Don felaketi çiftçiyi yıktı! Rekor tazminat ödenecek! Borçlar ertelenecek...
Türkiye, 34 ili vuran tarihin en büyük zirai don felaketiyle sarsıldı. Kayısıda %90, üzüm ve fındıkta %50’den fazla kayıp öngörülüyor. Tarım Bakanlığı, hasar tespitini 1 ayda tamamlayacak. TARSİM sigortalı çiftçilere hızlı ödeme yapılacak; sigortasız ÇKS’li üreticilere masraflarına göre destek verilecek. Üzümde %54, kayısıda %28 sigorta oranıyla rekor tazminat bekleniyor. Çiftçi borçları ertelenecek.
Türkiye, Nisan 2025’te tarihin en büyük zirai don felaketlerinden birini yaşadı.
34 ilde 16 meyve türünü vuran felaketin yaralarını sarmak için Tarım ve Orman Bakanlığı, hasar tespit çalışmalarını sürdürüyor.
İlk verilere göre kayısıda %90, üzüm ve fındıkta %50’nin üzerinde kayıp öngörülürken, nihai rapor bir ay içinde tamamlanacak. TARSİM sigortalı çiftçilere ödemeler hızla yapılacak, sigortasız ÇKS’li üreticilere ise masraflarına göre destek verilecek.
200 BİN TON FINDIK KAYBI...
Tarım Bakanlığı ekipleri, 10-13 Nisan 2025’te sıcaklıkların -15°C’ye düştüğü felaketin ilk gününden itibaren sahada. Malatya’da kayısı, Manisa’da üzüm, Karadeniz’de fındık gibi ürünlerde ciddi kayıplar tespit edildi. Malatya Ticaret Borsası, kayısının tamamının kaybedildiğini belirtirken, Salihli Ziraat Odası üzümde bazı bölgelerde %100 hasar raporladı. Ulusal Fındık Konseyi, 200 bin ton fındık kaybı tahmin ediyor. Nihai rapor için çalışmalar bir ay sürecek.
TARSİM ÖDEMELERİ HIZLANDIRILDI
TARSİM, 1 Şubat-14 Nisan 2025 tarihlerini zirai don kapsamına aldı. Sigortalı çiftçiler, hasar tespitlerinin ardından poliçe kapsamındaki ödemelerini alacak. TARSİM verilerine göre sigorta oranları: üzümde %54, kayısıda %28, fındıkta %22, elmada %25. Ekipler, Malatya, Elazığ, Kahramanmaraş gibi illerde hasar tespitlerini hızlandırdı. Bakan İbrahim Yumaklı, ödemelerin tespit sonrası derhal yapılacağını duyurdu.
SİGORTASIZ ÇİFTÇİYE MASRAF DESTEĞİ
Sigortasız ancak Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı çiftçiler de desteklenecek. Zarar gören mahsullerin üretim masrafları, hasar oranına göre hesaplanarak ödenecek. Örneğin, 1.000 TL masraf yapan bir çiftçi, %100 hasarda 1.000 TL, %50 hasarda 500 TL alacak. Bakan Yumaklı, bu desteğin üretim maliyetlerini karşılayarak çiftçiyi rahatlatacağını belirtti. ÇKS’li üreticiler, il/ilçe müdürlüklerine veya ALO TARSİM 172 hattına başvurabilir.
TARIM BAKANLIĞI VE ÇİFTÇİ DESTEKLERİ
Bakanlık, çiftçi borçlarının faizsiz ertelenmesi ve yeni kredi imkanları için çalışma başlattı. TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, sigortasız çiftçilerin de zararlarının karşılanması için bir fon oluşturulmasını talep etti.
2024’te doğal afet sayısı 1.257’ye ulaşırken, Bakanlık, TARSİM sigortasının %70’ini karşılayarak çiftçileri teşvik ediyor. Çiftçiler, hasar tespiti için müdürlüklere başvurmaya çağrıldı.