Kara kutu neden turuncu renkte olur? Kara kutu uçağın neresinde?
Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönerken Gürcistan’da düşen C-130 askeri nakliye uçağında bulunan 20 askerimizin şehit olduğu açıklandı. Enkaz bölgesinde yapılan aramalarda 19 askerin naaşına ulaşıldı, bir asker için çalışmalar sürüyor. Ekipler, kazanın nedenini ortaya çıkaracak en kritik parça olan kara kutuyu buldu. Uçuş verilerini ve kokpit konuşmalarını kaydeden kara kutunun turuncu renkte olması, doğada kolay fark edilebilmesi amacıyla tercih ediliyor.
Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş için havalanan ve içerisinde uçuş ekibiyle birlikte 20 askeri personelin bulunduğu C-130 tipi askeri nakliye uçağının Gürcistan sınır hattında düşmesi, Türkiye’de son yılların en sarsıcı gelişmelerinden biri olarak kayıtlara geçti. Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kazada bulunan tüm askerlerin şehit olduğu bildirildi.
Enkazın geniş bir alana yayıldığı bölgede arama-tarama faaliyetleri sabahın ilk ışıklarıyla birlikte yoğunlaştırılırken, ekipler hem kayıp personelin izini sürüyor hem de kazanın nedenine ışık tutacak kritik parçaları toplamaya devam ediyor. Bu çalışmalar sırasında uçağın “kara kutusu” olarak bilinen kayıt ünitesine de ulaşıldığı öğrenildi. Kara kutunun bulunması, kazanın kesin nedeninin tespit edilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Kara Kutu Ne İşe Yarar?
Uçaklarda kullanılan kara kutu, uçuşun başlangıcından itibaren birçok teknik veriyi, konuşmayı ve sistem hareketlerini düzenli olarak kaydeden zorunlu bir güvenlik bileşeni olarak biliniyor. Yaklaşık ayakkabı kutusu büyüklüğünde olan bu cihaz, uçak motorlarının performansından pilotların kokpit içi konuşmalarına, irtifa verilerinden elektronik sistemlerin verdiği sinyallere kadar çok sayıda detayı depolayabiliyor.
Olağanüstü dayanıklılık standartlarına uygun olarak üretilen kara kutular, yüksek sıcaklığa, darbelere, suya ve yakıt kaynaklı yangınlara karşı direnç gösterecek şekilde tasarlanıyor. Kazaların ardından gerçekleştirilen teknik analizlerde en önemli veri kaynağı olan bu kayıt ünitesi, uçak kazalarının nasıl meydana geldiğini anlamada temel rol üstleniyor.
Kara kutular, olası bir kaza anında darbelerden en az düzeyde etkilenmeleri için özel olarak dayanıklı üretilir ve bu nedenle uçağın darbe şiddetinin en düşük hissedildiği arka bölümünde yer alır. Kara kutudan elde edilen bilgiler, hem kazanın gelişim sürecini hem de son dakikalarda kokpit içinde yaşanan iletişimi ortaya çıkararak soruşturmanın yönünü belirliyor.
“Kara” Değil Turuncu: Rengin Sebebi
Kayıt cihazı her ne kadar kamuoyunda “kara kutu” ifadesiyle anılsa da bu cihazın rengi siyah değil, parlak turuncu olarak üretiliyor. Bu renk tercihinin nedeni ise doğal arazi koşullarında, su altında veya yoğun bitki örtüsü arasında cihazın kolaylıkla fark edilebilmesini sağlamak. Uluslararası uçuş güvenliği standartları doğrultusunda belirlenen bu renk, cihazın arama çalışmalarında hızlıca tespit edilmesini kolaylaştırıyor.
Gürcistan’daki askeri uçak kazasının ardından yürütülen sahadaki çalışmalarda da bu sayede kısa süre içinde kara kutuya ulaşıldı. Kaydedilen verilerin çözümlenmesi için cihazın Ankara ve Kayseri’deki ilgili askeri birimlere gönderileceği, çözümleme sürecinin ardından kazanın kesin nedeninin kamuoyuyla paylaşılacağı öğrenildi.
Enkaz bölgesinde yapılan incelemelerde 20 askerden 19’unun naaşına ulaşıldığı, kayıp bir personelin bulunması için ise çalışmaların aralıksız sürdüğü bildirildi. Uçağın enkaz parçalarının tamamının toplanarak askeri hava üssünde teknik incelemeye tabi tutulacağı belirtildi.
