Erdoğan gündeme getirmişti... Murat Bardakçı utanç belgelerini ortaya çıkardı
Yıldız Sarayı ayıbı... Murat Bardakçı Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın gündeme getirdiği skandalın belgelerini yayınladı
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz gün katıldığı iftar programında yakım tarihe utanç lekesi olarak geçen bir olaydan bahsetmişti.
“Yıldız Sarayı’nın bir zamanlar kumarhane ve meyhane olarak kullanıldığını” söyleyen Erdoğan'ın bu sözlerine tarihçi Murat Bardakçı bugünkü köşesinden tarihi belgeler ile destek verdi.
Yıldız Sarayı'nın kumarhane olarak kullanıldığını zaman zaman önceki yazılarında da gündeme taşıyan Bardakçı bu kez çarpıcı belgeleri köşesinde okuları ile paylaştı.
Murat Bardakçı'nın Yıldız Sarayı yazısı şöyle:
“Yıldız Kumarhanesi” hakkında topladığım evrakı yakında kitap olarak yayınlayacağım. Bugün, Cumhurbaşkanı’nın da sözünü ettiği konunun, yani “Yıldız’ın kumarhane ve meyhane yapılması” macerasının kronolojisini Başbakanlık Osmanlı ve Cumhuriyet Arşivleri’nde bulunan bazı belgelere dayanarak vermekle yetiniyorum.
İşte, Cumhuriyet’in ilânından hemen sonra, Yıldız ile diğer bazı saraylar hakkında alınan kararlar ile uygulamaların özeti:
DOLMABAHÇE KİRALANDI
-Maliye, 1924’te Dolmabahçe Sarayı’nın karşısında bulunan mefruşat deposu, itfaiyye kalemi, yoklama dairesi, veliahd mutfağı, ahır, odalar ve mutfak kısımlarını Galata’da Bağdat Hanı’nda Human ve Şürekâsı Şirketi’nin Genel Müdür Vekili Mösyö Kohen isminde bir Museviye yıllık 1200 lira bedel ile ve üç seneliğine kiraladı.
Yıldız Kumarhanesi’nin sahibi İtalyan işadamı Mario Serra.
1927’de bir gazetede çıkan ve Yıldız Sarayı’nda oynanan ruleti gösteren temsilî bir resim.
-16 Şubat 1924 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Çırağan Sarayı’nda daha önceŞehzade Osman Fuad Efendi tarafından kullanılan bina ile Hilâfet Mızıkası Dairesi, Sultanahmet’te bulunan ve yanmış olan Baytar Mektebi’ne tahsis edildi
-Aynı senenin 3 Mart’ında da, Topkapı Sarayı “içerisinde bulunan kıymetli eserlerin muhafazası ve İstanbul’a gelecek olan ziyaretçilerin gezebilmeleri”maksadıyla ve yine Bakanlar Kurulu kararı ile İstanbul Âsâr-ı Atîka Müzesi’ne, yani bugünün Arkeoloji Müzeleri’ne bağlandı.
-1 Haziran 1924’te yine Bakanlar Kurulu Kararı ile, Meşrutiyet’in ardından birkaç sene boyunca Maarif Nezareti tarafından idare edilen ve daha sonra Hazine-i Hassa Müdüriyeti’ne devredilen Yıldız Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi’ne verildi. Sultan Abdülhamid’in hususî kitaplığı sayılan Yıldız Kütüphanesi bugün“İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kitaplığı” olarak kullanılıyor ve kütüphanedeki çok kıymetli bazı eserlerin geçtiğimiz senelerde çöpe atılmaları hâlâ tartışılıyor.
-Maarif Vekâleti, 4 Haziran 1924’te daha önce Topkapı Sarayı’nda bulunan ve ziyafetlerde kullanılmak maksadıyla Yıldız Merasim Dairesi’ne götürülmüş olan 561 adet Sevr porseleninin Topkapı’ya iadesini istedi. Talep, Bakanlar Kurulu’nun gündemine geldi ve 20 Temmuz 1924’te çıkartılan kararname ile 561 parça porselen, Topkapı Sarayı’na gönderildi.
-27 Temmuz 1924 tarihli kararname ile ve halkın istifadesine sunulması maksadıyla, Yıldız Sarayı’nın bahçesi Belediye’ye kiralandı.
-Yıldız ile ilgili en önemli Bakanlar Kurulu Kararı, 27 Ağustos 1924’te çıkartıldı. Altında “Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal”in, “Başvekil İsmet”in ve diğer bütün bakanların imzasının bulunduğu kararnamede, “Memleket ekonomisinin kalkınmasını sağlayacak yabancı turistlerin rağbetlerini sağlayabilmek maksadıyla, içerisinde her türlü medenî ihtiyacı karşılayacak oyun ve dans salonları bulunan gazino ve müesseseler vücuda getirilmesi için” Yıldız, Feriye ve o günlerde harabe hâlinde bulunan Çırağan Sarayları’nın yabancı şirketlere kiralanabilmesi için İstanbul Belediyesi’ne yetki veriliyordu.
ŞAMPANYALI AÇILIŞ
-Sarayların hangi maksatlarla kullanılacakları konusundaki merak ve tartışmalar devam ederken, bir ara müştemilâtların satılması gündeme geldi ama Hazine satış yerine kiralamanın daha iyi olacağı görüşünü ifade etti. Bu görüşü Bakanlar Kurulu da benimsedi ve Dolmabahçe Sarayı’nın 1924’te üç seneliğine MösyöKohen’e kiralanmış olan müştemilâtının kira sözleşmesine 12 Eylül 1925 tarihli kararname ile beş sene ilâve edilerek kira müddeti sekiz yıla, yıllık kira bedeli de 1200 liradan 2 bin liraya yükseltildi ve Mösyö Kohen, Dolmabahçe’nin müştemilâtını kullanmaya devam etti.
-26 Ağustos 1925’te çıkartılan başka bir kararname ile, Dolmabahçe Sarayı’ndaki padişah resimlerinin Müzeler Müdürlüğü’ne gönderilmeleri ama Bakanlar Kurulu tarafından karar verilmedikçe “teşhir edilmemeleri”kararlaştırıldı.
