Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile enerji ticaretini yeniden canlandırma planına sert tepki gösterdi. Trump’ın Rusya’dan milyonlarca ton dizel yakıt alınmasını sağlayacak bir anlaşma için Moskova’ya yönelik yaptırımları kaldırmayı planlaması, Rusya’nın hava saldırılarının yoğunlaştığı ve Ukrayna’nın sert bir kışa hazırlandığı bir dönemde Kiev’de tepkiyle karşılandı.
ZELENSKİ "ZAYIF BİR KARAR" DEDİ, TRUMP LİDER DEĞİŞİKLİĞİ İSTEDİ
Zelenski, Trump’ın planını "zayıf bir karar" ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e "bir hediye" olarak nitelendirdi. Ukrayna lideri, Rusya’nın petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını da sürdürme kararı aldı. Trump ise Ukraynalıların Zelenski’nin yerine yeni bir lider seçmesi gerektiğini savunarak Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını durdurmasını istedi.
AMERİKAN DESTEĞİ KESİLECEK Mİ?
Politico'nun analizine göre Zelenski’nin Trump’a karşı sert tutumu, Ukrayna’nın ABD’den aldığı kritik desteği kaybetmesi riskini beraberinde getiriyor. Eski İngiliz diplomat ve Royal United Services Institute araştırmacısı Tim Willasey-Wilsey, Zelenski’nin tepkisinin anlaşılabilir olduğunu ancak olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Willasey-Wilsey, Ukrayna liderinin Trump’ın siyasi gücünün gelecek ay yapılacak ara seçimlerin ardından zayıflayabileceğini hesaplıyor olabileceğini kaydetti. Nitekim bazı Cumhuriyetçilerin de Rusya’dan dizel yakıt alımı planına karşı çıktığı bildirildi.
Bununla birlikte Trump’ın Ukrayna’ya verilen askeri desteği sınırlandırabilecek araçlara sahip olduğu aktarıldı. Washington yönetiminin istihbarat paylaşımını kesebileceği veya Elon Musk’a baskı yaparak Ukrayna ordusunun kullandığı Starlink uydu internet hizmetini devre dışı bırakmasını isteyebileceği ifade edildi. Willasey-Wilsey, Ukrayna’nın "yaralı bir Trump’ın ne kadar tehlikeli olabileceğini" hafife alıyor olabileceği uyarısını yaptı. Financial Times’ın haberine göre ise Trump yönetimi, müttefiklerin Ukrayna için ABD silahları satın almasını sağlayan programı durdurmayı da gündemine aldı.
MUHALİF İSİMLERDEN ZELENSKİ'YE DESTEK
Zelenski, Rusya’nın saldırıları sona ermeden karşı saldırıları durdurmayacağını vurguladı. Telegram üzerinden açıklama yapan Zelenski, "Gerilimi düşürmeye yönelik her adım karşılıklı olmalı" ifadelerini kullandı. Eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, siyasi rakibi olmasına rağmen Trump’ın lider değişikliği çağrısına karşı çıkarak, "Yeni bir lidere ihtiyacı olan biri varsa o da Rusya’dır" dedi. Muhalif milletvekili Mykola Knyazhitskiy de Trump’ın açıklamalarının Zelenski’nin hem ülke içinde hem de Avrupa’daki müttefikleri nezdinde desteğini artırdığını savundu.
ABD'Lİ MÜZAKERECİLER VE KİEV'DEKİ "TESLİMİYET" ENDİŞESİ
Eski AB dış politika yetkililerine danışmanlık yapan Nathalie Tocci, Trump’ın Amerikan desteğinin büyük bölümünü zaten geri çekmiş olması nedeniyle Kiev’i bir anlaşmaya zorlama kapasitesinin azaldığını düşündüğünü belirtti. Ukrayna'nın eski başbakan yardımcılarından muhalif milletvekili Ivanna Klympush-Tsintsadze ise Putin’in savaşı durdurmaya hazır olmadığını kaydederek, ABD’li müzakerecilerin Rusya ile görüştüğü öne sürülen anlaşmaların Ukrayna’nın teslim olması ve bağımsız bir devlet olarak varlığını yitirmesi anlamına geleceğini savundu.