500 bin sosyal konut projesiyle birlikte TOKİ tarafından üretilen konutların kullanım koşulları yeniden tartışma konusu haline geldi. Özellikle başvuruların yoğun şekilde devam ettiği süreçte, hak sahibi olmayı bekleyen binlerce kişi “TOKİ konutları kiraya verilebilir mi?” sorusuna net yanıt arıyor.
Sosyal konutların amacı gereği, düşük ve orta gelir grubundaki vatandaşların uygun koşullarda ev sahibi yapılması hedeflenirken, bu konutların kiraya verilmesinde belirli sınırlamalar bulunuyor. Taksit ödemeleri, konut tipleri ve proje kapsamları, kiralama izinlerinin değişmesine neden oluyor. Bu nedenle kiralama hakkının hangi konutlarda geçerli olup olmadığı, konutun borcunun tamamlanıp tamamlanmadığına ve hangi gelir grubuna tahsis edildiğine göre belirleniyor.
Sosyal Konutlarda Kiralama Kuralı: Borcu Devam Eden Konutlar İçin İkamet Şartı
TOKİ’nin alt gelir grubuna yönelik projelerinde, konut üzerinde borç taksitleri devam ettiği sürece hak sahibinin veya birinci derece aile üyelerinin konutta fiilen yaşaması zorunlu tutuluyor. Denetimlerde konutta hak sahibi yerine başka kişilerin ikamet ettiğinin tespit edilmesi halinde sözleşme iptal edilebiliyor ve konut geri alınabiliyor. Bu uygulama, sosyal konutların ticari amaçla kullanımını engellemeyi amaçlıyor. Taksitleri devam eden konutlarda kiralama yapılamaması bu nedenle bağlayıcı bir hüküm olarak uygulanıyor.
Buna karşın standart konut projelerinde, borç tamamen ödendiğinde veya konutun alt gelir grubuna tahsis edilmediği durumlarda kiralama mümkün olabiliyor. Ancak bu tür kiralamalarda da proje koşulları ve TOKİ onayı belirleyici olmaya devam ediyor. Ayrıca 3+1 konutlar gibi bazı projelerde kiralama hakkı, proje bazında özel şartlarla sınırlandırılabiliyor.
Yeni Sosyal Konut Modeli ve Piyasa Altı Kira Uygulaması
TOKİ tarafından bu yıl başlatılan yeni uygulamalardan biri ise İstanbul’daki artan kira maliyetlerini azaltmayı hedefleyen “kiralık sosyal konut modeli”. Bu model kapsamında inşa edilecek 15 bin konut, piyasa ortalamasının altında kira bedelleriyle hak sahiplerine tahsis edilecek. Başvurular belirlenen tarihlerde T.C. kimlik numarasının son rakamına göre gerçekleştiriliyor.
Modele dahil olabilecek kişilerin, TOKİ kriterleri doğrultusunda gelir seviyesi ve ikamet şartlarını karşılaması gerekiyor. Bu uygulama, kiralık sosyal konutun ilk kez geniş çaplı bir model olarak hayata geçirilmesi bakımından dikkat çekiyor.