İsrail'de ilk seçim sonuçları! Herzog, hükümeti kurma görevini Eisenkot'a verecek! Netanyahu'ya darbeyi Araplar vurdu

İsrail’de halk, ülkenin siyasi geleceğini belirlemek üzere sandık başına gitti. Genel seçimlerde oy verme işleminin tamamlanmasının ardından gözler açıklanacak resmi sonuçlara ve ilk sandık çıkış anketlerine çevrildi. Seçim sürecinde kaydedilen yüksek katılım oranı dikkat çekti.

İLK SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİ GELMEYE BAŞLADI

Oy kullanma işlemi sona ererken sandıklar açılmaya başlandı. İlk sandık çıkış anketlerine göre Netanyahu’nun partisi önde götürürken, koalisyonda beklediği olmadı.

İsrail devlet televizyonuna göre Eisenkot liderliğindeki muhalefet, Netanyahu koalisyonunu geride bıraktı. Ancak muhalefet, hükümeti kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.

52’YE 50: ÇOĞUNLUK EKSİK

120 sandalyeli mecliste, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya muhalif partilerin oluşturduğu bloğun toplam 52 sandalye, Netanyahu’yu destekleyen partilerin ise 50 sandalye kazanması bekleniyor.

Bu tabloya göre her iki taraf da hükümet kurmak için gereken eşiğin gerisinde kalıyor.

SEÇİM ÖNCESİ ANKETLER NE GÖSTERİYORDU?

Seçim öncesi yayımlanan son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun en güçlü rakibi olan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un gerisinde kaldığını gösteriyordu.

Knesset’te hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyeli çoğunluğa ulaşmak her iki blok için de zor görünürken, sandıktan çıkacak net tablo koalisyon pazarlıklarının seyrini belirleyecek.

EİSENKOT: “HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN HAREKETE GEÇECEĞİZ

İsrail’de genel seçimlerde oy verme işleminin tamamlanmasının ardından ilk sandık çıkış anketleri açıklandı. Anketlere göre muhalefet bloğu Netanyahu koalisyonunu geride bıraktı; ancak tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.

Sonuçların ardından muhalefet kanadından sert mesajlar geldi. Anketlerde önde görünen Gadi Eisenkot, “Hükümeti kurmak için harekete geçeceğiz” dedi.

EISENKOT’TAN HÜKÜMET KURMA MESAJI

Netanyahu’nun en güçlü rakiplerinden Gadi Eisenkot, ilk sandık çıkış anketlerinin ardından muhalefet cephesinde hareketlilik başlattı. Yashar Partisi lideri, anket sonuçlarının mevcut görünümünü koruması halinde hükümeti kurmak için harekete geçeceklerini açıkladı.

Eisenkot, Netanyahu’nun yerine geçerek yeni hükümeti oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Muhalif lider, seçim sonuçlarının halkın iradesine uygun şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yashar Partisi adayı Gadi Eisenkot, ilk sandık çıkış anketlerinin ardından şu ifadeleri kullandı:

“Eğer sonuçlar bu şekilde devam ederse halkın iradesini hayata geçirmek ve Netanyahu’nun yerine geçerek hükümeti kurabilmek için derhal harekete geçeceğiz.”

Bu sözler, muhalefetin seçim sonrasında hükümet kurma girişimlerine hazırlandığını ortaya koydu.

YAIR GOLAN: “HALK NETANYAHU HÜKÜMETİNİ GÖREVDEN ALDI”

Seçimlerin ardından açıklama yapan bir diğer muhalif lider, Demokratlar Partisi adayı Yair Golan oldu. Golan, ilk sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde Netanyahu hükümetinin seçmenlerden yeterli desteği alamadığını savundu.

Muhalif lider “Halk sözünü söyledi, Netanyahu hükümetini görevden aldı.” ifadesinde bulundu.

Golan’ın açıklaması, muhalefetin ilk sandık çıkış anketlerini Netanyahu yönetimine yönelik bir değişim talebi olarak değerlendirdiğini gösterdi.

HERZOG, HÜKÜMETİ KURMA GÖREVİNİ EISENKOT'A VERECEK

İsrail Kanal 12’nin aktardığı bilgiye göre Cumhurbaşkanı Herzog, hükümeti kurma görevini Eisenkot’a verecek.

