MİT arşivinden çıktı! 1940 tarihli belgede “İngiliz Kemal” detayı! "Casus değil kumarbaz"
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), arşivinde yer alan 17 gizli belgeyi ilk kez kamuoyuna sundu. 1940 tarihli belgede “İngiliz Kemal” kod adlı ajanın Bulgaristan, İngiltere ve Almanya arasında yürüttüğü gizli temaslar, alkol ve kumar alışkanlıklarıyla birlikte raporlandı. Belgede, MİT’in dönemin casusluk savaşlarını adeta satır satır kayda geçirdiği görülüyor.
1
10
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), kuruma ait özel koleksiyonunda yer alan 17 istihbarat belgesini ilk kez kamuoyunun erişimine açtı. 1920 yılından 1940’a kadar uzanan belgeler, Türkiye’nin istihbarat tarihine ışık tutarken, gizli servislerin perde arkasındaki mücadeleleri de gözler önüne serdi. Belgeler arasında en dikkat çekeni ise, Türk casusluk tarihine “İngiliz Kemal” olarak geçen Ahmet Esat Tomruk hakkında hazırlanan değerlendirme raporları oldu.
2
10
“İngiliz Kemal” dosyasında şaşırtan detaylar: Dürüst değil, sarhoş ve kumarbaz
MİT arşivinden çıkarılan 16 Aralık 1940 tarihli belgede, “İngiliz Kemal”, “Boksör Kemal”, “Gözlüklü Kemal” gibi takma isimlerle anılan Ahmet Esat Tomruk hakkında çarpıcı ifadeler yer alıyor.
Belgede, Tomruk’un “uzun zamandır teşkilatın ilgisini çeken bir isim” olduğu, ancak yaptığı faaliyetlerin “ciddi bilgi değeri taşımadığı” belirtiliyor.
3
10
Resmî yazıda şu ifadelere yer veriliyor:
“Verdiği haberler, yurt dışında yaptığı gezilerde duyduğu söylentilerden ibarettir. Samimi ve dürüst bir karakter taşımadığı kanaatine varılmıştır.”
4
10
Ayrıca belgede, İngiliz Kemal’in “sarhoş, kumarbaz ve güvenilmez” biri olduğunun tespit edildiği; İngiliz, Bulgar ve Alman istihbaratlarıyla temasa geçtiği bilgisi dikkat çekiyor.
Raporda ayrıca, İngiliz Kemal’in bir İngiliz kadınla “metres hayatı yaşadığı” da kayda geçmiş durumda.
5
10
Von Papen suikastı ve Almanya ile diplomatik yazışmalar da arşivde
MİT’in kamuoyuna açtığı belgeler arasında, 1942’de İstanbul’da gerçekleştirilen Von Papen suikastı sonrasında yapılan diplomatik yazışmalar da yer aldı.
Almanya’nın Ankara Büyükelçisi Franz von Papen’in aracına düzenlenen suikast girişiminin ardından, dönemin Emniyet ve istihbarat birimleri arasında yürütülen operasyonel bilgi alışverişi de belgelerde detaylı şekilde görülüyor.
MİT kaynakları, bu belgelerin Türkiye’nin II. Dünya Savaşı dönemindeki “denge politikası”nın ne kadar hassas yürütüldüğünü gösterdiğini vurguladı.
6
10
Kimdi bu İngiliz Kemal? Gerçek hayatı romanlardan bile ilginç
Ahmet Esat Tomruk, Osmanlı’nın son döneminde yetişmiş, Cumhuriyet’in ilk yıllarında aktif rol oynamış bir istihbaratçıydı.
7
10
İngiliz istihbaratına sızarak Osmanlı’ya bilgi aktardığı için “İngiliz Kemal” lakabını aldı.
8
10
9
10
10
10
