağız.

Krizlere karşı çok daha dirençli hale geldiğimizi düşünüyoruz.

Değerli dostum Putin'e daveti ve ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.

SORU - CEVAP

Bu görüşmede Suriye başlığı ne kadar yer aldı?

Erdoğan: Şu ana kadar yapmış olduğumuz görüşmede bu konuyu henüz ele almadık. Basın toplantısından sonra beraberce bir araya gelip konuyu değerlendireceğiz.

Putin: Ben de Sayın Erdoğan'ın sözlerine katılıyorum. Hepinizin bildiği üzere Suriye krizinin çözümü konusundaki fikir ayrılıklarımızın herkes farkında. Bu konuyu bakanlarla birlikte ayrı bir toplantıda görüşme kararı aldık. Demokratik değişimler ancak demokratik yöntemlerle sağlanabilir. Görüşlerimizin ortaklaşması bence yine de mümkün. Ortak amacımız var; Suriye krizinin çözülmesi. Dolayısıyla bu platformda, bu ortak bakış açısından yola çıkarak uygun çözüme ulaşabileceğimizi düşünüyorum.

Güney Akımı mı Türk Akımı mı sizin için daha öncelikli? Bu iki projede nasıl bir ortak noktada buluşulabilir? Akkuyu Nükleer Santrali'nden bahsettiniz. Fakat birtakım kanunların çıkarılması gerekiyor. Bu konuda adımlar ne zaman atılacak?

Putin: Biz ekonomik işbirliğiyle ilgili konuları politize etmeyiz. Güney Akım, Güney Avrupa'ya tüketicilere ulaşımıyla ilgili kaygılarımız olduğu için. AP bunun hayata geçirilmesini engelleyecek kararlar aldı. Bulgaristan'la anlaşma sağlayamadık. Bulgaristan'ın projeye dönmek istediğini görüyoruz ne var ki bir takım zararlara uğradık. Avrupalı ortaklarımız vazgeçtiği için zarara uğradık. Hukuki anlamda garantilere ihtiyacımız var ama bunlar sağlanmıyor.

Türk Akımı'nı alternatif olarak düşünmedik. Türk Akımı'nın bir kısmı Türkiye'nin iç pazarı için düşünüldü. Bugün de yine bu çerçevede konuştuk. Türk Akımı en kısa zamanda hayata geçirilebilir. İkinci yönü ise Avrupa. Türk ortaklarımızla görüşmeye hazırız. Ama bunun için bütün taraflarla anlaşmaya varılmalı.

Güney Akımı'ndan farklı olarak geçmiş dönemde ülkeler arasındaki krize rağmen Türk tarafı çalışmayı bırakmadı. İzinler konusunda somut adımlar attılar. Henüz ilaveten görüşülmesi gereken konualr var.

Akkuyu hakkında; Türkiye'deki üç yasaya bu konuda gerekli değişiklikler getirildi. Bütün bunlar büyük projelerin on milyarllarca dolarlık projelerin hayata geçirilebileceğini gösteriyor.

Erdoğan: Akkuyu Projesiyle ilgili beklenen konu buranın stratejik bir yatırım haline getirilmesiydi. Süratle bu konudaki karar alınacak böylece Akkuyu stratejik yatırım konusu içerisinde yerini alacaktır. Teşvik yasasından o da istifade edecektir.

Türk Akımı'nın gelişinde iki hat olacak. Bu hattan Türkiye istifa edeceği gibi Avrupa'ya göndereceğiz. Bu hattın inşaa edilmesi önceki hedeflerimizdir.

"Vize konusu çözülmeli"

PUTİN: Vize konusu çözülmesi lazım. Bu da ekonomik işbirliğini etkiliyor. Türk ortaklarımızın ulaşım konusunda demiryolu taşımacılığı konusunda, hava ulaşımı konusunda vize kısıtlamaları yüzünden ekonomik sorunlarla karşılaştığını görüyoruz. Bunu ortadan kaldırmaya çalışacağız.

ERDOĞAN: Bir kıyas zemini teklif ediyorsunuz. Biz Türkiye-Rusya ilişkilerinde ekonomik alanda 25 milyar doları ticaret hacmi olarak yakalamış iki ülkeyiz. Bu son gelişmeden sonra bir düşüş oldu, 27-28 milyar dolara kadar. Burada ÜDİK anlaşmamız var. Nitekim bu yıl sonu itibarıyla tekrar St. Petersburg'da kaldığımız yerden yolumuza devam edeceğiz. Hedefimiz 100 milyar dolar ticaret hacmine ulaşmak.

Turist konusunda Türkiye'ye ciddi bir sağlanan imkan vardı. Bu süreci de bir kenara bırakmamız mümkün değil. Bugün yaptığımız görüşmelerde de sayın Başkan chartera yönelik müzakereleri hızlandıracağını söylediler. Bu kaynaşmanın yeniden olacağına dair önemli bir işarettir tekrar teşekkür ediyorum.