Hürmüz Boğazı krizi enflasyonu tetikliyor mu? Nisan verileri kritik test olacak
Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını yukarı çekmesiyle başlayan enflasyon baskısının kalıcı olup olmadığı, nisan ayı enflasyon verileriyle netleşecek. Mart ayında birçok ülkede enerji kaynaklı hızlanma görülürken, nisan verileri bu etkinin yapısal bir soruna dönüşüp dönüşmediğini ortaya koyacak. İşte detaylar...
ABD/İsrail-İran gerilimiyle birlikte Hürmüz Boğazı’nda artan riskler, petrol ve LNG sevkiyatını tehdit ederek küresel enerji maliyetlerini yükseltti. Bu durum, ulaştırma, sanayi, elektrik ve ısınma giderleri üzerinden enflasyonu yeniden tetikliyor.
Petrol ve LNG sevkiyatında kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimler, enerji arzına ilişkin endişeleri artırarak özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarını yukarı taşıdı. Enerji maliyetlerindeki bu yükselişin, ulaştırma, sanayi üretimi, elektrik ve ısınma giderleri üzerinden küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği değerlendiriliyor.
MART VERİLERİNDE ENERJİ ETKİSİ NET GÖRÜLDÜ
Mart ayında başta Avrupa olmak üzere birçok ekonomide açıklanan enflasyon verilerinde enerji kaleminin yeniden öne çıkmaya başladığı görüldü. Özellikle ulaştırma ve akaryakıt kaynaklı fiyat artışları dikkati çekti. Piyasalarda bu etkinin geçici mi yoksa daha kalıcı bir maliyet baskısına dönüşüp dönüşmeyeceği nisan verileriyle daha net anlaşılacak.
GÖZLER MERKEZ BANKALARININ NİSAN AYI ENFLASYON RAKAMLARINDA
Bu kapsamda gözler dünya genelinde açıklanacak nisan ayı enflasyon verilerinde olacak. Veri takvimine göre ABD’de nisan ayı enflasyon verileri 12 Mayıs’ta açıklanacak. Aynı döneme ilişkin öncü enflasyon verileri Avro Bölgesi’nde 30 Nisan’da yayımlanacak, Japonya’da ise veriler 22 Mayıs’ta belli olacak. Tedarik zincirindeki birincil şokların özellikle ücret ayarlamalarından kaynaklanacak şekilde, ikincil enflasyon etkileri yaratması da olası senaryolar arasında bulunuyor.
Bu dönemde başta ABD ve Avro Bölgesi’nde olmak üzere dünya genelinde açıklanacak nisan enflasyon verileri, önde gelen merkez bankalarının para politikası açısından da kritik önem taşıyor. Enerji kaynaklı maliyet artışlarının çekirdek enflasyona yayılması halinde, faiz indirim beklentilerinin ötelenebileceği düşünülüyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin seyrine bağlı olarak küresel risk iştahı ve para politikası beklentilerinde yeni fiyatlamaların gündeme gelebileceği tahmin ediliyor.
“2026’YI KAPSAYAN YAPIŞKANLIK RİSKİ”
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, AA muhabirine yaptığı açıklamada, nisan ayı küresel enflasyon verilerinin, şubat sonunda patlak veren ve bahar ayları boyunca etkisini sürdüren Hürmüz Boğazı krizinin yarattığı enerji şokunun, fiyatlama davranışlarında ne ölçüde yapısal bir bozulmaya yol açtığını ölçmek adına kritik bir gösterge niteliği taşıdığını belirtti.
Gözgör, Brent petrolün varil fiyatının nisan başında 120 dolar seviyelerini test etmesiyle belirginleşen maliyet artışlarının, sadece akaryakıt fiyatlarını değil, ulaştırma ve lojistik ağları üzerinden temel mal gruplarını da doğrudan etkilediğini söyleyerek şöyle devam etti:
“Bu dönemde manşet enflasyonda gözlenen yukarı yönlü ivme, arz güvenliğine dair endişelerin ‘geçici’ bir dalgalanmadan ziyade, emtia fiyatlarında yeni bir denge noktası oluşturup oluşturmadığı sorusunu gündemin ilk sırasına yerleştiriyor.”
Gözgör, enerji maliyetlerindeki bu keskin yükselişin çekirdek enflasyon göstergeleri üzerindeki geçişkenliğiyle küresel ölçekte dezenflasyon sürecinin ivme kaybetme riski barındırdığının altını çizdi. Özellikle navlun maliyetlerindeki katılık ve jeopolitik risk priminin kalıcı bir unsur haline gelmesinin, hizmet sektöründeki fiyatlama esnekliğini kısıtlayarak ikinci tur etkileri tetikleyebileceğini ifade ederek, “Nisan ayı verilerinde görülebilecek olası bir katılaşma, merkez bankalarının para politikası alanındaki manevra alanını daraltırken faiz indirim döngülerine ilişkin beklentilerin yılın son çeyreğine ötelenmesine neden olan temel gerekçe olarak öne çıkıyor. Mevcut konjonktürde maliyet yönlü baskıların talep dinamikleriyle birleşmesi, kısa vadeli bir şoktan öte, 2026 genelini kapsayan bir yapışkanlık riskine işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
MART AYINDA ABD, AVRO BÖLGESİ VE JAPONYA’DA ENFLASYON HIZLANDI
ABD’de mart ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalmasına karşın önceki aya göre hızlanmaya işaret etti. Aylık enflasyon ise yüzde 0,9 ile tahminlere paralel gerçekleşti ve en belirgin katkı enerji kaleminden geldi.
Avro Bölgesi’nde şubatta yüzde 1,9 olan yıllık enflasyon, martta yüzde 2,6’ya ulaştı. Aylık bazda ise yüzde 1,3 oldu. Çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,3, aylık yüzde 0,8 seviyesinde ölçüldü. Japonya’da da mart ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 1,5 olarak gerçekleşirken enflasyon önceki aya göre hızlandı.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini yüzde 0,75’te sabit tutarken, 2026 yılı için çekirdek enflasyon beklentisini yüzde 1,9’dan yüzde 2,8’e yükseltti.
ABD MERKEZ BANKASI FED FAİZ KARARINI BU AKŞAM AÇIKLAYACAK
Dikkatler bu akşam Fed’in para politikası kararları ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamaları üzerinde. Perşembe günü ise Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) kararları takip edilecek. Enerji maliyetlerindeki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda Avro Bölgesi’nde dezenflasyon sürecinin yavaşlayabileceği ve bunun ECB’nin faiz patikasında değişikliğe yol açabileceği öngörülüyor.
Kaynak: A.A
