Yüksek Askerî Şûra (YAŞ) toplantılarının geçmişten günümüze uzanan arşiv fotoğrafları, Türk devlet protokolünde ve sivil-asker ilişkilerinde yaşanan büyük zihniyet dönüşümünü gözler önüne seriyor. 2007 ve 2026 yıllarına ait iki kare, protokol kurallarının milli iradenin temsiline uygun hale getirilişini net bir durum tespitiyle ortaya koyuyor.
2007: ASKERİ VESAYETİN YAN YANA HİZALANDIĞI DÖNEM
2007 yılına ait YAŞ fotoğrafında; Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarının, dönemin Başbakanı ile aynı hizada ve eşit oturma düzeninde yer aldığı görülüyor. Yürütme erkinin temsilcisi ile askeri bürokrasinin protokolde eşit düzlemde konumlandığı bu tablo, dönemin sivil-asker dengesini ve protokol geleneklerini simgeliyordu.
2026: GÜÇLÜ SİVİL İRADENİN ÖNCÜLÜĞÜNDE YENİ PROTOKOL DÜZENİ
Günümüz YAŞ karelerinde ise devlet protokolünün tamamen demokratik temsil esasına göre yeniden şekillendiği net bir biçimde okunuyor.
Anıtkabir törenlerinde ve şûra düzeninde; halkın oylarıyla seçilmiş Cumhurbaşkanı ve Kabine üyeleri ön sırada yürütme erki olarak yer alırken, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin komuta kademesi Bakanlar Kurulu'nun arkasında konumlanıyor.
AK Parti iktidarında adım adım hayata geçirilen bu düzenleme, ordunun sivil iradenin ve kamu yönetiminin arkasında yer aldığı modern ve demokratik devlet protokolü anlayışının somut bir yansıması olarak arşivlerdeki yerini alıyor.