Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Grönland'ı ABD'nin ulusal güvenliği için vazgeçilmez bir parça olarak nitelendirdi.
"Grönland’a ulusal güvenliğimiz için ihtiyacımız var," diyen Trump, Danimarka'nın adayı 300 yıl önce keşfettiğini ancak ABD'nin de bölgede tarihsel varlığı olduğunu ima etti. "Danimarka’nın orada 300 yıl önce falan tekneyle bulunduğunu söylüyorlar. E biz de eminim oradaymışızdır," şeklinde konuşan Başkan, bu ifadelerle tarihi bir tartışmayı alevlendirdi.
Trump, açıklamasında Rusya ve Çin gemilerinin Arktik bölgesinde artan varlığına vurgu yaptı. "Her yerde Rus ve Çin gemileri var. Ulusal güvenlik için buna ihtiyacımız var," diyerek, Grönland'ın stratejik konumunun kritik önemini öne sürdü.
Bu sözler, Trump'ın 2019'daki Grönland'ı satın alma teklifini hatırlatırken, şimdi ulusal güvenlik odaklı bir yaklaşımla yenilenmiş görünüyor.
''ADA SATILIK DEĞİL''
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Trump'ın Grönland özel elçisi atamasını "derin üzüntüyle" karşıladı ve ABD büyükelçisini çağırma kararı aldı.
Danimarka ve Grönland hükümetleri ortak bir bildiri yayınlayarak, "Başka bir ülkenin ulusal güvenlik iddialarıyla ilhak edilemeyeceğini" vurguladı. Grönland Başbakanı, adanın özerk statüsünü savunurken, Trump'ın hamlesini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.
Bu tepki, Trump'ın Louisiana Valisi Jeff Landry'yi Grönland özel elçisi olarak atamasından hemen sonra geldi. Landry'nin görevi, ABD'nin adadaki çıkarlarını güçlendirmek olsa da, Danimarka tarafı bunu egemenlik ihlali olarak görüyor.
RUSYA VE ÇİN TEHDİDİ
Trump'ın Grönland ısrarının arkasında, Rusya ve Çin'in Arktik bölgesindeki askeri ve ticari faaliyetleri yatıyor. Uzmanlar, Rus gemilerinin Kuzey Kutbu'nda artan devriyelerini ve Çin'in kutup araştırmalarındaki yatırımlarını ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor.
Grönland'ın buzullar altındaki kritik mineralleri de tartışmada rol oynasa da, Trump "mineraller için değil, ulusal güvenlik için" vurgusu yaptı.ABD'nin 2025 Ulusal Güvenlik Stratejisi'nde Arktik'e odaklanması, bu hamleyi destekler nitelikte. Ancak, Trump'ın yaklaşımı, müttefik Danimarka ile ilişkileri zedeleme riski taşıyor.
brookigs.edu