Yakıt vergisi indirimleri ve fiyat müdahaleleri kapıda!
Avrupa Birliği, Orta Doğu kaynaklı yeni enerji şokuna karşı bu kez daha sınırlı ve hedef odaklı destek paketleriyle hareket ediyor. 2022’deki geniş çaplı sübvansiyonların yerini, geçici yardımlar ve enerji dönüşümüne dayalı politikalar almaya başladı.
Avrupa Komisyonu’nun 2026 İlkbahar Ekonomik Tahmin Raporu, Avrupa’nın yeni enerji krizine karşı yaklaşımında büyük bir değişim yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre Avrupa ülkeleri artık çok daha dar mali alanla hareket ediyor. 2022’de uygulanan geniş kapsamlı enerji destekleri bu kez yerini daha küçük ve hedeflenmiş müdahalelere bıraktı. Avrupa Birliği, özellikle bütçeleri zorlayacak kalıcı sübvansiyonlardan kaçınılmasını istiyor. Komisyon verilerine göre Avrupa ülkelerinin yeni enerji krizine karşı açıkladığı toplam destek miktarı şu ana kadar 14,5 milyar Euro seviyesinde kaldı. Bu rakam, 2026 Avrupa Birliği GSYH’sinin yalnızca yüzde 0,07’sine denk geliyor.
EKONOMİYE OLAN MALİYETİ YÜZDE 2,2'YE ULAŞTI
Desteklerin yıl sonuna kadar sürmesi halinde bile toplam maliyetin GSYH’nin yüzde 0,2’si seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor. Buna karşılık 2022’de enerji desteklerinin maliyeti yüzde 1,2’ye ulaşmıştı. 2022-2024 döneminin toplamında ise enerji desteklerinin Avrupa ekonomisine maliyeti yüzde 2,2 seviyesine kadar çıkmıştı. Bu tablo, Avrupa’nın artık eski kadar geniş mali hareket alanına sahip olmadığını gösteriyor. Raporda dikkat çeken en önemli başlıklardan biri de değişen ekonomik koşullar oldu. Avrupa, yeni enerji krizine pandemi sonrası toparlanmanın sürdüğü 2022’ye göre çok daha kırılgan bir zeminde yakalandı.
ENERJİ DESTEKLERİNDE KONTROLLÜ DÖNEM
Faiz oranlarının yükselmesi, savunma harcamalarının artması, rekabet yatırımları ve yeşil dönüşüm maliyetleri hükümetlerin bütçe alanını önemli ölçüde daralttı. Bu nedenle enerji desteklerinde daha kontrollü bir döneme girildi. Avrupa Komisyonu, AccelerateEU programı kapsamında desteklerin “hedefli, geçici ve süre sınırlı” olması gerektiğini vurguladı. Özellikle enerji talebini artıracak uygulamalardan kaçınılması çağrısı yapıldı. Komisyon ayrıca elektrikleşme yatırımları, enerji şebekeleri, jeotermal enerji, biyometan üretimi ve enerji bağımsızlığı projelerine ağırlık verilmesini önerdi. Böylece Avrupa’nın dış enerjiye bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.
