Ortadoğu savaşı ekonomiyi sarsıyor! Madencilik ve havacılık sektörlerinde milyarlarca dolar eridi!
Orta Doğu’da 24. gününe giren savaş, küresel piyasalarda milyarlarca dolarlık değer kaybına yol açıyor. Emtia fiyatlarındaki aşırı dalgalanma ve enerji maliyetlerindeki patlama, iki stratejik sektör madencilik ve havacılığı derinden vurdu. Her iki alanda da pandemi dönemini aratmayan kayıplar yaşanırken, yatırımcılar hızla çıkış yapıyor. İşte detaylar...
Savaşın başlamasından bu yana küresel madencilik hisselerinde değer kaybı yüzde 30’a dayandı. Özellikle kıymetli metaller tarafında sert satış dalgası yaşanıyor.
Altın madenciliği devleri ağır darbe aldı:
Barrick Gold hisseleri yüzde 26,8 değer kaybederken, Newmont’un piyasa değeri 143 milyar dolardan 104 milyar dolara geriledi. AngloGold Ashanti yüzde 37,4, Gold Fields ise yüzde 33,6 düşüş kaydetti. Gümüş üreticilerinde tablo daha vahim: Fresnillo yüzde 31,3, Pan American Silver yüzde 32,1 eridi.
Bakır ve çeşitlendirilmiş madenciler nispeten daha dirençli kalsa da genel kayıplar yüzde 20’nin üzerinde seyrediyor. Uzmanlar, savaşın talep beklentilerini zayıflattığını, arz tarafındaki belirsizliğin ise fiyat mekanizmasını bozduğunu vurguluyor.
HAVACILIK SEKTÖRÜNDE PANDEMİ SONRASI EN DERİN KRİZ
Savaşın en yıkıcı etkilerinden biri havacılık sektöründe görülüyor. Uçuş iptalleri, hava sahası kapanmaları, jet yakıtı fiyatlarının ikiye katlanması ve yolcu talebindeki daralma, sektörü yeniden krize sürükledi. Küresel en büyük 20 havayolu şirketinin piyasa değeri savaşın başından bu yana 53 milyar dolar eridi.
Yatırımcılar, hisse fiyatlarında daha fazla düşüş bekleyerek açığa satış pozisyonlarını artırdı. Londra Borsası’nda Wizz Air en çok açığa satış yapılan şirket olurken, EasyJet de hedefteki isimler arasında yer aldı.
Jet yakıtı fiyatlarının iki katına çıkması, havayolu maliyetlerinin üçte birini oluşturan en kritik kalemde baskıyı zirveye taşıdı. Lufthansa, yolcu başına ortalama 10 euro kârla bu yükün taşınamayacağını belirtirken, EasyJet CEO’su Kenton Jarvis “2022’deki Ukrayna işgalinden sonra da yakıt fiyatları yükselmişti, ancak bu sefer çok daha ileri gitti” diyerek krizin pandemi sonrası en sert sarsıntı olduğunu vurguladı.
VATİKAN’DAN MADENCİLİK ŞİRKETLERİNE ETİK ÇAĞRI
Bu zorlu ortamda Vatikan’dan gelen yeni girişim dikkat çekti. Yaklaşık 40 dini kuruluşun desteklediği çağrıda, madencilik şirketlerinin çevresel ve sosyal sorumluluklarını artırması istendi. Vatikan, 2020’de de Katoliklere silah ve fosil yakıt endüstrilerinden yatırım çekme çağrısı yapmıştı.
Uluslararası Enerji Ajansı tahminlerine göre lityum, kobalt ve bakır talebinin 2030’a kadar 3 kat, 2040’a kadar 4 kat artması beklenirken, sektördeki etik baskı yatırım kararlarını yeniden şekillendirebilir.
Kaynak: Patronlar Dünyası
Rekabet Kurumu'ndan Haribo'ya şok soruşturma! Yumuşak şeker pazarındaki liderlik tehlikede