EISENKOT'TAN 'HAMAS' VAADİ

İsrail’de uzun yıllar sonra ilk kez normal süresinde gerçekleştirilen ve tarihi katılıma sahne olan genel seçimlerde sandıklardan gelen ilk sonuçlara göre seçimi önde götüren muhalefet lideri Gadi Eisenkot’un, Gazze’deki direniş cephesinin önderi Hamas ile ilgili seçim vaadi gündem oldu.

Netanyahu’nun en önemli rakibi olarak öne çıkan Gadi Eisenkot, Hamas’a ilişkin seçim vaadini açıkladı. Bir buçuk yıl, yani 18 ay içinde örgütün ya yok edileceğini ya da tamamen dağıtılacağını söyledi.

“BİR BUÇUK YIL İÇİNDE HAMAS’I YOK EDECEĞİME SÖZ VERİYORUM”

Eisenkot, vaadini şu sözlerle dile getirdi:

"Bir buçuk yıl içinde Hamas’ı ya yok edeceğime ya da dağıtacağıma söz veriyorum. Bu ikisinden biri gerçekleşecek."

“BUNU DAHA ÖNCE YAPTIM”

Hedefi gerçekleştirebileceğini savunan Eisenkot, şöyle devam etti:

"Onu (Hamas'ı) ortadan kaldıracağım, çünkü bunu daha önce yaptım."

İlk sandık sonuçlarının gölgesinde Eisenkot’un bu çıkışı, seçim sonrası dönemde Hamas başlığının yeniden sert biçimde tartışılmasına zemin hazırladı.

NETANYAHU'YA DARBEYİ FİLİSTİNLİLER VURDU

Seçim sonuçlarına göre Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 10 milletvekili çıkarırken, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi (Birleşik Liste) 7 sandalye kazandı.

Arap partilerinin Meclis’te toplam 17 sandalyeye ulaşması, kurulacak yeni hükümet için onları kilit konuma getirdi. Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunun iktidara gelebilmesi için bu partilerin desteğine ihtiyaç duyması, İsrail siyasetinde dengelerin yeniden kurulacağını gösteriyor.

NASIRA’DA SEVİNÇ GÖSTERİLERİ

İsrail’de genel seçimlerde sandıklar kapandı, oy sayımı başladı. İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde çıkış anketlerinin yayımlanmasıyla Ortak Arap Listesi’nin destekçileri, Nasıra kentindeki Ortak Arap Listesi karargahında sevinç gösterilerinde bulundu.

ABBAS: “BİZİ GÖRMEZDEN GELMEK MÜMKÜN DEĞİL”

Birleşik Arap Listesi Başkanı Mansur Abbas şu ifadeleri kullandı:

"Elde ettiğimiz koltukları İsrail'de yeni bir gerçekliğe dönüştüreceğiz. Bizi görmezden gelmek mümkün değil."

İlk sonuçların gölgesinde Arap partilerinin 17 vekillik gücü, hem Netanyahu sonrası denklemi hem de olası koalisyon pazarlıklarını doğrudan etkileyecek başlık olarak öne çıktı.

SEÇİMDEN KOALİSYON BELİRSİZLİĞİ ÇIKTI

Netanyahu'ya destek veren blok veya muhalif partilerin hükümeti kurmak için gerekli sandalyeye ulaşamaması nedeniyle İsrail'de bir kez daha koalisyon belirsizliği ortaya çıktı.

Seçimlerin ardından koalisyon hükümeti senaryoları ülkenin gündemine oturdu. Koalisyon hükümetleriyle yönetilen ve adı sık sık erken seçimlerle anılan İsrail'de dünkü genel seçimlerin ardından 3 senaryo öne çıkıyor.

EİSENKOT SENARYOSU

İsrail'de dillendirilen senaryoların başında Yashar Partisi lideri Eisenkot'un liderliğinde kurulacak azınlık hükümeti geliyor.

Sandık çıkış anketlerine göre, Eisenkot ve ona destek vermesi muhtemel partilerin sandalye sayısı 52 olarak gösteriliyor ve koalisyon hükümetini kuracak sayıya ulaşamıyor. Bu durumda, bu bloğa dışardan partilerin destek vererek azınlık hükümeti kurulabileceği dile getiriliyor.

