Faiz ödemeleri %43,4 artışla 1 trilyon 914,7 milyar liraya ulaştı!
Kamuda harcamaların kısılmasıyla ilk sekiz ayda elde edilen rekor tutardaki faiz dışı fazlaya rağmen, yüklü faiz ödemeleri ciddi boyutta nakit açığına yol açtı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre ocak-ağustos döneminde Hazine’nin nakit bazda gelirleri geçen yılın eş dönemine göre yüzde 35,7 artışla 11 trilyon 9,8 milyar, harcamaları ise yüzde 31,9 artışla 12 trilyon 418,1 milyar lira oldu. Özelleştirme ve fon geliri olarak 4,1 milyar liralık da giriş kaydedilen bu dönemde Hazine nakit dengesi 1 trilyon 404,2 milyar lira açıkla bağlandı. Nakit açığı geçen yılın aynı dönemindekinin yüzde 9,9 üstünde gerçekleşti. Bunun ilk sekiz aylık dönemler itibarıyla şu ana kadarki en yüksek nakit açığı olduğu belirlendi.
YÜKSEK AÇIĞIN KAYNAĞI REKOR FAİZ ÖDEMESİ
İlk sekiz ayda verilen yüksek nakit açığı tamamen, rekor düzeyde gerçekleşen faiz ödemelerinden kaynaklandı. Hazine’nin bu dönemdeki nakit harcamalarının 10 trilyon 503,4 liralık bölümünü oluşturan faiz dışı harcamalar önceki yıla göre artış yüzde 30 ile enflasyonun biraz altında arttı, başka bir deyişle “reel” olarak az da olsa geriledi. Buna karşılık faiz ödemeleri yüzde 43,4’le yıllık enflasyonun çok üzerinde bir artışla 1 trilyon 914,7 milyar liraya ulaştı. Bunun da ilk sekiz aylık dönemler itibarıyla tüm yılların en yüksek faiz ödemesi olduğu belirlendi. Geçen yılın aynı dönemine göre 579,9 milyar lira daha fazla faiz ödemesi gerçekleştirildi. Ocak-ağustos dönemleri itibarıyla faiz ödemelerinin geçen yıl nakit bazda toplam giderler içindeki yüzde 16,4 olan payı, bu yıl yüzde 17,4’e çıktı. Hazine’nin faiz dışı dengesi ocak-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemindekinden 473,6 milyar lira daha fazla olmak üzere 506,5 milyar lira fazla verdi. Sekiz aylık dönemler itibarıyla faiz dışı fazlanın rekor artışa rağmen, faiz ödemelerindeki artıştan düşük kalması nedeniyle Hazine’nin nakit açığı 126 milyar liradan fazla büyüdü
YILLIK GERÇEKLEŞME TAHMİNİ 2,8 TRİLYON LİRA
Geçen yıl eylül ayında hazırlanan Orta Vadeli Program’da (OVP) 2026’nın tümünde faiz ödemeleri 2 trilyon 741,7 milyar TL olarak öngörülmüştü. Ödemeler ilk sekiz ayın sonunda 2 trilyon TL’ye yaklaşırken, yeni açıklanan 2027-2029 dönemine ait OVP’de bu yılın tümündeki faiz ödemelerinin 2 trilyon 824,9 milyar liraya ulaşacağı tahmin edildi. Bu hedefin aşılmaması için yılın geri kalan dört ayındaki faiz ödemelerinin 910 milyar TL’de kalması gerekiyor. Bu da Hazine’nin ilk sekiz ayda ortalama 239 milyar TL olan faiz ödemesinin kalan dönemde 227 milyar TL’ye düşmesi demek. Ancak özellikle yüzde 146’ya ulaşan iç borç döndürme oranı ve yüksek faiz ortamı nedeniyle sonraki aylarda faiz yükünün azalması bir yana, kümülatif olarak artması olası. Yeni OVP projeksiyonlarına göre faiz ödemelerinin 2027’de 3 trilyon 975 milyar, 2028’de 4 trilyon 693,9 milyar ve 2029’da 5 trilyon 244,8 milyar liraya ulaşacağı öngörülüyor.
Yorumlar