İkinci el araç alacaklar dikkat! Ekspertizdeki skandal hile: İki aracı birbirine ekleyerek...
Tüketici Dernekleri Federasyonu'ndan sıfır ve ikinci el araç almayı düşünen vatandaşlara kötü niyetli ekspertizlerin yeni oyunu konusunda uyarı geldi. İki aracı birbirine ekleyerek oluşturulan araca 'sağlam' raporu verildiğini belirten federasyon TSE Belgesi olmayan ekspertizlerdeki 'boya' hileleri konusunda da vatandaşları uyardı. İşte binlerce kişiyi mağdur eden kötü niyetli ekspertizlerin yeni hileleri...
1
17
Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF), araç alacak vatandaşları kötü niyetli ekspertiz hilelerine karşı uyardı. TSE belgesi olmayan eskpertizlerin hem sıfır hem ikinci el oto alacak binlerce vatandaşı mağdur ettiğini belirten federasyon, ekspertizlerin akla hayale gelemeycek yeni oyunundan bahsetti.
2
17
İKİ ARAÇ KESİLİP BİRBİRİNE EKLENEREK...
Perte çıkmış, ağır hasarlı araçların sağlam raporu verilerek satılabildiğini açıklayan TÜDEF Başkan Vekili Sinan Vargı, “İki araç kesilip birbirine eklenerek yapılan araca sağlam raporu verebiliyorlar. TRAMER kayıtları kazadan 45 gün sonra sisteme düştüğü için bu süre zarfında tamir ettirilip, hasarsız diyerek satılıyor.
3
17
EKSPER RAPORLARINDAKİ HİLEYE DİKKAT
Ya da ekspere aynı renk ve modelde sağlam aracı götürüp, noterde ağır hasarlı aracın satışını yapabiliyorlar. Eksper raporlarındaki ‘DB’ düzeltme boya değil, değişen boya; ‘ÇB’ de çizik boyası değil çıkma boya. Vatandaş, TSE Yeterlilik Belgesi olmayan ekspere gitmesin” diyerek vatandaşları uyardı.
4
17
YETERLİ BİLGİSİ OLMAYAN EKSPERTİZLER BİNLERCE KİŞİYİ MAĞDUR EDİYOR
Hürriyet'ten Aysel Alp'in haberine göre ikinci el piyasasında ayda 400 ila 500 bin aracın el değiştirdiğine, bunların yüzde 70’inin yani 280 bin ila 350 binin ekspertiz firmalarına başvurduğunu belirten Vargı, tespit ve uyarılarını şöyle sürdürdü:
5
17
ANLAMAYAN DA OTO EKSPERTİZ AÇIYOR
“İşleri iyi gitmeyen bir çok esnaf, ‘bu işte iyi para var’ diyerek, anlamadığı halde oto ekspertiz firması açtı. Bir ekspertiz firması açmak için belediyeden izin almak yeterli oluyor. Piyasada 6 bin ekspertiz firması var ama sadece bin 500 ila 2 bin tanesi TSE Yeterlilik Belgesine sahip.
6
17
KÖTÜ NİYETLİ EKSPERTİZLERİN İKİNCİ EL OTO YALANLARI
Kötü niyetli veya satıcı ile anlaşan oto ekspertiz firmaları ikinci el araç satın alacak kişiye aracın hatalarını söylemiyor. Hava yastığının patlak olduğunu gizliyor. Emniyet kemeri, direnç atılarak tamir edilmiş gibi gösteriliyor. Sürücü kaza yaptığında hava yastığı ve emniyet kemeri çalışmadığı ölüme yol açabiliyor.”
7
17
TSE BELGELİ EKSPERTİZ ŞART
TÜDEF olarak son aylarda ekspertiz firmalarıyla ilgili çok sayıda şikayet aldıklarına dikkat çeken Vargı, “Yönetmelik gereği 8 yaş altı veya 160 bin kilometre altı araçlarda ekspertiz raporu zorunlu.
8
17
Oto ekspertiz firmaları araçtaki hasar ve kusurları raporlarına yansıtmadıkları takdirde satıcı ile birlikte, müteselsilen, sorumlu. Ama açılan davaların en az iki yıl sürmesi, ikinci el araç satın alan tüketicileri mağdur ediyor. Ayrıca oto ekspertiz firması, noter satışı sırasında TSE Yeterlilik Belgesine sahip değilse ileride açılacak davalarda bu belge ne yazık ki geçerli olmuyor” dedi.
