Onların ölmesi, insanlık için son 50 yıl demek!
Ekosistemde büyük bir rol oynayan böcekler, son bir asırda büyük bir oranda azaldı. Böcek türlerinin azalması ise başta insanlar olmak üzere pek çok canlıyı etkiliyor. Uzmanlar, bu canlıların ölmesinin insanlığının da sonunu getireceğini açıkladı...
1
11
Böceklerin dünya çapında ne oranda azaldığını gösteren ve tarih boyunca yürütülen 73 uzun dönemli araştırmayı inceleyen bir toplu analiz “Biological Conservation” dergisinde yayınlandı.
Çalışmaya göre böcek sayılarındaki en büyük gerilemeler Avrupa ve Amerika’da meydana geldi. Bu toplu analizde önümüzdeki 20-30 yıllık süre içinde böcek türlerinin yüzde 40’ının neslinin tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıya olduğu sonucuna varıldı. Böceklerin doğadaki polen taşıma görevlerini ve yeryüzünde yaşayan canlıların üçte ikisini oluşturduklarını hesaba katınca bunun ne kadar korkunç bir haber olduğu daha da görünür hale geliyor.
2
11
“Böcek türlerinin kaybını engelleyemezsek bu kayıplar dünyanın ekosistemi ve insanlığın devamlılığı için felaket sonuçlar doğuracak.”
Bunu söyleyen bu konuda çalışmaya ilk başlayan araştırmacılardan olan ve Sydney Üniversitesi’nde araştırma görevini sürdüren Francisco Sánchez-Bayo.
3
11
Geçtiğimiz 25-30 yıl boyunca böcek türlerinde yıllık yüzde 2.5’lik bir kayıp hızı gözlemlendi.
Francesco Sánchez-Bayo diyor ki:
10 yıl içinde böcek türlerinin çeyreği, 50 yılda yarısı, 100 yıl içinde de tamamı yok olacak.
4
11
Sorunun kaynağı geçtiğimiz 60 yıl içinde tarımın yoğunlaşması ve tarım alanlarının genişlemesi.
Bunun sonucu tabii ki kirlilik, yaşam alanlarının yok olması ve sentetik böcek ilaçlarının kullanımının yaygınlaşmasıyla koşulların kötüleşmesi oluyor.
5
11
"Bundan çıkarılacak şey belli, biz gıda üretimindeki yöntemlerimizi değiştirmezsek bütün böcek türleri önümüzdeki yıllar içinde yok olma yoluna girecek."
Sorunun temelinde gıda üretiminde kullanılan yöntemler yatıyor. Bu nedenle araştırmacılar özellikle böcek ilaçlarının kullanımı konusunda tarımcılık yöntemlerinin dünya çapında tekrar düşünülmesi gerektiği fikrinde.
6
11
Çalışmaların yüzde 7’sinde iklim değişikliğinin de büyük bir rol oynadığı belirtiliyor.
Raporda yükselen sıcaklıkların yusufçukların, taş sineklerinin ve bal arılarının yaşam alanlarının ufalmasına neden olduğu söyleniyor. Sıcaklıklar artmaya devam ettikçe daha fazla türün de etkileneceği kesin, özellikle de tropikal bölgelerde.
7
11
Bu bulgular özellikle endişe uyandırıcı çünkü bütün bu türler kendi ekosistemlerinde önemli birer role sahipler.
Polen taşıma ve doğal haşere düzenleme gibi konularda önemli olan kelebek ve güveler bu değişimlerden en çok etkilenen türler arasında. Sánchez-Bayo, 180 yıldan beri 733 güve türünün yüzde 85’inde gözle görülür bir gerileme olduğunun altını çiziyor.
8
11
Zarar gören diğer türler kınkanatlıları ve zar kanatlıları da içeriyor.
Zar kanatlı grubu eşek arılarını, arıları ve karıncaları içeriyor. Dünyadaki zar kanatlı durumu çok net olmasa da Avrupa ve Amerika’da yürütülen araştırmalar tarımda polenlemenin yüzde 20’sini yerine getiren arı kolonilerindeki nüfus düşüşünü gözler önüne seriyor.
9
11
Rapor, “Dünyadaki karasal türlerin üçte ikisini oluşturan böceklerin altıncı en büyük tükenme olacağı ve yaşam formlarını önemli düzeyde etkileyeceğini bu bulgular doğruluyor.” şeklinde sonlanıyor.
10
11
Böcekler yok olduğunda neler olabilir?
İyi şeyler olmayacağını ve hayatın 50 yıl gibi bir sürede sona ereceğini söyleyerek başlayabiliriz. İlk olarak yiyecek bir şey bulamazdık. Çiftleşmek gibi bir seçeneği olmayan bitkiler üreme konusunda böceklere son derece bağımlılar, yani böcek olmaması bitki de olmaması demek. İnsanların çoğunlukla bitkilerle beslendiğini ve hayvansal besinleri yetiştirmek için de bitkilere ihtiyaç duyduklarını düşünürsek kısa sürede yiyecekler tükenebilirdi.
11
11
Bizim beslenmemiz bir yana, böcekler beslenmeyi bıraksa ölü ağaçlara ve hayvanlara ne olurdu?
Böcekler olmasaydı ölen bunca şeyin ayrışması son derece yavaşlardı ve ölen her şey yeryüzünde birikmeye başlardı. Son olarak, ipek ve bal gibi böceklerden elde edilen yan ürünlere de veda etmemiz gerekirdi. Son yıllarda böcek ilacı, yaşam alanı kaybı ve iklim değişimi kaynaklı koloni ölümleri yüzünden bal fiyatlarının ne kadar arttığını zaten fark etmişsinizdir. Kısacası dünyanın üzerine kurulduğu besin zinciri ve azot döngüsü gibi hassas sistemlerin her biri çökerdi ve bu durumda yaşam devam edemezdi.
