Cumhuriyet altını 100 yaşında! Bir asırlık güvenin parlayan simgesi
Cumhuriyet’in ilanıyla aynı yıl doğan cumhuriyet altını, bugün tam 100 yaşında. 29 Ekim 1923’te eski sikke basım kalıpları tarihe karışırken, yeni Türkiye’nin ilk altın meskûkü için çalışmalar başladı. Ekim 1925’te Topkapı Sarayı avlusundaki Darphane’de düzenlenen görkemli törenle basılan 5 liralık ilk cumhuriyet altını, Maliye Vekili Abdülhalik Renda tarafından bizzat Atatürk’e sunuldu. Bu an, hem ekonomik hem de sembolik bir dönüm noktasıydı...
1
7
Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Faruk Gözübüyük, AA’ya yaptığı özel açıklamada, “İlk cumhuriyet 5 liralık altın, 1951’de bugünkü standardına kavuştu” dedi.
TBMM’nin 1951 tarihli kararıyla sadece Darphane’nin yetkisine verilen üretim, 24 ayar saf altından başlıyor, döküm, hadde, tolerans, tav, baskı, kenar tırtıl ve kalite kontrol gibi yüksek güvenlikli aşamalardan geçerek 22 ayar olarak tamamlanıyor.
Sikke ve ziynet olmak üzere 2 grupta, 10 farklı çap ve ağırlıkta üretilen altınlar, Atatürk kabartmalı “Ata lira”dan ince işçilikli takı ziynetlerine uzanan zengin bir yelpazeye sahip.
2
7
Bir yüzünde hakimiyet, diğerinde nakış
Sikke altınlarının bir yüzünde “Türkiye Cumhuriyeti” ve “1923” yazısı altında basım yılı, diğer yüzünde “Hâkimiyet Milletindir” ile Atatürk portresi ve “Ankara” ibaresi yer alıyor; kenar tırtılı düz.
3
7
Ziynet altınlarında ise kaligrafik “Türkiye Cumhuriyeti” ve basım tarihi bir yanda, ortasında Atatürk resmi, yıldız ve nakış süslemeli diğer yanda; kenar tırtılı eğik. Gözübüyük, “Bu detaylar, Cumhuriyet’in estetiğini ve gücünü yansıtıyor” vurgusu yaptı.
4
7
Darphane'nin, ürettiği ürün ve sunduğu hizmetlerin standartlaştırılması kapsamında 2013 yılından itibaren Kalite Yönetim Sistemi Belgesi sahibi olduğuna dikkati çeken Gözübüyük, altın üretiminde yapılan modernizasyonla kuruluşta en yeni teknolojilerin kullanılmaya başlandığını söyledi.
5
7
Gözübüyük, ayrıca daha hassas ve hızlı hadde sistemleri ile tolerans aralığını çok daha hassas yönetebilen sistemler kurulduğunu, üretim hattında manuel olarak yürütülen pek çok alanda otomasyona geçildiğini ifade etti.
6
7
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Gözübüyük, piyasa talebine göre altın gruplarına yönelimin değiştiğini belirterek, "Meskük 100, ziynet 100 ve ziynet 25 en çok tercih edilen altın gruplarıdır." dedi.
Üretim planlaması ve ürün stoklamasında bu gruplara ilişkin istatistiklerin dikkate alındığını belirten Gözübüyük, şunları kaydetti:
"Bu amaçla, üretim kapasitesini iki katına çıkaracak bir yatırım olan Kartal Altın Üretim Hattı tamamlanmış olup test çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca piyasanın talep yelpazesi dikkate alınarak altına dayalı diğer enstrümanlar piyasayla buluşturulmaktadır. Buna örnek olarak S1 altın sertifikasını verebiliriz. Darphane Altın Sertifikası, 0,995 saflıkta 15 ton altın ihraç tavanı kapsamında her biri 0,01 gram altını temsil edecek şekilde vadesiz olarak ihraç edilen ve sahibine Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda yayınlanan İzahname kapsamında fiziki altına dönüşüm imkanı tanıyan, Borsa İstanbul AŞ Pay Piyasası bünyesindeki emtia pazarında 'ALTIN.S1' koduyla işlem gören sermaye piyasası aracıdır."
7
7
Yatırımın ve takının değişmez tercihi
Cumhuriyet altını, kâğıt paralardan daha eski bir geçmişe sahip olarak hem güvenli liman hem de özel gün hediyesi olmayı sürdürüyor. İlk Atatürk resimli meskûkler 1944’te, ziynetler 1938’de basılmıştı. Bugün 100. yaşını kutlayan bu altın, Cumhuriyet’in ekonomik bağımsızlığının ve estetik mirasının yaşayan kanıtı.