Peygamberler şehri Şanlıurfa'da keşfedilmesi gereken yerler ve lezzetler
Peygamberler şehri olarak anılan bu yer, tarihi yerleri ve doğal güzellikleri ile sadece Türkiye'nin değil dünyanın kültür ve turizm bakımından en önemli şehirlerinden biridir. Sizin için Şanlıurfa'ya geldiğinizde gezilecek yerleri ve leziz yöresel yemeklerini listeledik. İşte o yerler ve lezzetler...
Eski çağlarda 'Edessa' olan bu yer Kurtuluş Savaşı'ndan sonra 'Şanlıurfa' ismini almıştır. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan en kalabalık 13. şehridir. İnsanlığın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Şanlıurfa, en çok kazı yapılan şehirlerin başında gelmektedir.
Şanlıurfa birçok medeniyete ve uygarlığa ev sahipliği yapan en kadim şehrilerden biridir. İnsanlığın en eski tapınak ve yerleşkelerinden biri olan Göbeklitepe, kazı sonucu bulunarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir. Göbeklitepe dahil birçok tarihi yapıları ve doğa harikası yerleriyle dünyanın dört bir tarafından yerli ve yabancı turistlere ev sahipliği yapmaktadır.
Şehrin ekonomik gelir kaynağı hayvancılık başta olmak üzere turizm ve sanayi ürünleridir. Şehir sanayi anlamında oldukça gelişmiştir. Başta tekstil fabrikaları olmak üzere çırçır fabrikaları, ayakkabı üretim fabrikaları, deterjan fabrikaları, iplik fabrikaları, cam fabrikası, plastik fabrikası, tarımsal olarak da fıstık fabrikaları, salça fabrikaları ve zeytinyağı fabrikaları bulunmaktadır.
Şehir, mimari dokusunun zenginliği ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en çok turist çeken yeri olup "Müze Şehir" olarak anılmaktadır. Ayrıca şehir Yahudilik, Hiristiyanlık, İslam dinlerinin din büyüğü ve sevilen İbrahim peygamberin doğum yeri olarak kabul edilir. Sadece İbrahim peygamberi değil Hz. Yakup, Hz. Elyesa, Hz.Şuayb ve Hz. Musa peygamberlere ev sahipliği yapmıştır. Bu sebeple 'Peygamberler şehri' olarak anılmıştır.
URFA KALESİ (ŞANLIURFA KALESİ)
Şanlıurfa'nın Dambak Tepesi'nde yer alan şehrin en görkemli yapılarından biridir. Tarihin izlerini taşıyan bu görkemli yapının M.Ö. 2000 yılına dayandığı tahmin ediliyor. Kale hikayesiyle dikkatleri üzerine çekiyor. Hikayeye göre Nemrut'un Hz. İbrahim'i ateşe atarken bu iki sütunu mancınık olarak kullandığına inanılıyor.
Kale şehrin merkezinde, Balıklıgöl bölgesinde yer alıyor. Yüksekliği 17 metre olan bu sütunlara hayran kalmamak elde değil. Kaleye çıktığınızda eski bölge sokaklarını ve şehrin daha modern kısmını bir arada görüyorsunuz.
BALIKLIGÖL (HALİL-ÜR RAHMAN GÖLÜ)
Şanlıurfa'nın en önemli turistik yerlerinden biri olan Balıklıgöl, Şanlıurfa'da gezilecek yerlerin en başında yer alıyor. Asıl adı Halil-ür Rahman Gölü olan bu yer çoğu yerde Balıklıgöl olarak anılıyor. Din açısından önemli yere sahip olan bu yer hem görünüşü hem de hikayesiyle insanları etkiliyor.
O zamanın hükümdarı Nemrud, Hz. İbrahim'in putları yıkmasıyla yakılma emrini verir. Şu an gölün bulunduğu yer odunlar ile doldurularak yakılır ve Hz. İbrahim Şanlıurfa'nın kalesinden ateşe atılır. Peygamberin Allah'a dua etmesiyle ateş suya, odunlar ise balıklara dönüşür. Hikayesi ile dikkatleri üzerine çeken bu yeri mutlaka keşfetmelisiniz.
GÖBEKLİTEPE
Son yıllarda adını tüm dünyaya duyuran Göbeklitepe gezilmesi ve keşfedilmesi gereken yerlerin en başında yer alıyor. Tarihin akışını değiştiren tapınak olarak kaydedilen bu yer M.Ö.10.000 yıllarına dayanıyor ve 2011 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir.
Şu an dünyanın en eski arkeolojik tapınağı ve yerleşim yeri olarak kabul ediliyor. Tapınma amaçlı törensel alanlara ait mimari kalıntılar, dikili taşlar ve üzerinde kabartmalı yabani hayvan ve bitki figürlerinin bulunduğu eserler eski dönemlere ışık tutuyor.
Mezepotamya olarak adlandırılan yer, üst üste dizilmiş taşlardan ve dev sütunlardan oluşuyor. Anıtsal amaçla yapılan T şeklindeki sütunların boyu 3-6 metre arasında olup, üzerinde insan ve hayvan figürleri bulunuyor.
