Emekli maaşını artırmak isteyen vatandaşlar dikkat: Aralık ayına kadar mutlaka yaptırın!
Emekli olmak isteyen vatandaşlar için uzmanlardan çok önemli bir uyarı geldi. Çalışma primine göre değişen emekli maaşlarının ocak ve temmuz aylarında yapılan artışlar yıllık güncelleme katsayısının fazla olduğunda emekliler için kasım ve aralık ayında dilekçe vermek daha avantajlı.
1
16
Emekli aylığını yükseltmek isteyen vatandaşlar için en kolay çözüm Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen prime esas kazanç tutarının yükseltilmesi. Aylık bağlama oranı sigortalının yaşlılık, malullük, ölüm sigortalarında toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 uygulanıyor.
2
16
YÜKSEK PRİM EMEKLİ MAAŞINI ARTIRIR MI?
Yüksek prim ödemesi aylığı doğrudan artırıyor. 2008 sonrası dönem için aylık bağlama oranı malullük, yaşlılık, ölüm sigortalarında toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 uygulanıyor. Hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınırken, aylık bağlama oranı yüzde 90'ı geçemiyor.
3
16
2000 TARİHİNDEN SONRA EMEKLİ SİSTEMİ
Sigortalının 2000 ve daha sonraki yıllara ait prime esas yıllık kazancı güncelleme katsayısı ile aylık bağlanma oranının çarpımı sonucu bulunuyor. 1 Ekim 2008 sonrasında ortalama aylık kazançla aylık bağlama oranının çarpımı sonucu bulunmaya başladı
4
16
PRİM GÜNÜ FAZLA OLMASI EMEKLİ MAAŞINI ETKİLER Mİ?
Prim gün sayısının yüksek olması, uzun yıllar çalışmak geliri artırmak için tek başına yeterli olmaz. Brüt kazancın yüksek yatırılması önem taşıyor. Eğer iki işte birden çalışıyorsanız mutlaka ikinci iş için de prim yatırın. SGK'ya bildirilen matrah artınca emekli aylığı da yükseliyor.
5
16
1999 ÖNCESİ DÖNEMİN TAMAMINDA ÇALIŞMAYANLAR BORÇLANMAYA GIDEBİLİR Mİ?
Sabah Gazetesinden Hazal Ateş'in haberine göre Bu yıllarından tamamında çalışmayanlar askerlik, doğum, yurtdışı borçlanmaya gidebilir. Borçlanmanın yüksek tavandan yatırılması aylığı artırır.
6
16
EMEKLİ AYLIĞINI YÜKSELTMEK İÇİN NE YAPMAK GEREKİYOR?
2000 öncesi yüksek basamaktan prim ödeyenlerin aylığı daha yüksek olur. Ekim 2008 sonrasında aylıklar daha düşük hesaplanıyor. Emekli aylığını yükseltmek isteyen Bağ- Kur'lular prime esas kazançlarını yükselterek yüksek prim ödemeli.
7
16
ÇOCUK SAYISININ FAZLA OLMASI EMEKLİ AYLIĞINI ARTIRIR MI?
Başvurulurken tahsis formu doldurulur. Bakmakla yükümlü eşle birlikte çocuk sayısı da eklenir. Bakmakla yükümlü kişiler olması aylık bağlama oranını artırır.
8
16
SSK'DAN EMEKLİ OLMAK AVANTAJLI MI?
İmkânı olanlar isteğe bağlı sigorta, Bağ-Kur yerine SSK seçeneğine yönelmeli. 2008 öncesi sigortalı olanlarda hangi kurumdan emekli olunacağının belirlenmesi için son yedi yıla bakılıyor. Son yedi yıl iki kuruma bağlı çalışanlar 3.5 yılı aşan hizmetin bulunduğu kurumdan emekli olur. SSK'dan emekli olmak isteyenlerin son 3.5 yılı bu sigorta kolunda geçirmesi gerekiyor. Bu da daha erken ve yüksek aylık imkânı veriyor.
