Çizgisel momentum tanımı, formülü

Momentum veya çizgisel momentum, kütlenin hareketinin bir ölçüsüdür. Hareket halindeki kütle demektir. Kütlesi olan bir cisim hareket ediyorsa mutlaka momentumu vardır.. Peki, çizgisel momentum nedir? Ayrıntılar haberimizde...

ÇİZGİSEL MOMENTUM NEDİR?

Momentum türetilmiş ve vektörel bir büyüklüktür. Bir cismin momentumunu tam olarak ifade etmek için yalnızca şiddetini söylemek yetmez, mutlaka yönünü de belirtmek gerekir. Sadece cismin çizgisel momentumu 10kgm/s’dir demek yeterli değildir, cismin çizgisel momentumu +x yönünde 10kgm/s’dir diye yönü de eklemek gerekir. Momentum vektörünün yönü her zaman hız vektörüyle aynı yöndedir, çünkü kütle daima pozitif değerlidir. Simgesi p, SI birimi kgm/s’dir.

ÇİZGİSEL MOMENTUM FORMÜLÜ

Momentumun formülü (tanımı) bize bir cismin kütlesi ve hızı büyükse momentumunun da büyük olacağını anlatır. Cismin momentumunu belirlemekte her iki değişkenin de (kütle ve hız) önemi aynıdır. Caddede aynı hızla giden bir kamyonla bir patenciyi düşünün. Kamyonun çok büyük olan kütlesi momentumunun da büyük olmasını sağlar, patencinin momentumu ise küçüktür. Ama kamyon duruyorsa hızı sıfır olur, dolayısıyla momentumu da sıfır olur. Yani duran cisimlerin momentumu sıfırdır, çünkü hareketli kütleye sahip değildirler. Bu durumda hızı az bile olsa patencinin momentumu kamyonunkinden büyük olur.

Şimdi bir de 50kg kütleli bir patenciyle 100kg kütleli olanı kıyaslayalım. İkisi de 4 m/s hızla hareket ediyor olsun. Birinci patencinin momentumunun büyüklüğü 50 x 4 = 200 kgm/s, ikincinin ki ise 100 x 4 = 400 kgm/s olur. Yani aynı hızla gidiyorlarsa kütlesi büyük olan patencinin momentumu da büyük olur. Peki ya 50 kg kütleli patenci 10 m/s hızla giderse? Bu kez momentumunun 50 x 10 = 500 kgm/s olduğunu görüyoruz, 100 kg kütleli patenciden daha fazla.