İstanbul Boğazı’nın en gözde noktalarından Tarabya sahilindeki yaklaşık 10 dönümlük arazi ve üzerindeki 200 yıllık yalı için süren hukuk savaşı, 17 yıl sonra noktalandı. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, Çarlık Rusya’dan Sovyetler Birliği’ne ve günümüz Rusya Federasyonu’na uzanan mülkiyet hikâyesi, mahkemenin mirasçılar lehine kararıyla yeni bir boyut kazandı.
TARİHİ YALI 400 BİN KURUŞA SATILMIŞTI
Yalının hikâyesi, 19. yüzyıl ortalarında Sultan I. Abdülmecid döneminde başladı. Fransız elçiliğinde tercümanlık ve avukatlık yapan Mösyö Leon Auguste Landevosin’in ailesi, 1868’de yalıyı Rus elçilik çalışanı Nikola İsveçin’e 400 bin kuruş karşılığında sattı. İsveçin, 1903’te İstanbul’da hayatını kaybetti ancak ölümü kayıtlara “mirasçı bırakmadan öldü” şeklinde geçti.
RUSYA’YA KİRALANDI, ANCAK TESCİL EDİLMEDİ
Nikola İsveçin’in ölümünden sonra mülk, Sultan V. Mehmed Reşad’ın fermanıyla Rus Çarlığı’na kiralandı. Yalı, bir dönem Rus elçiliği çalışanları için lojman ve misafirhane olarak kullanıldı. Ancak mahkeme kararına göre taşınmaz hiçbir zaman doğrudan Rusya adına tescil edilmedi.
17 YILLIK HUKUK SAVAŞI
2004 yılında Hazine, Nikola İsveçin’in mirasçısız öldüğü gerekçesiyle tapu iptali davası açtı. Vakıflar Genel Müdürlüğü de mülkün kendisine ait olduğunu iddia etti. Rusya ise taşınmazın bedelinin Çarlık döneminde ödendiğini ileri sürerek tescil talep etti. Bu sırada İsveçin’in Fransa’da yaşayan torunları da ortaya çıktı.
MAHKEME MİRASÇILARI HAKLI BULDU
İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi, Hazine, Vakıflar ve Rusya Federasyonu’nun taleplerini reddetti. Tapu, 19. yüzyıldaki malik Nikola İsveçin’in mirasçıları Aurelie Lecomte, Cedric Lecomte İsveçin ve Jean İsveçin’e geçti. 2022’de yapılan keşif, mülkün değerini 300 milyon TL olarak belirlemişti; piyasa değeri ise 1,5 milyarı buluyor.
OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE UZANAN MİRAS HİKÂYESİ
Fransız Jenealojik Etüd Araştırma Ofisi’nin soyağacı verilerine göre, Nikola İsveçin’in torunları ve evlatlık mirasçıları, milyarlık yalının yasal sahipleri oldu. Mahkeme kararı, Boğaz’ın tarihi ve Türkiye’deki miras hukukunda dikkat çekici bir örnek olarak kayıtlara geçti.