Hırvatistan'da düşen yangın söndürme uçağı AT-802'nin özellikleri neler?
ABD yapımı Air Tractor AT-802, tarım ve yangın söndürme görevlerinin yanı sıra, hafif silahlı askeri versiyonlarıyla da dikkat çekiyor. 1990’da üretilmeye başlayan AT-802, yangınla mücadelede ve özel operasyonlarda kullanılabiliyor.
Air Tractor AT-802, ilk uçuşunu Ekim 1990’da ABD’de gerçekleştirdi. Başlangıçta tarım ilaçlaması için üretilen uçak, motor bölmesi ile kokpit arasına yerleştirilmiş kimyasal haznesiyle biliniyor. ABD’de bu tip uçaklar tek motorlu hava tankeri olarak sınıflandırılıyor.
Standart AT-802, klasik iniş takımlarıyla kullanılırken bazı modeller Fire Boss versiyonuna dönüştürülerek amfibik yüzgeçler ekleniyor. Bu sayede uçak hem piste hem de su yüzeyine inebiliyor ve gölden ya da nehirden su alarak yangınla mücadele edebiliyor. Fire Boss, standart 3.100 litrelik retardant tankına ek olarak yüzgeçlerde 130 litre köpük tankı da taşıyabiliyor. Su yüzeyinde yapılan operasyonlarda bırakılan retardantın dağılımı, tekerlekli AT-802’lere göre daha dar ve kısa oluyor.
Askeri versiyon ve silah sistemleri
2008’de ABD Hava Kuvvetleri’nin LAAR programı doğrultusunda AT-802U geliştirildi. Bu model, motor ve kokpit zırhı, kurşun geçirmez cam, kendi kendini kapatan yakıt tankları ve 4.100 kilogram yük taşıma kapasitesi ile donatıldı. 2009’da Paris Air Show’da sergilenen AT-802U, istihbarat ve hafif saldırı görevleri için tasarlandı. Bazı AT-802 modelleri, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından uyuşturucu operasyonlarında ilaçlama aracı olarak da kullanıldı.
Birleşik Arap Emirlikleri için IOMAX USA tarafından Roketsan Cirit roketleri ve güdümlü bombalar taşıyacak şekilde modifiye edilen AT-802i, Yemen İç Savaşı’nda ve bazı operasyonlarda Ürdün ve Libya’da kullanıldı. 2017’de ABD, Kenya Savunma Kuvvetleri için 12 adet AT-802 satışını onayladı.
ABD Özel Kuvvetleri Sky Warden versiyonu
2022’de ABD Özel Operasyon Komutanlığı, AT-802U Sky Warden modelinden 75 adet satın almayı planladığını duyurdu. Uçaklar, silahlı istihbarat, gözetleme ve keşif görevlerinde kullanılacak, düşük maliyetli ve esnek operasyon imkânı sunacak. Sky Warden, APKWS roketleri, GBU-12 lazer güdümlü bombalar, Hellfire ve Griffin füzeleri taşıyabilecek ve 370 kilometrelik alanda 6 saat havada kalabilecek. İlk teslimatlar 2026’da, tam kapasite ise 2029’da gerçekleşecek. Uçağa askeri kod olarak OA-1K verildi.
