Başörtüsü yasağının ardından Aliyev'den yeni yasak!
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Devlet Hizmeti Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin kararnameyi imzaladı. Yeni düzenlemeye göre din görevlisi statüsündeki kişiler devlet memurluğu görevlerini üstlenemeyecek; başvurularda adayların din görevlisi olup olmadığı da resmi kurumlar tarafından araştırılacak.
Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin okullara alınmaması ve öğretmenlere yönelik kıyafet kısıtlamalarının yol açtığı tepkiler sürerken, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yeni Devlet Hizmeti Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin kararnameyi imzaladı. Düzenlemeye göre din görevlisi statüsündeki kişiler devlet memurluğu görevlerini üstlenemeyecek. Başvurularda adayların din görevlisi olup olmadığı da resmi kurumlar tarafından araştırılacak.
Azerbaycan'da dini özgürlüklere ilişkin tartışmalar yeni bir düzenlemeyle yeniden gündeme geldi. Aliyev, 16 Ekim 2026'da kabul edilen Devlet Hizmeti Kanunu'nun uygulanmasına yönelik kararnameyi 16 Kasım Pazartesi günü imzaladı. Yeni kanun, devlet memurluğuna kabul şartlarını yeniden belirlerken din görevlilerine yönelik kısıtlama da getiriyor. Karar, ülkede başörtülü öğrencilerin eğitim kurumlarına alınmaması ve bazı öğretmenlerin görevlerinden uzaklaştırıldığına ilişkin haberlerin ardından geldi.
KANUNUN DİN GÖREVLİLERİNİNİ DE KAPSIYOR
Yeni Devlet Hizmeti Kanunu'nun 20.2.8 maddesinde, devlet memurluğu görevlerini üstlenemeyecek kişiler arasında din görevlilerine de yer verildi. Azerbaycan mevzuatında "din xadimləri" olarak tanımlanan kişiler, düzenleme kapsamında devlet memurluğu kadrolarında görev alamayacak.
Kanunun 20.1 maddesinde ise vatandaşların dinlerinden bağımsız olarak, belirlenen şartları karşılamaları halinde devlet memurluğu hakkına sahip oldukları belirtiliyor. Böylece kısıtlama, herhangi bir dine mensup bütün vatandaşları değil, din görevlisi statüsünde bulunan kişileri kapsıyor.
BAŞVURANLARIN DİN GÖREVLİSİ OLUP OLMADIĞI SORGULANACAK
Düzenleme kapsamında devlet memurluğuna başvuran kişilerin din görevlisi statüsünde bulunup bulunmadığı da araştırılacak. Kanunun 20.3.5 maddesine göre başvuru sahiplerinin din görevlisi olup olmadığının belirlenmesi amacıyla ilgili kamu kurumlarına elektronik sistem üzerinden sorgulama yapılacak. Sorguların yedi iş günü içerisinde cevaplandırılması gerekiyor.
Yeni mevzuat, başka bir ülkenin vatandaşlığını kabul eden veya başka devletlere karşı yükümlülüğü bulunan kişilerin devlet memurluğuna kabulüne ilişkin sınırlamalar da içeriyor.
BAŞÖRTÜLÜ ÖĞRENCİLER DERSLERE ALINMAMIŞTI
Azerbaycan'da din görevlilerine yönelik yeni düzenleme, eğitim kurumlarında başörtüsü nedeniyle yaşanan tartışmaların ardından geldi. Bakanlar Kurulu, 21 Eylül 2026'da öğrencilerin okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemeleri değiştirmiş, 6 Ekim'de ise öğretmenlerin kıyafetlerine yönelik yeni kurallar kabul etmişti.
Düzenlemelerde doğrudan başörtüsü yasağı ifadesi bulunmamasına rağmen laik eğitim ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilen kıyafetlerin kullanılmasına izin verilmemişti. 12 Ekim'den itibaren bazı okullarda başörtülü kız öğrencilerin derslere alınmadığı, başörtülü öğretmenlerin de benzer kısıtlamalarla karşılaştığı bildirilmişti. Bazı öğretmenlerin başörtülerini çıkarmamaları nedeniyle görevlerinden uzaklaştırıldığına ilişkin haberler de yayımlanmıştı.
BAKÜ'DE 37 GÖZALTI AÇIKLANDI
Başörtüsü uygulamaları Azerbaycan'da protestolara neden olmuştu. Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim'de yalnızca başkent Bakü'de 37 kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı. Bağımsız kaynaklar ve insan hakları savunucuları ise gözaltı sayısının resmi rakamların üzerinde olduğunu bildirmişti.
İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİ AYRIMCILIK DEĞERLENDİRMESİ YAPTI
Uluslararası Af Örgütü, 16 Ekim'de yaptığı açıklamada başörtülü kız öğrencilerin okullara alınmamasını ayrımcılık olarak değerlendirmişti. Örgüt, laik eğitim anlayışının dini kıyafetlere yönelik genel bir yasağı haklı göstermediğini belirterek öğrencilerin ve öğretmenlerin eğitim kurumlarına dönmelerinin sağlanmasını istemişti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü de 27 Ekim'de yayımladığı değerlendirmede, başörtülü öğrencilerin okullardan geri çevrilmesine ve uygulamaları protesto eden kişilerin gözaltına alınmasına dikkat çekmişti.
KARARNAMEDE KURUMLARA UYUM GÖREVİ
Cumhurbaşkanı Aliyev'in imzaladığı kararnameyle 16 Ekim 2026 tarihli ve 490-VIIQ sayılı kanunun uygulanmasına ilişkin idari düzenlemeler belirlendi. Kararnamede ilgili devlet kurumlarının görev ve yetkileri düzenlenirken yeni kanuna uyum sağlanması amacıyla çeşitli kurumlara da çalışmalar yürütme görevi verildi.
Yorumlar