Dijital dünya son yıllarda çocuklar için yalnızca bir eğlence aracı değil, aynı zamanda sosyalleşme ve iletişim alanı haline geldi. Ancak bu hızlı dönüşüm, çocukların gelişimi üzerinde yeni ve ciddi riskleri de beraberinde getiriyor.
Sosyal medya ortamında kimlik gizliliği, sahte arkadaşlıklar, psikolojik etkiler, şiddet ve istismar içeriklerine maruz kalma gibi birçok başlık, hem ailelerin hem de uzmanların en çok endişe duyduğu konular arasında yer alıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların çevrim içi güvenliğini sağlamak amacıyla yürüttükleri düzenleme çalışmalarını TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nda açıkladı.
Yapılacak düzenleme ile 15 yaşın altındaki çocuklara sosyal medya hesap açma yasağı getirilmesi ve yaş doğrulama mekanizmalarının sıkılaştırılması hedefleniyor. Göktaş, birçok ülkenin bu konuda benzer adımlar attığını belirterek dijital dünyada çocukların korunmasının artık zorunluluk olduğuna dikkat çekti.
Bakanlığın Düzenleme Planında Neler Var? Çocukları Koruyacak Adımlar
Bakan Göktaş, sosyal medya kullanımının çocukların psikolojik bütünlükleri üzerinde etkili olduğunu belirterek araştırma sonuçlarını da paylaştı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sosyal medyanın ergenlerde depresyon riskini yüzde 35 oranında artırdığı ifade edilirken, UNICEF’in çalışmaları gençlerin yüzde 46’sının sosyal medya paylaşımları nedeniyle kendini yetersiz hissettiğini ortaya koyuyor. Türkiye’de yapılan alan araştırmalarında ise ergenlerin yüzde 60’ından fazlasının sosyal medyada kendini başkalarıyla karşılaştırdığı tespit edildi.
Göktaş’ın açıklamalarına göre yeni düzenleme; sosyal ağ sağlayıcılarına çocuklara hesap açmama yükümlülüğü getirecek, yalnızca beyana dayalı olmayan yaş doğrulama sistemleri zorunlu hale gelecek ve zararlı içeriklere erişimin engellenmesi için hızlı müdahale süreçleri uygulanacak. Ayrıca ailelerin daha güçlü ebeveyn denetimi araçlarına erişebilmesi sağlanacak. Çocukların çevrim içi reklamlarla manipüle edilmesinin önüne geçilmesi ve şiddet, istismar gibi içeriklerin mahkeme kararına gerek olmadan kaldırılması öneriliyor.
Uluslararası Örnekler İncelendi: Türkiye’ye Özgü Model Yolda
Birçok ülkede uygulanan yaş sınırları düzenleme için referans alındı. Avustralya’da 16 yaş altına sosyal medya yasağı uygulanırken, İngiltere’de benzer uygulama gündemde. Fransa’da 15, İtalya’da 14, Belçika ve Danimarka’da 13 yaşından küçüklerin ebeveyn izni olmadan platformlara giriş yapmasına izin verilmiyor. Türkiye'de de bu kapsamda kapsamlı bir çerçeve oluşturuldu.
Bakanlık “Dost Uygulamalar (DUY)” ihbar hattı ile bugüne kadar 2 bin 819 zararlı içerik hakkında işlem yaptı. Ayrıca dijital bağımlılıkla mücadele kapsamında binlerce farkındalık faaliyeti yürütüldü. Göktaş, 2025’in Aile Yılı olmasıyla dijital koruma çalışmalarının daha da hızlanacağını belirtti.
Komisyon Başkanı Nazım Elmas ise ebeveynlerin çocukları çevrim içi ortamda korumak için aktif rol üstlenmesi gerektiğine dikkat çekerek, düzenli takip ve güvenli kullanım eğitimlerinin önemine vurgu yaptı. Sosyal medya platformlarının da bu süreçte sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği ifade edildi.