HARRAN EVLERİ (HARRAN KÜLTÜR EVİ)
Mimari özelliği, geleneksel evleri ve görüntüsü ile dikkatleri üzerine çeken 'Harran evleri' diğer ismiyle 'Kronik Kubbeli Evler' olarak anılan bu yer, tarihi M.Ö. 6 bin yıl öncesine dayanıyor.
Mezopotamya, Ege ve Transkafkasya bölgelerinde kullanılan bu evlerin sıklıkla tercih edilmesinin nedeni, sıcak iklim koşullarıdır. Harran Evleri'nin en önemli özelliği kışın sıcak, yazın serin tutan yapısı ile tarih boyunca ayakta kalmayı başaran yapılardan biridir.
Kentsel sit alanı olarak kabul edilen Harran evlerinin en önemli özelliği yazın serin, kışın sıcak tutmasıdır. Koruma altına alınan bu evler restore edilmiş ve günümüzde Harran Kültür Evi olarak hizmete açılmıştır. Hem yerli hem yabancı turiste ev sahipliği yapan bu yeri mutlaka keşfetmelisiniz.
HALFETİ
Şehrin saklı cenneti ve kayıp cennet olarak adlandırılan Halfeti, şu anda Eski Halfeti ve Yeni Halfeti olarak iki bölgeye ayrılmıştır. Eski Halfeti, Birecik Barajı’nın yapımıyla büyük bir kısmı sular altında kalan bölge, Yeni Halfeti ise bu olaydan sonra yerleşim yerlerinin taşındığı, yeni yeni şehirleşmeye başlayan kısıma denir. Eski Halfeti, Dünya Yavaş Şehirler kategorisinde bir “Cittaslow” olarak yer alıyor. Doğal güzelliği ve ilk sakin şehri olma özelliği ile kesinlikle keşfedilmesi gerekenler lisesinde birinci sırada yer alıyor.
ŞANLIURFA ARKEOLOJİ MÜZESİ
1969 yılında ziyarete açılan şehrin en zengin eserlerini ziyaretçilerin beğenisine sunan en önemli kültür ve trustik noktalarından biridir. Türkiye'nin en büyük müzesi olma özelliğini taşıyan yerin içerisinde; 14 adet sergi salonu, 33 adet canlandırma alanı ve eğitim alanı yer alıyor. Bunların dışında, sergileme alanı, yeme-içme salonları, ticari mekanlar, depo alanları, servis bölümü, fuaye, toplantı salonu, çocuk oyun alanı, kütüphane, laboratuvar, araştırma ve uzman odaları da bulunuyor.
Birçok medeniyet ve uygarlığa ev sahipliği yapmış Dünya'nın en eski tapınağına ait eserlerin ve heykellerin sergilendiği yerdir. Tüm bunların dışında; yöreye ait giysiler, gümüş ve bronz takılar, el sanatlarına ait örnekler, oymalı ve kitabeli ahşap kapılar, el yazması Kuran-ı Kerim bulunuyor.
Şanlıurfa, ülkemizin en lezziz ve ilginç mutfak kültürüne sahip şehirlerinden birisidir. Yöresel yemekleri ile ün salan şehrimizde keşfetmeniz gereken yerleri ve yemekleri listeledik.
İşte Şanlıurfa'ya uğradığınızda mutlaka denemeniz gereken lezzetler...
URFA KEBABI
Şehrin kendisine özgü olan Urfa Kebabı, tüm şehre ün salmış en çok tüketilen yemeklerden biridir. Doyurucu ve eşsiz lezzetiyle sıklıkla tercih edilen Urfa kebabı, özellikle sıra gecelerinde yapılmaktadır. Yapımında koyun ve kuzu kıyması kullanılır. Yanında ayran ile servis edilen kebabı Şanlıurfa'nın tüm restoranların menüsünde bulabilirsiniz.
PATLICAN KEBABI
Halk tarafından Balcanlı kebap olarak anılan Patlıcan kebabı , şehrin yöresel lezzetleri arasında ter almaktadır. Şişe geçirilen patlıcan ve köfteler ile yapılan bu lezzet, yanında yeşil biber ve soğan ile servis edilmektedir. Bu eşsiz lezzeti Şanlıurfa'ya geldiğinizde mutlaka denemelisiniz.
BORANİ
Her yörenin kendine özgü yemeklerinden biri olan Borani, lezzetiyle diğer yörelerden kendini ayırıyor. İri kesim kuzu etlerinin nohutla buluştuğu bu eşsiz lezzeti kesinlikle denemelisiniz.
ŞILLIK TATLISI
Çayın yanında vazgeçilmez tatlılarından biri olan Şıllık tatlısı, yörenin kendine özgü severek tüketilen tatlılarından biridir. Yapımı gayet kolay şerbetli tatlıyı kesinlikle denemelisiniz.
ETSİZ ÇİĞ KÖFTE
Ülkemizin hemen her yerinde tüketilen, yörenin meşhur lezzeti çiğ köfte hemen herkes tarafından sevilerek tüketilir. Etsiz çiğ köftenin özelliği urfa yöresine özgün baharatlar ile yapılır.