Doğum İzninde Büyük Değişiklik: Süre Uzuyor, Haklar Eşitleniyor
Yeni doğum izni düzenlemesiyle izin sürelerinin 20 ya da 24 haftaya çıkarılması, “anne” yerine “ebeveyn” ifadesinin kullanılması ve izin haklarının anne ile baba arasında paylaşılabilmesi planlanıyor. Babaya verilen doğum sonrası izin 5 günden 10 güne çıkarılacak. Ayrıca işçi ve memur arasındaki süt izni ve ücretsiz izin farkları kaldırılarak her iki kesimin de aynı haklardan yararlanması hedefleniyor.
Türkiye’de aile politikaları kapsamında uzun süredir üzerinde çalışılan doğum izni düzenlemesi, yeni detaylarıyla birlikte gündemin en sıcak başlıklarından biri haline geldi. Çalışma hayatında anne ve babaların yükünü hafifletmeyi hedefleyen yeni taslak, doğum izninin kapsamını genişletirken mevcut hakların yeniden düzenlenmesini içeriyor.
Hükümet kaynaklarından edinilen bilgilere göre, doğum sonrası izin sürelerinin artırılması, ebeveynlerin iş-özel yaşam dengesini daha kolay kurmasına yardımcı olacak bir model üzerinde çalışılıyor. Bu kapsamda iznin yalnızca anneye değil “ebeveyne” tanımlanması, sürecin aile içinde daha esnek kullanılabilmesini sağlayacak kritik bir başlık olarak öne çıkıyor. Ayrıca mevcut uygulamadaki işçi-memur ayrımı nedeniyle yetkileri farklılaşan çalışanların haklarının eşitlenmesi için de kapsamlı bir düzenleme hazırlanıyor.
Aile Yılı kapsamında devreye alınması beklenen yeni model, hem çalışma yaşamında hem sosyal politikada önemli bir dönüşümün habercisi olarak görülüyor.
Doğum İzni Süresi Kaç Hafta Olacak?
Taslak çalışmaya göre doğum izninin 20 ya da 24 haftaya çıkarılması üzerinde duruluyor. Mevzuatta geçen “anne” ifadesi yerine “ebeveyn” tanımının kullanılmasıyla birlikte, doğum öncesindeki ve sonrasındaki izinlerin kullanımı daha esnek hale getirilecek. Doktor onayıyla izin hakkının bir kısmının doğum sonrasına aktarılabilmesi mevcut uygulamada yalnızca annenin kullanımına açıkken, yeni düzenlemede bu hakkın babaya da devredilebilmesi planlanıyor. Ayrıca doğum sonrası babalara verilen 5 günlük izin süresinin 10 güne çıkarılması da taslağın önemli maddeleri arasında bulunuyor.
Uzmanlar, izin süresinin artırılmasının doğum sonrası çalışan ebeveynlerin sağlık ve adaptasyon sürecine önemli katkı sağlayacağı görüşünde.
İşçi–Memur Farkı Kapanıyor: Süt İzni ve Ücretsiz İzin Sürelerinde Yeni Dönem
Halen yürürlükte olan uygulamada işçi ve memur anneler arasında ciddi hak farklılıkları bulunuyor. Mevzuata göre işçi anneler, çocuk 1 yaşına gelene kadar günde 1,5 saat süt izni kullanırken; memur annelere ilk 6 ay 3 saat, ikinci 6 ay ise 1,5 saat süt izni hakkı tanınıyor. Yeni düzenlemede işçi annelerin de memurlarla aynı sürelerde süt izni kullanabilmesi planlanıyor. Bu değişiklik, çalışma hayatındaki statü farkından kaynaklanan hak eşitsizliğini ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Benzer bir uyum süreci ücretsiz izinlerde de hayata geçirilecek. Halihazırda memurlar doğum sonrası 2 yıla kadar ücretsiz izin alabilirken, işçiler yalnızca 6 ay izin kullanabiliyor. Taslak modele göre işçi annelerin de 2 yıla kadar ücretsiz izin kullanabilmesi hedefleniyor. Böylece çocuk bakımında ebeveynlerin çalışma hayatına dönüş sürecini planlarken daha geniş bir takvime sahip olması sağlanacak.
Yeni modele ilişkin son değerlendirmeler tamamlanırken, düzenlemenin kısa süre içinde kamuoyuna duyurulması bekleniyor.