9
17
NOTERDE SAĞLAM ARAÇ KANDIRMASINA DİKKAT
“Satın alınacak aracın mutlaka motor ve şasi numaraları alınmalı, noter devrinde bu numaraların aynı olduğu kontrol edilmeli” diyen Vargı şunları söyledi:
10
17
DAHA AZ VERGİ İÇİN ALIŞ BEDELİ DÜŞÜK GÖSTERİLİYOR
“Çünkü sağlam aracı ekspere götürüp, aynı marka aynı renk kazalı araçların satıldığı da görülüyor. Yine daha az vergi ödemek için aracın alış bedelinin düşük gösterilmesini kabul ediyorlar. İleride bir dava açıldığında noterde belirtikleri düşük bedel alıcıya geri ödeniyor.
11
17
RUHSAT KİMİN ÜZERİNEYSE HAVALE ONA OLMALI
Böylece hasarlı araç satanlar aracı geri alsalar bile aradaki gösterilmeyen farkı alıcıya ödemiyorlar. Önemli bir nokta da aracın ruhsatı kimin üzerine ise banka havalesi de o şahsın üstüne yapılmalıdır. Akrabam, kardeşim onun adına gönder, deniliyor. Ama bu ileride ‘ben para almadım’ olayına dönüşüyor. Vatandaş, sonradan mağdur olmamak için mutlaka TSE belgeli oto ekspertiz firmalarına gitmeli.”
12
17
SIFIR ARAÇ ALSANIZ BİLE TSE BELGELİ EKSPERTİZ ŞART
TÜDEF Başkan Vekili Vargı, Ticaret Bakanlığı’nın tüketici şikayetleri ve piyasa gözetimi açısından; Sanayi Bakanlığı’nın ise ölçüler ayarlar ve TSE Yeterlilik Belgesi açısından oto ekspertiz firmaları üzerindeki denetimlerini arttırması gerektiğini söyledi. Bayiden bile olsa sıfır araç alanları da TSE belgeli ekspertiz firmalarına gitmeleri konusunda uyaran Vargı, sıfır aracı hasarlı çıkanların iade hakkı bulunduğunu vurguladı.
13
17
SIFIR ARAÇLARDAKİ KAPORA BOYASI OYUNUNA DİKKAT
Vargı, “Araç TIR’dan indirilirken düşebiliyor, kaportası çizilebiliyor, TIR içinde birbirine çarpabiliyor. Bu durumda kaporta boyanıp, bazı parçalar değiştirilip tüketiciye yine sıfır diye satılabiliyor. Fabrikadan gelen eksperler hasarı tespit etseler bile, bayii kabul etmezse tüketici mahkemesinde dava açmak zorunda kalınıyor” dedi.
14
17
İKİNCİ EL ARAÇ ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?
Aynı model biri arkadan biri önden hasarlı iki aracın kesilip sağlam raporuyla satılabildiğini, DB’nin düzeltme boya değil değişen boya; ÇB’nin çizik boyası değil Çıkma Boya olduğunu anlatan Vargı, uyarılarını şöyle sürdürdü:
15
17
ÖN TAMPON VE ÖN KAPUTA DİKKAT
“Can güvenliği açısından hava yastıklarının sağlam, emniyet kemerlerinin çalışır durumda olduğu kontrol edilmeli. Ön tampon, ön kaput ve farların değişimi araçta hasar olduğunu ortaya koyar.
16
17
KAYNAK OLUP OLMADIĞINA MUTLAKA BAKIN
Aracın beyni ve diğer birimler kontrol edilerek, kilometresi ile oynanıp oynanmadığı ve TÜV Muayene kayıtları istenmeli. Aracın kaza durumu, parça değişimi, şase ile dikmelerde kaynak olup olmadığına bakılmalı. Araç parçalarının kaynakla birleştirilip birleştirilmediğine bakılmalı. Jantlarda kaynak ve çatlak olup olmadığı kontrol edilmeli.
17
17
OTO EKSPERTİZLERDEKİ BOYA OYUNU
2020 model hasarlı araçlara 2015-2016 üretim etiketli çıkma parçalar takılıyor. Kötü niyetli oto ekspertiz raporlarında genellikle ‘DB’ ifadesi kullanılıyor. Bu aslında değişen boya. Ama alıcıya bu düzeltme boya denilerek hasar hafif gösteriliyor. ‘ÇB’ olarak yazılan raporlara da çizik boyası deniliyor ama sonradan bunun çıkma boya ve parçanın çıkma olduğu anlaşılıyor.”
