SGK uzmanı Özgür Erdursun üstüne basa basa uyardı: Çok prim ödeyen emekliye soğuk duş!
Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik sisteminde yaşanan tıkanıklığı çarpıcı bir örnekle gözler önüne serdi. Erdursun, prim ödeme süresi ve tutarı ile emekli aylığı arasındaki bağın tamamen koptuğuna dikkat çekerek sistemin üretkenliği ve adaleti zedelediği uyarısında bulundu.
1
7
Emekli aylığı hesaplama sisteminde ve mevzuatta yaşanan aksaklıklar, sigortalı çalışanların geleceğe dönük planlarını ve sisteme olan güvenini etkilemeye devam ediyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, kaleme aldığı son yazısında mevcut emeklilik düzenlemesinin ve en düşük emekli aylığı uygulamasının yarattığı sıkışmaya dikkat çekti.
2
7
Erdursun, sistemdeki adaletsizliği anlatmak için iki farklı çalışan profilini karşılaştırdı. Bir sigortalının 3.600 gün, bir başka sigortalının ise 9.000 gün prim ödediği örneği veren uzman isim, aradaki 15 yıllık fiili çalışma farkının nihai banka hesabında hiçbir karşılık bulmadığını belirtti.
3
7
Mevzuatın teoride prim gününe ve prime esas kazanca değer verdiğini hatırlatan Erdursun, şu ifadeleri kullandı:
"Mevzuatta ve emekli aylığı hesaplama sisteminde prim gününün, prime esas kazancın bir karşılığı var. Kağıt üzerinde hesap yapıldığında bütün bunlar görülüyor. Fakat vatandaş kağıt üzerindeki hesabı değil, ay sonunda banka hesabına yatırılan parayı görüyor."
4
7
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI SİSTEMİ KİTLENDİ
Son yıllarda uygulanan ve kök aylığı düşük kalan emeklilerin maaşını yasal alt sınıra tamamlayan "en düşük emekli aylığı" politikası, daha fazla prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki makası tamamen kapattı.
5
7
Özgür Erdursun'un vurguladığı üzere; yıllarca yüksek prim ödeyen ve uzun süre çalışan vatandaşlar, sistemin taban aylık eşitlemesi nedeniyle en alt seviyede prim ödeyenlerle aynı gelire mahkûm ediliyor. Bu durum, kayıt dışı çalışmayı özendirme ve fazla prim ödeme isteğini kırma riski taşıyor.
6
7
ÇÖZÜM ÖNERİSİ: HER İLAVE PRİM GÜNÜ DEĞERLİ OLMALI
Özgür Erdursun, çözümün son derece basit bir temel ilkeye dayandığını vurguladı:
Sosyal Yardım ile Sosyal Sigorta Ayrılmalı: Devlet düşük gelirli emekliyi desteklemeli ancak 5.000 gün yerine 9.000 gün prim ödeyenin veya yüksek kazanç bildirenin hakkı korunmalıdır.
7
7
Sistem Açık Mesaj Vermeli: Vatandaşa uzun formüller yerine "Çok çalışırsan ve gerçek ücretinden prim ödersen karşılığını alırsın" mesajı net olarak verilmelidir.
Yorumlar