Bu senaryoda gözler İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilere çevriliyor. Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi, Netanyahu'yu devirmek için Bennett-Lapid liderliğindeki koalisyona destek vermişti. Abbas'ın dışardan desteğiyle Bennett-Lapid ortaklığında koalisyon hükümeti kurulmuştu. Ancak, Abbas Eisenkot liderliğindeki bloka destek verse bile milletvekili sayısı 59'da kalıyor ve hükümeti kurmaya yetmiyor.

Bu nedenle Eisenkot'un öncülüğündeki blokun azınlık hükümeti kurması için Ortak Liste'nin de desteğine ihtiyacı var. Ortak Liste'nin böyle bir desteği verip vermeyeceği veya Eisenkot'un Filistin asıllıların desteklediği bir azınlık hükümetini kabul edip etmeyeceği şu an için belirsizliğini koruyor.

NETANYAHU VE EİSENKOT'UN ANLAŞTIĞI SENARYO

Bir başka senaryo ise Netanyahu ve Eisenkot'un dönüşümlü başbakanlık konusunda anlaşarak ulusal birlik hükümeti kurması olarak öne çıkıyor. Bu senaryoda, Likud, Yashar, Beyahad (Birlikte) Partisi, Demokrat Parti, Haredilerin Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin bir araya gelerek geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurması dillendiriliyor.

Toplamda 81 sandalye çıkarması beklenen bu partiler koalisyon hükümetini kurmak için gerekli sandalye sayısının üzerinde milletvekiline sahip ancak bu senaryoda da birçok soru işareti var.

Zira Eisenkot, seçimlerden önce yaptığı açıklamalarda sık sık Netanyahu ile koalisyon masasına oturmayacağını dile getirmişti. Ayrıca Eisenkot, Lapid-Bennett bu ulusal birlik hükümetinde yer alacak Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin temsil ettiği Haredilerin (Ultra-Ortodoks Yahudiler) zorunlu askerliğe tabi tutulmasını istiyor.

Şas ve Birleşik Tevrat ise bu tasarıya uzun zamandır karşı olduğunu, bu tasarıyı çıkarmak isteyen bir hükümette yer almayacağını dile getiriyor.

OLASI KOALİSYON HÜKÜMETİNDE İRAN DETAYI

Ulusal birlik hükümeti için söz konusu partilerin bir araya gelmesi zor görünse de olası İran saldırısının dengeleri değiştirebileceği ifade ediliyor.

Tel Aviv'in ABD ile birlikte İran'a olası saldırıları yeniden başlatması halinde Eisenkot'un hem ABD Başkanı Donald Trump, hem de İsrail kamuoyunun baskısıyla Netanyahu ile ulusal birlik hükümetine katılabileceği yorumları yapılıyor.

İSRAİL YENİDEN ERKEN SEÇİME GİDEBİLİR

İsrail'de dile getirilen üçüncü senaryo ise tarafların koalisyon hükümetini kurma konusunda anlaşmaya varamaması halinde ülkede yeniden erken seçime gidilmesi olarak öne çıkıyor.

Kesin sonuçların açıklanmasından sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, koalisyon kurmaya en yakın gördüğü adayı hükümeti kurmakla görevlendirecek.

Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak ve ihtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği isim hükümeti kuramazsa, cumhurbaşkanı yeniden istişare yaparak Meclis içinde başka bir isme hükümet kurması için görev verebilir. Bu ismin 28 gün içinde koalisyon kurması gerekiyor. Eğer hala hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisinin içinden bir kişinin 61 milletvekilinin imzasını toplaması için 21 günlük süre başlıyor. Eğer 61 milletvekili sağlanırsa bu kişinin iki hafta içinde hükümeti kurması gerekiyor. Eğer sağlayamazsa Meclis lağvediliyor ve ülkede 3 ay içinde seçime gidilmesi gerekiyor.

Ülke, benzer koalisyon anlaşmazlıkları sebebiyle 2019 ile 2022 yılları arasında art arda beş kez erken genel seçime gitmişti.

Ayrıntılar geliyor...