Tasarruf paketi de işe yaramadı: Harcamalar arttı
Enflasyonu tek haneye indirme hedefiyle 2023’ten bu yana uygulanan “parasal sıkılaştırma” ve 2024’te açıklanan kamuda tasarruf paketine rağmen devletin tüketim harcamaları hızlı arttı.
Ekonomi yönetiminin Mayıs 2024 başında açıkladığı ve üç yıllık bir dönemi kapsayan kamuda tasarruf ve verimlilik paketi ile kamu harcamalarında yılda 100 milyar lira tasarruf öngörülmüştü. Ancak devletin aradan geçen iki yılda tüketim mal, malzeme ve hizmeti alımları için ödediği para 1 trilyon liraya yaklaştı. Harcamaları en fazla, tasarruf kapsamında yer almayan savunma ve güvenlik amaçlı alımlar büyütürken, artan fiyatlar dolayısıyla enerji giderleri, yiyecek içecek, giyim kuşam gibi alanlara yapılan harcamalar da yüksek boyutlara ulaştı.
İLK DÖRT AYDA TÜKETİM YÜZDE 62,1 ARTTI
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın merkezi yönetim bütçe verilerine göre bu yıl ocak-nisan döneminde tüketime yönelik mal ve malzeme alımları, geçen yılın eş dönemine göre yüzde 62,1’le enflasyon iki katı bir artış kaydederek 178,2 milyar lira oldu. Bunun yaklaşık 73 milyarını geçen yıla göre yüzde 148,3’lük rekor artış kaydeden güvenlik ve savunmaya yönelik alım ve giderler oluşturdu. Dört ayda akaryakıt, elektrik, doğal gaz gibi enerji giderleri 51,5 milyar, yiyecek, içecek alımları 29,2 milyar, kırtasiye, yayın, baskı ve büro malzemesi alımları 4,3 milyar, özel malzeme alımları 3,8 milyar, giyim kuşam alımları 1,9 milyar, diğer tüketim mal ve malzemesi alımları da yaklaşık 11 milyar lira oldu.
SON BİR YILDA 587,3 MİLYAR TL'LIK MAL ALIMI YAPILDI
Nisan sonu itibarıyla son bir yıllık dönemde tüketime yönelik mal, malzeme ve hizmet alım giderleri 587,3 milyar liraya ulaştı. Son bir yıldaki tüketim gideri, Mayıs 2024-Nisan 2025 dönemini kapsayan önceki bir yıllık döneme göre cari olarak yüzde 44,9 artış kaydetti. Tüketim harcamaları, bu dönemlere göre toplam bütçe harcamalarında yüzde 34,9 olan artışın oldukça üzerinde gerçekleşti. Tüketici fiyatları bazında (TÜFE) nisan sonu itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,4 olan enflasyonla indirgendiğinde devletin tüketim giderlerinin son bir yılda reel olarak da yüzde 9,4 büyüdüğü belirlendi. Mayıs 2024’te kamuda tasarruf ve verimlilik paketi açıklandığında anılan yılın nisan sonu itibarıyla son bir yıldaki tüketime yönelik mal ve hizmet alımlarının tutarı 247,7 milyar lira olmuştu. Söz konusu tutar Mayıs 2024-Nisan 2025 arasındaki bir yıllık dönemde 405,3 milyar liraya çıktı. Mayıs 2025-Nisan 2026 arasındaki son bir yılda yapılan 587,3 milyar lira ile birlikte, tasarruf paketinin ikinci yılında kamunun tüketim mal ve malzemesi alımı için ödediği toplam para ise 992,6 milyar liraya ulaştı.
