İran’dan şok karar! UAEA ile işbirliği askıya alındı! Avrupa Üçlüsü’ne sert tepki

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan başkanlığında toplandı. Toplantıda bölgesel gelişmeler, İsrail’in saldırgan politikaları ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile yürütülen işbirliği ele alındı.

Konsey, yaptığı yazılı açıklamada, İran’ın barış ve istikrar için işbirliğini artırma politikasını sürdürdüğünü vurguladı. Ancak İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan “Avrupa Üçlüsü” (E3) ülkelerinin “çifte standart içeren ve baskıcı tutumları” nedeniyle UAEA ile yürütülen işbirliğinin askıya alındığı bildirildi.

“Ulusal Çıkarlar İçin Diplomasi Sürecek”

Açıklamada, İran Dışişleri Bakanlığı’nın Ajans ile yürüttüğü tüm temaslara ve sunduğu çözüm önerilerine rağmen E3 ülkelerinin olumsuz tavır sergilediği kaydedildi. Bu nedenle işbirliğinin askıya alındığı vurgulanırken, Dışişleri Bakanlığı’na ulusal çıkarların korunması için diplomatik temasların sürdürülmesi talimatı verildi.

BM’deki Oylama Gerilimi: Yaptırımların Kaldırılması Reddedildi

İran’ın kararında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) yaşanan gelişmeler de etkili oldu. E3 ülkelerinin girişimiyle, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasını öngören tasarı BMGK’da oylamaya sunuldu.

Çin, Rusya, Pakistan ve Cezayir tasarıya destek verirken; İngiltere, Fransa ve ABD’nin de aralarında bulunduğu 9 ülke karşı oy kullandı. Guyana ve Güney Kore ise çekimser kaldı. Bu sonuçla birlikte yaptırımların kaldırılması reddedildi.

İran Meclisi Daha Önce Karar Almıştı

İran İslami Şura Meclisi, 25 Haziran’da aldığı kararla, nükleer tesisler ve bilim insanlarının güvenliği sağlanana kadar UAEA ile işbirliğinin askıya alınmasını öngören yasa tasarısını kabul etmişti.

Geçici Anlaşma da Riske Girdi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçtiğimiz 9 Eylül’de Mısır’ın başkenti Kahire’de UAEA Başkanı Rafael Grossi ile bir araya gelmişti. Görüşmede Haziran ayında ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları sonrasında askıya alınan denetimlerin yeniden başlamasını öngören anlaşmaya imza atılmıştı.

Ancak Avrupa Üçlüsü’nün son hamleleri bu anlaşmanın geleceğini de belirsiz hale getirdi.

Bölgesel Dengeler Sarsılabilir

İran’ın UAEA ile işbirliğini askıya alması, sadece Tahran ile Batı arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki güç dengelerini de derinden etkileyecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

İsrail’in İran’a karşı agresif tutumunun sürdüğü bu dönemde, Tahran’ın attığı adım yeni bir diplomatik krizin fitilini ateşleyebilir.