Uygurlara soykırım yapıldığı suçlamalarıyla Çin hükümetine yaptırım uygulayan Batılı dev firmalara Pekin'den tepki geldi.
Uygurları zorla çalıştıran Çin'i boykot eden firmalar tek tek kapatılıyor!
ABD başta olmak üzere Batılı ülkeler "Uygurları zorla çalıştıran" Çin'den pamuk kullanmama kararı aldı. Küresel talebin yüzde 20'nin karşılayan Sincan'da üretilen pamukları kullanmama kararına ise Pekin'den tepki geldi. Aralarında H&M, Adidas, Burberry ve Nike gibi büyük firmaların bulunduğu markalar ülkedeki tüm online alışveriş sitelerinden kaldırılma riskiyle karşı karşıya.
2 MİLYON UYGUR TÜRKÜ ZORLA ÇALIŞTIRILIYOR
Sincan’da üretilen pamuk, küresel talebin yüzde 20’sine karşılık geliyor. Çin’in “yeniden eğitim kampı” dediği ve “radikalizmle mücadele” şeklinde gerekçelendirdiği kamplarda tutulan yaklaşık 2 milyon Uygur Türkü’nün bölgedeki pamuk tarlaları ve işleme tesislerinde zorla çalıştırıldığı iddia ediliyor.
H&M VE PEK ÇOK BÜYÜK FİRMA BU PAMUĞU KULLANMAYACAK
Köle işgücü endişeleri üzerine, aralarında dünyanın en büyük tekstil perakendecilerinden İsveçli H&M’in de olduğu çok sayıda firma artık bu bölgeden gelen pamuğu kullanmayacaklarını ilan ettiler. Japon Uniqlo, İngiliz Burberry, Amerikan Nike, Fransız Lacoste ve Alman Adidas o firmalardan birkaçı.
ÇİN'DEN TEPKİ GELDİ
Ünlü markaların “insan hakları” vurgusu yaptıkları açıklamaları Batılı müşterilerinin beğenisini kazansa da 1.4 milyarlık nüfusa sahip dev pazarda tepki çekti.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian’ın, “Yabancı firmalar Sincan pamuğunu yalanlara dayanarak reddettiler” şeklindeki açıklaması ile büyük bir boykot kampanyası başladı. Özellikle H&M, Çinli sosyal medya kullanıcılarının hedefinde. Çin, bu markayı adeta internetten sildi.
H&M ürünleri ülkedeki tüm online alışveriş sitelerinden kaldırıldı. En büyük tepkiyi neden H&M’nin çektiği ise net değil, ancak İsveç’in diğerlerine kıyasla hedef alınması “daha kolay” bir ülke olduğu yorumları yapılıyor.
BOYKOT EDEN ŞİRKETLERE NE OLACAK?
Adidas, Burberry gibi markalar Sincan pamuğunu boykota devam etmek ya da dünyanın en büyük pazarına erişimlerini kaybetmemek için statükoya boyun eğmek ikilemiyle karşı karşıya. Örnek vermek gerekirse Çin; H&M’nin İngiltere, ABD ve Almanya’dan sonra dördüncü en büyük pazarı.
Nike için ise Kuzey Amerika ve Avrupa kıtasından sonra üçüncü en büyük pazar. Bu markaların mağazalarında alışveriş yapanların sayısında ciddi bir düşüş gözlemleniyor. Pek çok Çinli artık yerli markaları tercih edecekleri konusunda net.
Gençlerin tüketim alışkanlıkları üzerinde etkili oyuncu ve şarkıcılar ile sosyal medya fenomenleri de Batılı markalar ile olan sözleşmelerini bir bir iptal ediyorlar. Hatta boykotu bir adım ileri götüren Çinli teknoloji devi Tencent, popüler “Honor of Kings” adlı oyunundaki karakterlerin bundan böyle Burberry marka kostümler giymeyeceğini açıkladı.
MODERN KÖLELİĞE SESSİZ KALAN MARKALAR
Öte yandan tüm firmalar Sincan pamuğuna karşı değil. Güney Koreli spor ayakkabı üreticisi FILA buradan pamuk temin etmeyi sürdüreceklerini bildirdi.
İspanyol Zara’nın çatı şirketi Inditex ve Calvin Klein, Tommy Hilfiger gibi markaların sahibi Amerikan PVH ‘zorla çalıştırma’ ile ilgili şirket politikalarını internet sayfalarından sessizce kaldırdılar.
Bu arada Washington’un yaptırımlarına rağmen geçen yıl Uygur’dan ABD’ye doğrudan ihracat yüzde 113 artarak 64.4 milyon dolara ulaştı.
Çin hükümetinin Kasım 2020 tarihli raporuna göre, fazla işgücü olarak görülen 2.6 milyon Uygurlu “gönüllü” olarak işçi transferi programına dahil edildi. Fakat Batılı ülkeler bu kişilerin modern kölelik uygulamalarının kurbanı olduğundan endişe ediyor.