EYT'li ve emeklilere büyük şok! SGK uzmanı Özgür Erdursun üstüne basa basa uyardı: O kişilerin emekliliği iptal edilebilir

SGK uzmanı Özgür Erdursun, 18 yaşından önce yapılan sigorta girişleriyle ilgili tartışmaların tüm sigortalıları kapsamadığını belirtti. Tartışmanın yalnızca anne veya babaya ait işyerlerinde sigortalı gösterilen kişilere yönelik olduğu ifade edilirken, bazı durumlarda EYT hakkı ve emeklilik süreçlerinin risk altına girebileceği belirtildi. Peki, SGK kimlerin emekşliğini iptal edecek?

SGK'nin 2013/11 sayılı Genelgesi kapsamında yapılan değerlendirmelerin, özellikle aile işyerlerinde sigortalı gösterilen kişiler açısından hukuki ihtilaflara neden olduğu aktarılıyor.

SGK UZMANI ÖZGÜR ERDURSUN ÜSTÜNE BASA BASA UYARDI

Özgür Erdursun’un aktardığı bilgilere göre, 18 yaşından önce bir fabrika, market, atölye, şirket veya farklı bir işveren yanında çalışanların sigortalılık kayıtlarıyla ilgili genel bir iptal uygulaması bulunmuyor.

Mevcut tartışmanın yalnızca anne veya babasına ait işyerinde sigortalı gösterilen kişileri kapsadığı belirtiliyor.

SGK GENELGESİ NE DİYOR?

Sorunun temelinde SGK'nin 2013/11 sayılı Genelgesi yer alıyor. Söz konusu genelgede, anne veya babaya ait işyerinde çalışan çocuğun sigortalı sayılabilmesi için vasi katılımıyla düzenlenmiş ve hakim onayından geçmiş bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerektiği ifade ediliyor.

SGK'nin da bu düzenlemeye dayanarak, gerekli şartların oluşmadığı bazı durumlarda anne veya babaya ait işyerlerinden yapılan sigorta bildirimlerini geçersiz kabul edebildiği belirtiliyor.

Bu durumun, çalışma hayatına yıllar önce başlayan ve primleri uzun süredir kayıt altında bulunan kişiler açısından emeklilik planlarını etkileyebileceği değerlendiriliyor.

EYT'LİLERE BÜYÜK ŞOK

Uygulamanın en önemli sonuçlarından biri EYT kapsamında ortaya çıkıyor. İlk sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce anne veya babasına ait işyerinden yapılan bir kişinin, SGK tarafından bu girişinin geçersiz sayılması halinde sigorta başlangıç tarihi ileriye taşınabiliyor. Bu durumda kişi EYT kapsamı dışında kalabiliyor.

Riskin yalnızca sigorta başlangıcıyla sınırlı olmadığı belirtiliyor. İlk sigorta girişi başka işyerlerinden yapılmış olsa bile, çalışma hayatının belirli dönemlerinde 18 yaşından küçükken anne veya babasının işyerinde çalışan kişilerin prim günleri de etkilenebiliyor.

Söz konusu hizmetlerin iptal edilmesi halinde toplam prim gün sayısının eksik hale gelebileceği ve emeklilik için gerekli şartların kaybedilebileceği ifade ediliyor.

MAHKEMELER FİİLİ ÇALIŞMAYA BAKIYOR

SGK genelgede yer alan şekli şartları esas alırken, mahkemeler ise çoğu zaman kişinin fiilen çalışıp çalışmadığını değerlendiriyor. Yargıtay’ın son yıllardaki kararlarında temel yaklaşımın, gerçek çalışmanın tespit edilmesi yönünde olduğu belirtiliyor.

Mahkemelerin değerlendirdiği kriterler arasında şunlar yer alıyor:

Fiili çalışmanın bulunması
İşyerindeki faaliyetler
Bordro kayıtları
Ücret ödemeleri
Tanık beyanları
Dosyadaki diğer deliller

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 23 Şubat 2023 tarihli kararında, annesine ait işyerinde 18 yaşından önce geçen çalışmaların fiili çalışma ile ispatlandığı kabul edildi ve SGK'nin itirazı reddedildi.

Kararda, çocukları korumaya yönelik düzenlemelerin çocuk aleyhine yorumlanamayacağı vurgulandı. Ayrıca çocuk yararına oluşturulan hukuk kurallarının yıllar sonra sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacağı ifade edildi.