Dünyanın gözü ABD seçimlerinde
Dün dünyanın sonucunu merakla beklediği ABD başkanlık seçimlerinde sona yaklaşıldı. Birçok krizle boğuşan ABD halkı, belirleyici olan 6-7 eyaletten gelecek haberlere kilitlenmiş durumda. İşler Trump'ın istediği gibi gitmezse; posta ile kullanılan oylarda hile yapıldığı iddiasıyla mahkemeye gitmesi bekleniyor. Bu da seçim sonuçlarının geç belli olması anlamına geliyor. İşte ABD seçim sonuçlarına dair tüm detaylar;
1
15
ABD’de bugün seçim sürecinin finali yapılıyor. 94 milyondan fazla kişinin erken oy vermesinin ardından bugün milyonlarca seçmenin daha sandık başına gidip tercihini yapması bekleniyor. Anketlerde ülke genelinde Demokrat Partili Joe Biden önde gözükse de kritik eyaletlerde fark nispeten az. Bu nedenle Amerikan halkı, bu eyaletlerden gelecek haberleri merakla bekliyor.
2
15
İŞTE O EYALETLER
Amerikan seçimleri iki aşamalı olduğu için sonuçları ulusal çaptaki oy belirlemeyecek. Amerikalı seçmenler aslında sandıkta, 538 üyeden oluşan ve Başkan’ı seçme yetkisi olan “Seçiciler Kurulu” üyelerini belirleyecek. Bu sayının yarıdan bir fazlasına, yani 270 delegeye ulaşan aday, başkan olmaya hak kazanıyor. ABD’nin büyük bir kısmında oylar kemikleşmiş durumda. Burada kazananlar neredeyse hiç değişmiyor. Ama Arizona, Florida, Michigan, Kuzey Carolina, Pensilvanya ve Wisconcin gibi eyaletlerde oylar Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında gidip geldiğinden başkanlık seçiminde de belirleyici oluyor.
3
15
TRUMP BÖYLE KAZANMIŞTI
2016 seçimlerinde Demokrat aday Hillary Clinton ulusal çapta Trump’a 2.1 puan fark atmış ama Trump, kritik eyaletleri birkaç puan farkla alarak ipi göğüsleyen aday olmuştu. Trump, 2016’da bu eyaletlerin hepsinde önde gelmiş, bu netice de seçimi kazanmasını sağlamıştı.
4
15
Şimdi bu eyaletlerin bazılarında Joe Biden, birkaç puan önde gibi gözüküyor. Trump son günlerde, koronovirüs salgınına rağmen bu eyaletlerde mitinglere ağırlık verirken, Biden ise, seçimin en kritik eyaletlerinden sayılan Pensilvanya’ya yüklendi.
5
15
94 MİLYON ERKEN OY
240 milyona yakın kayıtlı seçmenin olduğu ABD’de 94 milyonu aşkın kişi, halihazırda oyunu kullanmış durumda. Bu kişilerin 60 milyona yakının posta yoluyla, 34 milyondan fazlasının da erken oylama merkezlerine giderek oyunu kullandığı belirtiliyor. ABD’de sadece erken kullanılan oylarla 2016’daki toplam kullanılan oy sayısının yaklaşık yarısına ulaşıldığı ve Cumhuriyetçi seçmenlerin büyük oranının oy kullanmak için 3 Kasım’ı beklediği göz önüne alındığında, bu yılki seçimlere katılımın fazla olacağı tahminleri yapılıyor.
6
15
KONGRE SEÇİMLERİ DE VAR
Amerikan halkı bugün ABD Kongresi’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi’nin 435 üyesini ve 100 üyeli Senato’nun da üçte birini belirleyecek. ABD Kongresi’nin üst ve alt kanadında partilerin dağılımı, başkanın politikalarını ne kadar hayata geçirebileceğinde etkili oluyor.
7
15
3 SORU 3 CEVAP
Bugün sonuç çıkmama ihtimali var mı?
Posta ile kullanılan oy sayısındaki patlama, eyaletlerde oy sayımında gecikmelere neden olabilir. Oyların hangi tarihe kadar kabul edileceği ve sayımın ne zaman başlayacağına dair eyaletler arasında farklılıklar var. Trump, bu oyların hileye açık olduğunu iddia ederek, şüpheli bir durumda mahkemeye gideceğini belirtmişti. Dolayısıyla bu gece bir sonuç çıkmama ihtimali var.
8
15
Anketler ne kadar gerçekçi?
