Asrın felaketinden asrın ihyasına! Tarihi eserler aslına dönüyor, şehirler yeniden hayat buluyor
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat 2023 depremlerinin üçüncü yılında Hatay’da yaptığı açıklamada, “asrın felaketi” olarak nitelendirilen yıkımın ardından kültürel mirasın korunması ve yeniden ayağa kaldırılması sürecinde kaydedilen ilerlemeyi detaylarıyla paylaştı. Bakan Ersoy, 11 ilde yürütülen titiz restorasyon çalışmalarının hem rakamlarla hem de somut örneklerle büyük bir başarı hikâyesine dönüştüğünü vurguladı. İşte detaylar..
1
6
Depremin hemen ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı ekipleri 11 ilde sahaya inerek toplam 5 bin 119 taşınmaz kültür varlığını inceledi. Bu incelemelerde 364 yapı tamamen yıkılırken, 973’ü ağır, bin 206’sı orta, bin 36’sı hafif hasarlı olarak tespit edildi. Enkaz alanlarında güvenlik sağlanırken, nitelikli malzemeler titizlikle ayrıştırıldı ve restorasyon için saklandı. Tüm eserler envanter haline getirilerek Kazı Evi Depoları ile müze müdürlüklerinde koruma altına alındı.
2
6
RESTORASYON ÇALIŞMALARINDA GELİNEN NOKTA
Bakan Ersoy, depremden bu yana 11 ilde toplam 63 restorasyon uygulamasının tamamlandığını, 21 çalışmanın ise kısa sürede bitirileceğini açıkladı. Bakanlığa ait yapılar için bugüne kadar yaklaşık 7,3 milyar lira ödenek kullanıldı. Özel mülkiyetteki tescilli yapılara da destek verildi: Bin 278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya uygulama yardımı olmak üzere toplam bin 554 yapı için yaklaşık 2 milyar lira kaynak aktarıldı.
3
6
HATAY’DA KÜLTÜREL MİRASIN İHYASI HIZLA SÜRÜYOR
Hatay’da proje ve uygulama işleri için yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenek kullanıldı. Bugüne kadar 10 çalışma tamamlanırken 5 proje devam ediyor. Bunlar arasında 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi Projesi ile 16 yapıyı kapsayan Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları’nın 1. ve 2. etapları öne çıkıyor. Antakya’da sivil mimarlık örneklerinden 69 yapının projesi hazırlandı, 2025 itibarıyla 28 yapı daha projelendirildi. 70 yapının proje hazırlıkları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları sürüyor.
4
6
MÜZE VE MOZAİK ÇALIŞMALARI
Hatay Arkeoloji Müzesi’nde kurtarılan 72 adet mozaik panodan toplam 1080 metrekarelik kısım kaldırıldı. Müzede 1125 metrekarelik ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyonu devam ederken, 28 taş eser geçici depolara taşındı. Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi’nde ise 9 eserin restorasyonu tamamlandı. Bakan Ersoy, Hatay Arkeoloji Müzesi’nin bu yıl içerisinde yeni yüzüyle açılışa hazır hale getirileceğini müjdeledi. Hatay Eski Belediye Binası restorasyonu tamamlanırken, Kurtuluş Caddesi kentsel tasarım uygulamalarında da sona gelindi.
5
6
VAKIF ESERLERİNDE TAM İHYA HEDEFİ
Deprem, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne yaklaşık 15 milyar liralık maliyet yükledi. 11 ilde toplam 377 vakıf eseri zarar gördü: 31’i tamamen yıkıldı, 144’ü ağır, 104’ü orta, 98’i hafif hasarlıydı. Üç yılda 109 vakıf eseri (33’ü Hatay’da) özgün hâline uygun restore edildi. Kalan 268 eserin restorasyonu Haziran 2026’ya kadar tamamlanacak. Habib-i Neccar Camii, 27 Aralık 2025’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla ibadete açıldı; kubbe 1400 ton hafifletildi, kalem işlerine kadar her detay aslına sadık kalınarak restore edildi.
6
6
MİLLETİN DAYANIŞMASI VE DEVLETİN KARARLILIĞI
Bakan Ersoy, deprem sonrası milletin gösterdiği dirayet ve dayanışmayı “dünyanın hayranlıkla izlediği” bir örnek olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bölgeye ilk günden itibaren verdiği desteği hatırlatan Ersoy, tüm bakanların valilerle omuz omuza çalıştığını vurguladı. “Umut simsarlığı yapanlara, acıdan siyasi çıkar devşirmeye çalışanlara rağmen emanetimize sahip çıktık” diyen Ersoy, üç yılın sonunda şehirlerin yeniden inşa edildiğini, hayatın normalleştiğini belirtti.
Kaynak: Haber Merkezi