9
16
2000 ÖNCESİ PRİMLERİN ÖNEMİ NEDİR?
2000 önceki dönem aylık hesabı gösterge, memur maaş katsayı ve aylık bağlama oranı çarpımı ile bulunuyor. 31 Aralık 1999 gününe kadar normal koşullarda 5 bin prim günü için göstergeden aylık bağlanacaksa aylık bağlama oranı yüzde 60 uygulanıyor. Aylık bağlama oranı 5 bin prim gününden sonra her tam 240 gün için yüzde 1, kadınlar için 50, erkekler için de 55 yaşından sonraki her tam yaş için yine yüzde 1 oranında artırılıyordu. Gösterge sisteminin esas alındığı 2000 öncesi primler emekli aylığını yükseltiyor.
10
16
ASKERLİK BORÇLANMASININ AYLIĞA ETKİSİ NEDİR?
Askerlik borçlanmasının emekli aylığına etkisi, prim ödeme gün sayısı, askerlik dönemi ve göstergeye göre değişir. Özellikle 2000 öncesi dönemin yüksek tavandan yatırılması geliri artırmada önemli katkı sağlar. Kanuna göre askerlikte geçen hizmet süreleri, sigortalılığın başlangıç tarihinden önce ise; sigortalılık başlangıç tarihi, borçlandırılan süre kadar geriye götürülür.
11
16
İŞVERENİN ÜCRETİ DÜŞÜK GÖSTERMESİ DURUMUNDA NE YAPMALI?
Ücretin düşük bildirimi emekli aylığını da düşürür. Kurum'a dilekçe verilebileceği gibi dava açılarak da hizmet tespiti yaptırılabilir. İlerleyen dönemde sıkıntı yaşamamak için yatırılan primlerin düzenli olarak kontrol edilmesinde fayda bulunuyor.
12
16
MEMURUN EMEKLİLİĞİNDE EK GÖSTERGE ÖNEMİ NE?
Memurlar emekli olurken derecesi, kademesi, hizmet süresi, ek göstergesi belirleyici oluyor. Ekim 2008 öncesi işe başlayan memurun emekli aylığı hesaplanırken gösterge, katsayı sistemi dikkate alınıyor. Buna göre 25 yıl çalışan memura aylık kazancının yüzde 75'i oranında aylık bağlanıyor. 2008 sonrası ise bu oran yüzde 50'ye düşüyor.
13
16
YAŞLILIK AYLIĞI ŞARTLARI NEDİR?
1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar çalışma hayatı boyunca en fazla hizmetinin bulunduğu statüden emekli olacaktır. Bu tarihten önce sigortalı olanlar ise son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla statüden, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu statüden bağlanır.
14
16
EMEKLİ AYLIĞI ÖDEMESİ NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Sigortalıların aylığa hak kazanma şartlarını yerine getirmeleri halinde aylıkları, yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren başlamaktadır. Kurumca bağlanan aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz tarihlerinden geçerli olmak üzere bir önceki altı aylık döneme ait TÜFE oranı kadar artırılır.
15
16
HANGİ SİGORTALILAR DAHA KOLAY YAŞLILIK AYLIĞINA HAK KAZANIR?
Sosyal güvenlik uygulamalarında, çalışmaya başladığı tarihten önce malul olan, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlana, çalışma gücü kaybı olan, maden işyerinin yer altı işlerinde çalışan, erken yaşlandığı tespit edilenlere kolay şartlarda emeklilik imkanı sağlanıyor.
16
16
EMEKLİ KİŞİ ÇALIŞTIĞI İŞTEN AYRILDIĞINDA EMEKLİ AYLIĞI TEKRAR NASIL BAĞLANIR?
Tekrar hesap edilir mi? Yeni aylık, eski aylığın kesildiği tarihten sonra aylıklara yapılacak artışlar uygulanarak yeni aylık başlangıç tarihi itibarıyla bulunan tutarı ile emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmi aylığın toplamından oluşur.