ABD’de Biden’ın neredeyse her kritik eyalette önde görülmesi, 2016 yılında ciddi şekilde başarısız olan anketlerin bu seçimlerde de yanıltıcı olabileceği şüphesini beraberinde getiriyor. Uzmanlar, ABD’de büyük anket şirketlerinin yüz yüze yerine telefonla görüşme yöntemini tercih etmesinin güvenilir olmadığını vurguluyor. Siyasi görüşünü belli etmeyen ve anketçilere konuşmayan “utangaç” Trump seçmeninin anketlere dahil olmadığı düşüncesi de uzmanların dikkat çektiği bir başka konu.
9
15
Neden salı günü oy kullanılıyor?
ABD 1776 yılında bağımsızlığını ilan ettiğinde, geniş bir coğrafyada yaşayan nüfusun genelini çiftçiler oluşturuyordu ve halk, şehirlerden uzakta yaşıyordu. Pazar günü ibadet için kiliseye giden çiftçiler, oy kullanmak üzere pazartesi taşradan yola çıkıyor, salı günü oylarını verdikten sonra geri dönüyorlardı. Seçimin salı günü yapılması kuralı hiç değişmedi.
10
15
EMLAK KRALI BAŞKAN
New York doğumlu Donald Trump (74), babasının inşaat firmasıyla girdiği emlak sektöründe yükseldi. Manhattan’da 68 katlı Trump Tower’ı inşa etmesi kariyerinin dönüm noktasıydı. Yarışmacıların şirketinde bir yönetici pozisyonu için yarıştığı “The Apprentice” (Çırak) programıyla TV yüzü oldu. 2016’da sürpriz bir şekilde başkan seçilen Trump, tarzıyla karşıtlarının tepkisini çekti.
11
15
TRUMP YAPTIRIMLARA DESTEK VERMEDİ
Trump, Kongre’nin S-400 krizi nedeniyle onayladığı Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarına destek vermedi. Ancak Türkiye, F-35 savaş uçağı projesinden çıkarıldı.
Başkan Trump, terör örgütü YPG/PKK ile ABD’nin ittifakının Obama döneminden miras kalan bir durum olduğunu savundu.
Suriye’nin kuzeyinden asker çekme kararına rağmen örgüte yaptığı yardımları sürdürdü.
12
15
OBAMA’NIN SAĞ KOLUYDU
Pensilvanya doğumlu Joe Biden (77), henüz 31 yaşında iken Delaware eyaletinin senatörü olarak göreve başladı. 1988 yılında başarısız bir başkanlık kampanyası yürüten Biden, kariyerinin önemli bölümünü Delawere Senatörü olarak geçirdi. Obama’nın 2008 seçiminde başkan yardımcısı olarak seçtiği Biden, iki dönem bu görevde kaldı. Obama, Biden’a destek veriyor.
13
15
BIDEN’DAN TEPKİ ÇEKEN AÇIKLAMALAR
Biden, ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde YPG/PKK ile işbirliği yapmaya başladığı dönemde başkan yardımcısıydı.
Biden, New York Times’a bir açıklamasında “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a karşı, seçim yoluyla muhalefeti iktidara taşıma” ifadelerini kullandı.
Türkiye’yi Azerbaycan’a silah göndererek çatışmaları körüklemekle suçladı. Ayasofya’nın yeniden müze olması gerektiğini savunuyor.
14
15
ERKEN ZAFER İLANINA UYARI
Twitter, resmi sonuçlar açıklanmadan zafer ilan eden adaylar ve kampanya hesaplarının paylaşımlarına uyarı etiketi koyacağını duyurdu. Sosyal medya şirketinden yapılan açıklamada, 100 binden fazla takipçisi olan hesapların seçim sonuçlarına ilişkin mesajlarına da etiket konulacağı kaydedildi.
15
15
İŞLETMELER ÖNLEM ALIYOR
ABD’de başkanlık seçimleri öncesinde başkent Washington ve New York’taki mağazalar güvenlik önlemlerini arttırdı. Siyah Amerikalı George Floyd’un polis tarafından öldürülmesinin ardından ülke genelinde başlayan, polis şiddetine yönelik başka örneklerle tekrar tekrar alevlenen şiddetli protestolar ve seçim gecesindeki muhtemel bir kaos durumu iş yeri sahiplerini endişelendiriyor. Federal Soruşturma Bürosu (FBI), seçim sonrasında şiddete ve yağma olaylarına karışanları sıkı bir şekilde takip edeceklerini ve haklarında gerekli işlemleri yapacaklarını duyurdu.