İşte Atatürk'ün az bilinen film çekme hikayesi
Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk'ün film çektiğini biliyor muydunuz? İşte Ata'nın, dönemin en önemli sanatçılarından Muhsin Ertuğrul ve Nazım Hikmet ile olan eğlenceli sinema anısı...
1
15
Biz onu genellikle askeri ve siyasi yönleriyle bilsek de Atatürk'ün sanata ne kadar düşkün olduğunu hepimiz çok iyi biliyoruz. Kendisinin sinema ile birkaç anısı bile olmuş.
2
15
Öyle ki o dönemde Kemal Film’in sahibi Şakir Bey, Atatürk İzmit'e giderken Gazi'ye çekine çekine kendisini filme almak istediklerini söylemiş. O da “Çekinmeyin, sinema sanatının icabatı ne ise söyleyin hemen tatbik edelim.” demiş.
3
15
Bir başka anısında ise yine Kemal Film, Kurtuluş Savaşı'nı anlatan bir film çekiyormuş. Çekimler uzun sürünce Atatürk Nurettin Baransel'e filmin neden bitmediğini sormuş. O da "Çünkü size ait sahnelerin çoğu hareketsiz resimlerden ibaret." demiş.
4
15
Bunun üzerine sinirlenen Atatürk: “Ben hayattayım. Milli mücadeleye ait bütün evrakım, kılıcım, çizmem halihazırda mevcut olduğuna göre çağırdığınız anda bana düşen vazifeyi yapmadım mı?
5
15
Böyle bir teklifle karşı karşıya kalsam memnuniyetle kabul eder, bir artist gibi filmde rol alır, hatıraları canlandırırım. Bu, milli bir vazifedir. Çünkü Türk gençliğine bu mücadelenin nasıl kazanıldığını canlı olarak ispat etmek, hatıra bırakmak bu filmle mümkün olacaktır.” demiş.
Zafer Yollarında isimli bu filmde oynamak için maalesef Atatürk'ün ömrü vefa etmemiş.
6
15
Gördüğünüz gibi Atatürk sinemayla çok yakından ilgilenmiş. Gelelim biz asıl hikayemize. 1933'te Gazeteci Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu “Bir Millet Uyanıyor” isimli bir senaryo yazmış.
7
15
Senaryoyu bir şekilde Atatürk’e ulaştırıp onaylanmasını istemiş. Nasıl olduysa bir cesaret de Atatürk’e rol teklif etmiş. Tedirgin tedirgin Ata'dan haber bekliyormuş.
8
15
Bir süre sonra Atatürk’ün senaryoyu beğendiği müjdesini alınca sevinçten havalara uçmuş. Dahası; Atatürk filmde şahsen rol almayı da kabul etmiş, Meclis’te okuyacağı nutku Köşk’te film için tekrarlayacakmış. Sonrasını Nizamettin Nazif’ten okuyalım:
9
15
“Atatürk Çankaya’da bizi kabul etti. Biraz izahat istedikten sonra fon olarak getirdiğimiz kara örtünün önüne geçti ve nutkunu irada başladı. Makine rahat rahat işliyor, şefin sesi çok rahat değiştirebiliniyordu."
10
15
Bu arada sol taraftaki bir kapının önünde bayan Afet, bir milletvekili ve General Kazım beliriverdi. Üçü de yüksek sesle konuşuyorlardı. Atatürk’ün yüzünde ani bir değişiklik oldu, onlara dönüp seslendi: 'Susunuz! Film çeviriyoruz. Salona gidiniz.'
11
15
Atatürk’ün siniri bozulmuştu bir kere... “Bırakalım” dedi. Filmcilerin ısrarıyla devam etti. O sırada bahçıvanla birkaç kişi kapının yanında gülüşmeye başlamasın mı? Atatürk bu kez gürledi:
12
15
“Ne o? Biz burada komedya mı oynuyoruz, yoksa bir devlet şefi gibi halka mütelaamızı mı bildiriyoruz. Bu ne terbiyesizliktir? Gülmeyiniz, çekiliniz, yıkılınız, gidiniz?” Sonra nutkunu tamamladı. Filmcileri uğurladı. Öykünün devamı daha da ilginçtir:
13
15
Tepedelenlioğlu’nun aktardığına göre Cezmi Ar filmleri alıp hemen İstanbul’a döner. Film yıkanır. İpek Film stüdyosunda ilk kopyayı izleyenler arasında Ertuğrul Muhsin ve Nazım Hikmet de vardır. Filmi izlerken eleştirmeye başlarlar:
14
15
“Keşke başka açılardan da çekselerdi. Ses daha iyi olabilirdi” vs... Tam onlar bu eleştirileri yaparken, izledikleri filmdeki Gazi gürlemeye başlar:
15
15
“Burada komedya mı oynuyoruz? Çekiliniz! Yıkılınız!” Muhsin Ertuğrul’la Nazım donakalırlar. “Eyvah canlandı, bize bağırıyor” diyerek salondan dışarı çıkarlar.
