Bir yapay zeka aracının ürettiği tek bir yanlış bilgi, ABD ile Çin arasında büyük bir askeri krize dönüşmenin eşiğinden döndü. Çin bandıralı bir geminin nükleer silah parçaları taşıdığı yönündeki asılsız değerlendirme, istihbarat sürecinde doğrulanmadan üst komuta kademesine ulaştı ve ABD ordusunda kısa süre içinde askeri müdahale hazırlığı başlatıldı.
CNN International'ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre olay, ABD ile İran arasındaki savaşın devam ettiği 2026 yılının ilkbaharında yaşandı. Hawaii merkezli ABD Pasifik Özel Harekat Komutanlığında görev yapan bir analist, açık kaynaklardan elde edilen verilerle gizli sinyal istihbaratını bir araya getirmek amacıyla yapay zeka destekli bir sohbet robotundan yararlandı.
SAVAŞ UÇAKLARI HAVALANDI, PERSONEL GEMİYE ÇIKMAYA HAZIRLANDI
Yapay zeka aracı, Orta Doğu'da faaliyet gösteren Çin bandıralı bir geminin nükleer silah bileşenleri taşıdığı sonucunu üretti. Analist, ortaya çıkan bilgiyi bağımsız kaynaklardan teyit etmek yerine aynı yapay zeka aracını kullanarak içeriği standart bir askeri istihbarat raporu formatına dönüştürdü.
Hazırlanan belge, resmi bir istihbarat değerlendirmesi olarak üst komuta kademelerine dağıtıldı. Yanlış istihbaratın ulaşmasının ardından ABD savaş uçakları havalandı, silahlı ABD Donanması personeli ise Çin bandıralı gemiye çıkmak üzere son hazırlıklarını yaptı.
OPERASYON, BAŞLAMASINA DAKİKALAR KALA DURDURULDU
Ancak operasyonun başlamasına dakikalar kala rapordaki bilgilerin yanlış olduğu fark edildi. Yetkililer, istihbarat raporunun içeriğinin tamamen asılsız olduğunu ve yapay zekanın yapısal bir "halüsinasyon" sonucunda gerçeğe dayanmayan bilgiler ürettiğini belirtti. Gemiye yönelik müdahale son anda iptal edilerek olası bir askeri çatışmanın önüne geçildi.
ORDUDA YAPAY ZEKA KULLANIMINDA ORTAK GÜVENLİK PROTOKOLÜ YOK
Yaşanan olay, ABD ordusu ve istihbarat kurumlarında yapay zeka kullanımının beraberinde getirdiği güvenlik risklerini de gündeme taşıdı. Askeri yetkililere göre farklı birimler yapay zeka araçlarını giderek daha yaygın biçimde kullanıyor; ancak bu sistemlerin ürettiği bilgilerin nasıl kontrol edileceğine ilişkin kurumlar arasında ortak bir güvenlik protokolü bulunmuyor.
ABD Savunma Bakanlığında, yapay zeka tarafından hazırlanan istihbarat çıktılarının dağıtılmadan önce mutlaka bir insan tarafından doğrulanmasını zorunlu kılan standart bir kuralın henüz mevcut olmadığı belirtildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in yıl başında açıkladığı yapay zeka stratejisinin ise teknolojinin daha hızlı biçimde milyonlarca personelin kullanımına açılmasına odaklandığı ifade edildi.
TRUMP-Şİ CİNPİNG ZİRVESİ ÖNCESİ ORTAYA ÇIKTI
Olayın gün yüzüne çıkma zamanlaması da dikkat çekti. Skandalın, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında 24 Eylül'de Beyaz Saray'da yapılması planlanan görüşmenin hemen öncesinde gündeme geldiği belirtildi. İki liderin görüşmesinde yapay zeka yönetimi ve bu teknolojinin kullanımına ilişkin konuların da ele alınması bekleniyor.
Uzmanlar, yanlış istihbarata dayanılarak Çin bandıralı bir gemiye yönelik askeri müdahalenin gerçekleşmesi halinde bunun ciddi diplomatik ve askeri sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Nükleer silahlara sahip ülkeler arasında yapay zekanın ürettiği hatalı bilgilerin yanlış hesaplamalara yol açması ise yeni nesil güvenlik risklerinden biri olarak değerlendiriliyor.