Orzax’tan ekolojik dönüşüm hamlesi: "Mavi İz" ile deniz kirliliği sanata dönüştü
Deniz ekosistemini tehdit eden terk edilmiş ağlar, Orzax ve iş ortaklarının girişimiyle su yüzüne çıkarıldı. Denizden gelen kirlilik, toplumsal farkındalık yaratmak adına dev bir heykele dönüştürüldü.
Orzax’ın; Adalar Belediyesi, DenizTemiz Derneği/TURMEPA ve Su Altı Fotoğrafçıları ve Filmcileri
Derneği iş birliğiyle hayata geçirdiği “Mavi İz” projesi, deniz ekosistemini tehdit eden hayalet ağları
sanatın ifade alanına taşıyarak çevresel krizi estetik bir anlatıya dönüştürdü.
DERİNLERDEKİ SESSİZ YIKIM GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Deniz tabanından çıkarılan terk edilmiş balıkçı ağları, yalnızca fiziksel bir kirliliğin değil, insan
müdahalesinin deniz yaşamında açtığı görünmez yaraların da sembolü.
Uzman dalgıçlar tarafından çıkarılan bu ağlar, proje kapsamında birer atık olmaktan çıkarılarak
düşünsel ve sanatsal bir üretim sürecinin parçası haline getirildi. Böylece denizin derinliklerindeki
sessiz yıkım, yüzeyde görünür bir hafızaya dönüştü.
Heykel sanatçısı Büşra Kölmük, denizden çıkarılan hayalet ağları kullanarak anne ve yavru balık
figürlerinden oluşan özgün bir heykel çalışması üretti. Projenin kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını
vurgulayan Kölmük, üretim sürecinde duygusal olarak etkilendiğini de belirtti:
“Dalgıçların çektiği görüntülerde ağlara takılan balıkları görmek beni derinden etkiledi. Heykelde alttaki
figürü daha büyük, koruyucu bir anne gibi; üsttekini ise yavrusu gibi tasarladım. Böylece bu iki balıkla
birlikte doğadaki aile yapısının ve ekolojik dengenin bozulmasını da anlatmaya çalıştım.”

BÜTÜNCÜL SAĞLIK İÇİN SAĞLIKLI EKOSİSTEM
“Mavi İz”, çevre aktivizmini sanat aracılığıyla yeniden tanımlayan bir girişim olarak konumlanıyor.
Burada deniz yalnızca bir tema değil; üretimin kaynağı, malzemesi ve öznesi haline geliyor.
Denizden çıkarılan her ağ, yalnızca temizlenen bir atık değil; dönüştürülen bir anlatı.
Sanatın dönüştürücü gücü sayesinde görünmeyen bir sorun, kamusal alanda tartışılan bir meseleye
evriliyor. Proje, ekolojik sorumluluğu estetik bir deneyim üzerinden görünür kılarak izleyicinin
duygusal bağ kurmasını hedefliyor.
Orzax’ın bu projedeki yaklaşımı, sağlıklı yaşam kavramını ekosistemle birlikte ele alan bütüncül bir
perspektife dayanıyor. Denizlerin korunması, yalnızca çevresel değil; kültürel ve yaşamsal bir mesele
olarak ele alınıyor.
“Mavi İz”, denizi bir kaynak olarak değil, ortak bir miras ve korunması gereken canlı bir hafıza olarak
konumlandırıyor.