Kapitalizm savaşı! Şi Cinping'den ABD’ye ticaret resti! Asya ziyaretiyle güç gösterisi

ABD ile Çin arasında tırmanan ticaret savaşı yeniden dünya gündeminde. Washington’ın gümrük vergilerini artırmasının ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’den dikkat çeken bir karşı hamle geldi. Şi, Güneydoğu Asya ülkelerine kapsamlı bir ziyaret turuna çıktı. İlk durak Vietnam olurken, ziyaretin zamanlaması "ABD’ye net bir mesaj" olarak değerlendiriliyor.

ABD-Çin Ticaret Geriliminde Yeni Perde: Şi'den Stratejik Ziyaret

ABD'nin Çin’e yönelik gümrük tarifelerini artırarak yeniden başlattığı ticaret savaşı, küresel ekonomide tansiyonu yükseltti. Bu gelişmelerin hemen ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, dikkat çeken bir diplomasi hamlesine imza attı. Çin'in önemli ticaret ortaklarından oluşan Güneydoğu Asya ülkelerine başlattığı ziyaret turu, Washington yönetimine yönelik güçlü bir karşılık olarak yorumlandı.

Ziyaretin İlk Durağı: Vietnam’da "Kardeşlik" Vurgusu ve Anlaşmalar

Çin Dışişleri Bakanlığı, Şi’nin ziyaret programının ilk durağının Vietnam’ın başkenti Hanoi olduğunu duyurdu. Ziyaretin ilk gününde Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri To Lam ile bir araya gelen Şi, iki ülke arasında tedarik zincirleri, altyapı projeleri ve demir yolu yatırımlarını kapsayan çok sayıda işbirliği anlaşması imzaladı.

Ziyaret öncesi Vietnam’ın resmi gazetesi Nhan Dan’da kaleme aldığı makalede Şi, Çin ve Vietnam’ı "yoldaş ve kardeş" olarak niteleyerek, çok taraflı ticaret sisteminin korunması, küresel tedarik zincirlerinin istikrarı ve açık işbirliğine dayalı uluslararası ortamın inşası için birlikte çalışılması gerektiğini vurguladı.

ABD’nin Tarife Restine Çin'den Çok Taraflı Tepki

Ziyaretin zamanlaması özellikle dikkat çekiyor. Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden sahneye çıkmasıyla beraber, “karşılıklı tarifeler” politikasını yeniden devreye alması, Çin ile ABD arasındaki ticaret restleşmesini tırmandırmıştı.

• ABD, Çin’e uyguladığı gümrük tarifelerini %145’e,

• Çin ise ABD ürünlerine karşılık olarak %125’e kadar çıkardı.

• Diğer ülkeler için getirilen vergiler 90 gün ertelenirken, Çin’e yönelik vergiler doğrudan yürürlüğe girdi.

Bu kapsamda Şi’nin Güneydoğu Asya ziyaretleri, ABD’nin Çin’i çevreleme politikalarına karşı doğrudan bir yanıt olarak değerlendiriliyor.

Vietnam, Yeni Ticaret Haritasında Merkez Ülke Konumunda

Vietnam, son yıllarda uluslararası tedarik zinciri açısından kritik bir merkez haline geldi. ABD’ye ihracatının GSYİH’nın %25’ine ulaşması, ülkeyi Amerikan tarifelerine karşı en hassas ülkelerden biri yapıyor.

Trump yönetimi, bu durumu da hedef alarak Vietnam’a ek %46 gümrük vergisi getirdi. Bu adım, yalnızca Vietnam’ı değil, aynı zamanda Çinli üreticilerin kaçış noktası olan Tayland, Kamboçya, Endonezya ve Malezya gibi ülkeleri de kapsıyor.

Çin, Alternatif Tedarik Merkezlerini Kaybetmek İstemiyor

Trump’ın bir önceki görev döneminde Çinli üreticiler, ABD tarifelerinden kaçmak için üretimlerini Vietnam gibi ülkelere kaydırmıştı. Ancak yeni gümrük vergileriyle ABD, Çin’in bu “arka kapı ticaret” stratejisini de engellemek istiyor. Şi Cinping’in söz konusu ülkelere gerçekleştirdiği ziyaretler, bu bağlamda hem bölgesel işbirliğini güçlendirme hem de ABD’ye karşı çok kutuplu ticaret düzeni kurma çabası olarak okunuyor.

"Çok Kutuplu Dünya İçin Birlikte Hareket Edelim"

Ziyaret kapsamında Çin lideri, Vietnam’a ve bölge ülkelerine bir çağrıda da bulundu:

“Küresel Güney ülkeleriyle birlikte eşitlik temelinde çok kutuplu bir dünya düzenini teşvik etmeli, ortak çıkarlarımızı birlikte savunmalıyız.”

Sıradaki Duraklar: Malezya ve Kamboçya

Şi Cinping’in Vietnam’ın ardından Malezya ve Kamboçya’yı da kapsayan diplomasi turu, sadece ticari değil, aynı zamanda jeopolitik bir mesaj taşıyor. Çin’in Güneydoğu Asya üzerindeki etkisini artırma ve Asya Pasifik'te ABD karşısında güç birliği kurma stratejisi, bu ziyaretlerle bir kez daha gözler önüne seriliyor.