Artışta 75 baz puan kesin! Asıl önemli olan Aralık ayı
FED ’in bu hafta 75 baz puan faiz artırmasına piyasalar kesin gözüyle bakıyor. Yatırımcılar için asıl konu ise Powell’ın aralık ayına ilişkin daha düşük bir faiz artışı sinyali verip vermeyeceği olacak.
1
5
Ekonomistler, ABD Merkez Bankası (FED) yöneticilerinin bu haftaki toplantısında üst üste dördüncü büyük faiz artırımını onaylamasını bekliyor. Dördüncü kez üst üste gerçekleştirilecek 75 baz puanlık faiz artışı gösterge faiz oranlarını %3,75-%4 aralığına getirecek.
MarketWatch’un haberine göre, İsviçre bankası UBS’in ABD Baş Ekonomisti Jonathan Pingle, “Kasım ayı kararı kesin. Açıkçası 75 baz puan faiz artırmazlarsa yere serilirim” ifadelerine yer veriyor.
2
5
FED’in faiz kararı ABD Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri arasında iki gün sürecek toplantının ardından çarşamba günü Türkiye saati ile 21:00’da açıklanacak. FED Başkanı Jerome Powell'ın yarım saat sonra gerçekleştireceği basın toplantısı ise faiz kararından daha kritik önem arz edecek.
Powell’ın açıklamaları sırasında yatırımcıların odak noktası aralık ayı faiz kararı olacak. Zira piyasalar FED Başkanı’nın yılın son faiz kararına ilişkin daha düşük bir faiz artışı sinyali verip vermeyeceği üzerinde duruyor.
3
5
Aralık ayı dilemması
FED'in eylül ayında yayınlanan faiz oranlarına ilişkin "noktasal grafik" (dot plot) projeksiyonu, aralık ayında yarım puanlık bir faiz artışını ve ardından 2023'ün başlarında çeyrek puanlık bir artışı öngörüyordu.
Piyasalar, para politikasında bir değişiklik olacağına dair sinyaller bekliyor. Birçok yatırımcı Powell'ın basın toplantısını daha yavaş bir faiz artışı döneminin gerçekten geldiğini ima etmek için kullanacağını düşünüyor.
Yakın zamanda Wall Street Journal'da yayınlanan bir haberde, bazı FED yetkililerinin faiz oranlarını toplantı başına 75 baz puan artırmaya istekli olmadığı belirtiliyordu. San Francisco FED Başkanı Mary Daly'nin FED’in faiz artışı hızını yavaşlatmaktan bahsetmeye başlaması gerektiği yönündeki yorumu da piyasalarda FED’in faiz politikasını yavaşlatacağına dair bir işaret olarak kabul edildi.
Panteon Macroeconomics Baş Ekonomisti Ian Shepherdson, “Kimse para politikasındaki değişiklik için geç kalmak istemiyor. Yani bir ipucu yeterliydi” ifadelerine yer veriyor.
Wilmington Trust'ın Baş Ekonomisti Luke Tilley, Powell'ın enflasyon konusunda cuma günü gelen iyi haberlere odaklanarak aralık ayında daha küçük bir faiz artışı sinyali vereceğini düşündüğünü söyledi. Tilley, özel sektör ücret artışında belirgin bir yavaşlama olduğuna dikkat çekti.
Powell beklentileri karşılayamayabilir
UBS'den Pingle, FOMC üyelerinin bir vites küçültme sinyali vermeye hazır olamayabileceğine işaret ederek Powell'ın söylemlerini yumuşatmasıyla ilgili temel sorunun bu olduğunu belirtti. Pingle, eylül ayı enflasyon verilerinin FED yetkililerine fiyat artışlarında bir yavaşlama olduğu konusunda bir güven vermeyeceğini savundu.
Powell için bir başka endişe kaynağı da gelecekteki verilerin beklentileri karşılamama ihtimali. 13-14 Aralık'taki bir sonraki FED toplantısına kadar iki istihdam raporu ve iki tüketici fiyatı-enflasyon raporu var. Bu yüzden Powell'ın rotayı tersine çevirmesi gerekebilir.
Amherst Pierpont Menkul Kıymetler Baş Ekonomisti Stephen Stanley, "Önceden taahhüt ederseniz ve veriler yüzünüze tokat gibi çarparsa para politikanızı devam ettiremezsiniz" ifadelerine yer veriyor.
Stanley, bu düşüncenin FED’in tüm yıl boyunca uyguladığı para politikası modeli olduğunu belirtti. FED sadece Mart ayında nihai faiz oranının %3'ün üzerine çıkmayacağını belirterek yanılmıştı.
FED, faiz artışlarının hızını yavaşlatmak istese de piyasanın bunu faiz indiriminin yolda olduğuna dair bir sinyal olarak algılamasından dolayı faiz artışlarının boyutunu sınırlamaya yaklaşmıyor. Zira bazı analistler, ilk faiz indiriminin aslında FED’in faiz artışlarının boyutunu azaltmasından kısa bir süre sonra geleceğine inanıyor.
4
5
Nihai zirve neresi?
Genel anlamda, FED enflasyondan kurtulmak için finansal koşulların kısıtlayıcı kalmasını istiyor.
Pingle, Kansas FED Başkanı Esther George'un daha yavaş bir faiz artırım hızı lehine resmi olarak muhalefet etmesini beklediğini söyledi.
5
5
Ekonomistler arasında bu faiz döngüsünün "zirvesi" veya "nihai faiz oranı" konusunda artan bir anlaşmazlık var. FED, %4,5-%4,75 aralığının nihai faiz artışı oranı olacağını kaleme aldı. Bazı ekonomistler nihai oranının bundan daha düşük olabileceğini düşünüyor. Diğerleri ise oranların %5'in üzerine çıkacağını öngörüyor.
FED'in %5'in altında duracağını düşünenler, hızlı faiz artışlarının "bir şeyleri kıracağından" bir durgunluğa sebep olacağından endişelenme eğilimi gösteriyor. Faizlerin %5’in üzerine çıkması gerektiğini belirtenlerse enflasyonun sanılandan çok daha kalıcı olacağını düşünüyor.
Amherst Pierpont'tan Stanley'i, verilerin belirleyici faktör olmayacağı görüşünde:
“FED’i neyin durdurduğu ya da durmasına izin verdiği sorusunun cevabı muhtemelen verilerden gelmeyecek. Cevap, büyük ihtimalle FED’in faiz artışını duraklatmak için belirlediği bir sayı olacak. FED çok sıkılaşan istihdam piyasaları ve yüksek enflasyon konusunda gerçek anlamda dikkatli davranıyor ve FED bir noktada çıkıp, ‘Tamam, burada durmaya hazırız’ diyecek. Bu bana piyasalar için çok volatil bir dönem olacak gibi geliyor."
FED’in faiz oranları izleyen vadeli işlem piyasaları halihazırda değişkenlik gösteriyor. Yatırımcılar iki hafta önce %5’in üzerinde olan nihai faiz oranlarını şimdilerde %4,85 olarak görüyor. Ekim ayı boyunca, 10 yıllık ABD Hazinesi tahvil getirileri %4,2’nin üzerine tırmanmasının ardından %4 seviyesine geriledi. Stanley konuyla ilgili açıklamasında "Sona yaklaştığınızda, her hareket gerçekten önemlidir" dedi.